شفافیت نظام گزارشدهی بیماریهای واگیردار در ایران
رئیس مرکز مدیریت بیماریهای واگیر وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی با تأکید بر شفافیت نظام مراقبت بیماریها در کشور گفت: سیاست ما هیچگاه پنهانسازی گزارش بیماریها نبوده و همواره گزارشدهی صحیح و شفاف در دستور کار نظام سلامت قرار داشته است.
به گزارش سیناپرس، دکتر قباد مرادی، رئیس مرکز مدیریت بیماریهای واگیر وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در اجلاس کشوری مدیران بیماریهای واگیر که به صورت وبیناری با حضور مدیران و روسای بیماریهای واگیر دانشگاههای علوم پزشکی کشور برگزار شد، اظهار کرد: برخی کشورها به دلیل ضعف در نظام گزارشدهی یا عدم ارائه اطلاعات، ممکن است در نقشههای جهانی وضعیت مطلوبی داشته باشند اما این موضوع به معنای نبود بیماری در چنین کشورهایی نیست.
وی افزود: در کشور سیاست شفافی برای کشف و گزارش موارد بیماریهای واگیر قابل گزارش در سطح ملی و بین المللی داشته و داریم. معتقدیم عدم گزارش دهی بیماریهای واگیر می تواند مشکلات سلامت مردم یک جامعه و تلاش برای ارتقا سلامت را پنهان کند. اگر چه هدف ما در برنامه بیماریهای واگیر ریشه کنی، حذف، پیگیری و کنترل است اما کم گزارش دهی هیچ گاه منجر به رفع مشکل نمی شود.
دکتر مرادی با اشاره به عملکرد برخی دانشگاههای علوم پزشکی در حوزه گزارشدهی بیماریها گفت: گاهی مشاهده میشود برخی دانشگاهها یا دانشکده ها آمار کم تر از انتظاری از بیماریهای هدف گزارش میکنند در حالی که این موضوع الزاماً به معنای وضعیت مطلوب نیست. دیده بانی دقیق بیماریهای واگیر اهمیت استراتژیک و اساسی برای آمادگی و پاسخ دارد.
وی ادامه داد: در مواردی، پایین بودن آمار گزارشها میتواند نشاندهنده ضعف نظام دیدهبانی باشد.
به گفته وی، انتظار ما این است که دانشگاهها با تقویت نظامهای دیده بانی، موارد بیماری را بهموقع شناسایی و ثبت کنند و مداخله لازم را به عمل آورند؛ یکی از بهترین روش های کنترل همه بیماریها، تشخیص به موقع و مداخله سریع است.
رئیس مرکز مدیریت بیماریهای واگیر وزارت بهداشت تأکید کرد: هرچه نظام مراقبت قویتر باشد، می تواند با حساسیت بیشتری موارد بیماری را شناسایی کند. از نقطه نظر دیده بانی، این موضوع نقطه ضعف نیست بلکه نشانه عملکرد مناسب نظام سلامت در کشف و کنترل بیماریها است البته حتما باید بتوانیم با مداخله مناسب بیماری های واگیر را کنترل کنیم.
افزایش نگرانکننده حیوانگزیدگی در کشور
وی در ادامه با اشاره به بیماریهای مشترک انسان و حیوان اظهار کرد: افزایش موارد حیوانگزیدگی در کشور با شتاب زیادی در حال وقوع است و این روند نیازمند مداخلات جدی و همکاری مؤثر میان دستگاههای مسئول است. وزارات بهداشت در این زمینه وظیفه ارائه خدمات درمانی و واکسیناسیون را به افراد حیوان گزیده به عهده دارد.
دکتر مرادی افزود: ویروس هاری در کشور در حیوانات وحشی، سگ های ولگرد، دام ها و حیوانات اهلی با تفاوت هایی از نظر میزان الودگی در گردش و البته نگران کننده است.
وی با اشاره به نقش دستگاههای مختلف در کنترل بیماریهای مشترک انسان و حیوان گفت: برای کنترل این بیماریها، هماهنگی میان وزارت بهداشت، سازمان دامپزشکی، شهرداریها و سایر نهادهای مسئول باید بیش از گذشته تقویت شود.
حذف هاری همچنان هدفی دست یافتنی است
رئیس مرکز مدیریت بیماریهای واگیر وزارت بهداشت با بیان اینکه حذف هاری با تعریف حذف انتقال بیماری به انسان از طریق سگ های ولگرد در کشور همچنان هدفی دستیافتنی است، خاطرنشان کرد: برخی استانها بار بیشتری از موارد حیوانگزیدگی را به خود اختصاص دادهاند و اجرای برنامههای مداخلهای در این مناطق باید با جدیت بیشتری دنبال شود.
