امیدی تازه برای کنترل دیابت و کاهش وزن

نتایج یک کارآزمایی بالینی نشان می‌دهد: داروی جدید «بوفانگلوتاید» که تنها هر دو هفته یک‌بار تزریق می‌شود، توانسته است قند خون بیماران مبتلا به دیابت نوع ۲ را به‌طور چشمگیری کاهش دهد و همزمان موجب کاهش وزن و بهبود شاخص‌های سلامت قلب و متابولیک شود.

به گزارش سیناپرس، رقابت برای تولید نسل جدید داروهای خانواده GLP-1 همچنان ادامه دارد؛ داروهایی که طی سال‌های اخیر تحول بزرگی در درمان دیابت نوع ۲ و چاقی ایجاد کرده‌اند.

اکنون شرکت داروسازی Gan & Lee Pharmaceuticals مستقر در پکن، داروی جدیدی به نام بوفانگلوتاید (Bofanglutide) را توسعه داده است که برخلاف داروهای رایج این گروه، تنها یک بار در هر دو هفته تزریق می‌شود.

نتایج یک مطالعه بالینی مرحله ۲b نشان می‌دهد این داروی جدید نه‌تنها در کنترل قند خون عملکرد قابل‌توجهی دارد، بلکه به کاهش وزن و بهبود عوامل خطر بیماری‌های قلبی و متابولیک نیز کمک می‌کند.

یافته‌های این پژوهش در تاریخ ۳۰ ژوئن در نشریه معتبر Annals of Internal Medicine منتشر شده است.

جایگزینی برای تزریق‌های هفتگی

اکنون بیشتر داروهای شناخته‌شده خانواده GLP-1 از جمله Ozempic، Wegovy و Mounjaro به‌صورت هفتگی تزریق می‌شوند؛ اما بوفانگلوتاید با فاصله دو هفته‌ای میان هر تزریق، می‌تواند گزینه‌ای مناسب برای بیمارانی باشد که تمایل کمتری به تزریق‌های مکرر دارند یا پایبندی به برنامه درمانی برای آنها دشوار است.

این کارآزمایی بالینی روی ۲۷۲ بیمار مبتلا به دیابت نوع ۲ با میانگین سنی ۵۰.۸ سال در ۳۷ مرکز درمانی چین انجام شد.شرکت‌کنندگان به پنج گروه درمانی تقسیم شدند:

بوفانگلوتاید ۱۲ میلی‌گرم هر دو هفته یک‌بار،بوفانگلوتاید ۱۸ میلی‌گرم هر دو هفته یک‌باربوفانگلوتاید ۲۴ میلی‌گرم هر دو هفته یک‌بار،بوفانگلوتاید ۲۴ میلی‌گرم هفته‌ای یک‌بارسماگلوتاید یک میلی‌گرم هفته‌ای یک‌بار؛ محققان تغییرات هموگلوبین A1c (HbA1c) را به‌عنوان شاخص اصلی مطالعه بررسی کردند.

این شاخص میانگین قند خون طی حدود سه ماه گذشته را نشان می‌دهد و یکی از مهم‌ترین معیارها برای ارزیابی کنترل دیابت محسوب می‌شود.
کاهش چشمگیر قند خون و وزنپس از ۲۴ هفته درمان، تمام گروه‌هایی که بوفانگلوتاید دریافت کرده بودند، کاهش قابل‌توجهی در سطح HbA1c نشان دادند.علاوه بر کنترل بهتر قند خون، شرکت‌کنندگان کاهش وزن محسوسی را نیز تجربه کردند و بسیاری از شاخص‌های مرتبط با سلامت قلب و متابولیسم، از جمله عوامل خطر بیماری‌های قلبی ـ عروقی، بهبود یافت.

به گفته پژوهشگران، این نتایج نشان می‌دهد :بوفانگلوتاید می‌تواند همزمان در درمان دیابت نوع ۲ و مدیریت چاقی مؤثر باشد.

یکی از نکات جالب این مطالعه آن بود که در برخی گروه‌ها، میزان کاهش قند خون با بوفانگلوتاید اندکی بیشتر از سماگلوتاید بود.با این حال، پژوهشگران تأکید می‌کنند این نتیجه هنوز به معنای برتری قطعی داروی جدید نیست؛ زیرا شرکت‌کنندگان گروه سماگلوتاید تنها دوز یک میلی‌گرمی دریافت کردند که نسبت به دوزهای بالاتر مورد استفاده در درمان چاقی، پایین‌تر است.
میرعلی مدیر مرکز جراحی کاهش وزن MemorialCare در کالیفرنیا که در این پژوهش مشارکتی نداشت، در این باره گفت:برای اینکه مشخص شود بوفانگلوتاید واقعاً از سماگلوتاید مؤثرتر است یا خیر، به مطالعات بیشتری در شرایط واقعی و روی جمعیت‌های متنوع نیاز داریم.با وجود نتایج امیدوارکننده، کارشناسان معتقدند: هنوز برای نتیجه‌گیری نهایی زود است.

کلار تامپسون پزشک عمومی و مسئول خدمات مدیریت وزن در کلینیک Cadogan انگلیس که در این مطالعه حضور نداشت، می‌گوید:«این مطالعه از نظر تعداد شرکت‌کنندگان نسبتاً کوچک است و همه بیماران از جمعیت چین انتخاب شده‌اند؛ در حالی که شاخص توده بدنی افراد در کشورهای آسیایی معمولاً کمتر از جمعیت‌های غربی است. بنابراین نمی‌توان نتایج را به همه بیماران تعمیم داد.

وی همچنین افزود:این پژوهش نشان نمی‌دهد پس از قطع دارو یا کاهش دوز به مرحله نگهدارنده چه اتفاقی برای بیماران رخ می‌دهد. همچنین دوره پیگیری ۲۴ هفته‌ای برای ارزیابی اثربخشی بلندمدت، حفظ کاهش وزن و ایمنی دارو کافی نیست.

عوارض جانبی؛ مشابه سایر داروهای GLP-1

محققان اعلام کردند: عوارض جانبی بوفانگلوتاید تفاوت قابل‌توجهی با سایر داروهای این خانواده ندارد.حدود ۴۰ درصد مصرف‌کنندگان داروهای GLP-1 ممکن است دچار عوارض گوارشی مانند:تهوع، استفراغ،اسهال،یبوست شوند که تهوع شایع‌ترین آنهاست.

در این مطالعه نیز اگرچه بروز این عوارض در برخی دریافت‌کنندگان بوفانگلوتاید مشاهده شد، اما اغلب موارد خفیف بوده و بدون مشکل جدی کنترل شدند.

پژوهشگران همچنین به واکنش‌های موضعی محل تزریق مانند درد، تورم، قرمزی، تغییر رنگ پوست یا بثورات پوستی اشاره کردند و توصیه کردند بیمارانی که با عوارض نگران‌کننده روبه‌رو می‌شوند، حتماً با پزشک خود مشورت کنند.

کارشناسان معتقدند؛ اگر مطالعات بزرگ‌تر و طولانی‌مدت نیز نتایج فعلی را تأیید کنند و این دارو مجوزهای لازم را دریافت کند، بوفانگلوتاید می‌تواند به نسل جدید داروهای GLP-1 بپیوندد و با کاهش تعداد تزریق‌ها از هفته‌ای یک‌بار به هر دو هفته یک‌بار، گزینه‌ای راحت‌تر برای میلیون‌ها بیمار مبتلا به دیابت نوع ۲ و چاقی در سراسر جهان باشد.

مترجم:سروش ساده