ضرورت بازنگری در روشهای مقابله با سالک
دکتر مرادی در بخش دیگری از سخنان خود به وضعیت بیماری سالک اشاره کرد و گفت: اگرچه میزان بروز سالک در کشور کاهش یافته است اما همچنان نیاز به مداخلات جدید و بهروز وجود دارد. برخی روشهای کنترل ناقلین و جوندگان همچنان بر پایه الگوهای چند دهه قبل اجرا میشود، در حالی که باید از یافتههای علمی و فناوریهای جدید برای افزایش اثربخشی برنامه های کنترل سالک بهره برد.
وی با اشاره به وضعیت بیماریهای منتقله از آب و غذا گفت: با وجود پیشرفتهای کشور در حوزه آب و فاضلاب، همچنان باید نسبت به بیماریهایی مانند وبا حساسیت وجود داشته باشد؛ زیرا برخی کشورهای منطقه و همسایه ما همچنان با این بیماری درگیر هستند. نظام سلامت باید آمادگی خود را برای شناسایی سریع موارد بیماری و کنترل طغیانهای احتمالی حفظ کند.
مقاومت میکروبی؛ تهدیدی جدی برای سلامت
رئیس مرکز مدیریت بیماریهای واگیر وزارت بهداشت مقاومت میکروبی را یکی از مهمترین چالشهای نظام سلامت کشور دانست و گفت: شاخصهای موجود نشان میدهد مقاومت آنتیبیوتیکی در کشور روندی نگرانکننده دارد و در صورت بیتوجهی میتواند به یکی از تهدیدهای اصلی سلامت عمومی تبدیل شود.
وی افزود: رعایت اصول کنترل عفونت، مصرف منطقی آنتیبیوتیکها و ارتقای فرهنگ ایمنی بیمار در مراکز درمانی باید بیش از گذشته مورد توجه قرار گیرد.
پیشرفت کشور در کنترل هپاتیت c
دکتر مرادی همچنین با اشاره به دستاوردهای کشور در حوزه هپاتیت C گفت: طی سالهای اخیر تعداد قابل توجهی از بیماران هپاتیت C شناسایی و درمان شدهاند و کشور به اهداف برنامه حذف این بیماری نزدیک شده است.
وی از دانشگاهها و دانشکده های علوم پزشکی خواست اطلاعات مربوط به بیماران درمانشده در سالهای گذشته را گردآوری و مستندسازی کنند تا تصویر دقیقتری از تعدا افراد درمان شده، میزان پیشرفت برنامه حذف هپاتیت C به دست آید.
رئیس مرکز مدیریت بیماریهای واگیر وزارت بهداشت تأکید کرد: شفافیت در گزارشدهی، تقویت نظامهای مراقبت و دیده وری از دادههای دقیق، مهمترین ابزارهای موفقیت در کنترل و حذف بیماریهای واگیر در کشور است.
دکتر قباد مرادی با اشاره به وضعیت بیماریهای منتقله از پشه آئدس در کشور اظهار کرد: جمهوری اسلامی ایران از سال ۱۳۹۲ اقدامات پیشگیرانه و هوشمندانهای را برای مقابله با این تهدید آغاز کرده است.
وی افزود: با وجود این اقدامات، واقعیت آن است که پشه آئدس در کشور حضور دارد و انتقال محلی بیماری نیز در برخی مناطق از جمله چابهار اتفاق افتاده است؛ موضوعی که ضرورت تقویت برنامههای دیده وری و مراقبتی را دوچندان کرده است.
وی تصریح کرد: در کنار این چالش، کشور از حمایت و تعهد سیاسی مناسبی برای مقابله با بیماری برخوردار است و موضوع کنترل بیماریهای منتقله از آئدس در سطوح مختلف و بالای مدیریتی کشور مورد توجه و حمایت قرار گرفته است.
به نقل از ایرنا، اکنون زمان آن رسیده است که برنامههای تدوینشده از مرحله سند و مصوبه خارج شده و به شکل عملیاتی اجرا شوند.
رئیس مرکز مدیریت بیماریهای واگیر وزارت بهداشت با اشاره به تجربه برخی استانها در واکنش سریع به شناسایی پشه آئدس گفت: به محض کشف پشه نباید منتظر مراجعه بیماران به مراکز درمانی ماند، بلکه باید تیمهای بهداشتی بهصورت فعال وارد میدان شوند و اقدامات لازم را انجام دهند.
