فنلاند آماده افتتاح نخستین مخزن دائمی سوخت هستهای جهان
فنلاند در آستانه افتتاح Onkalo، نخستین مخزن دائمی زیرزمینی سوخت هستهای مصرفشده در جهان است. این پروژه تاریخی در عمق حدود ۴۳۰ متری زمین و در دل سنگهای ۱.۹ میلیارد ساله در جنوب غربی فنلاند ساخته شده و هدف آن ذخیره و ایمنسازی پسماند هستهای برای هزاران سال آینده است.
به گزارش سیناپرس، کشورهای مختلف از دهه ۱۹۵۰ با مشکل مدیریت پسماند هستهای مواجه بودهاند و اغلب این مواد در استخرهای موقت یا انبارهای سطحزمین نگهداری میشوند. فنلاند اما با Onkalo قصد دارد نخستین راهکار دائمی عملیاتی را ارائه دهد، اگرچه کشورهای دیگر از جمله سوئد و فرانسه نیز پروژههای مشابهی در دست ساخت دارند.
سوخت هستهای مصرفشده از پنج راکتور فنلاند، ابتدا در استخرهای خنککننده در نیروگاه Olkiluoto نگهداری میشود. سپس در سلولهای داغ بستهبندی و در کپسولهای مسی مقاوم در برابر خوردگی قرار میگیرد. این کپسولها در تونلهای حفرشده در سنگهای زیرزمینی قرار داده شده و اطراف آنها با خاک رس بنتونیت پر میشود تا از نفوذ آب و آسیب فیزیکی جلوگیری کند. پس از پر شدن هر تونل، درپوشهای فولادی و بتنی نصب میشود.
به گفته کارشناسان Posiva، شرکت مدیریت پسماند هستهای، هدف این است که سوخت هستهای برای دهها هزار سال رادیواکتیو باقی بماند و پس از حدود ۱۰۰ هزار سال، سطح خطر آن مشابه سنگهای اورانیوم طبیعی شود.
همچنین سازمان ایمنی پرتوی و هستهای فنلاند (STUK) در حال انجام بررسی نهایی است و پس از تأیید، مجوز بهرهبرداری صادر خواهد شد. عملیات بهرهبرداری احتمالاً اواخر ۲۰۲۶ یا اوایل ۲۰۲۷ آغاز میشود.
کارشناسان تاکید دارند ؛ اولین ۱۰ هزار سال پس از دفن سوخت، اهمیت حیاتی برای حفظ سلامت کپسولها دارد. خطرات اصلی شامل خوردگی کپسولهای مسی و زمینلرزههای احتمالی در دوران یخبندان آینده است. با این حال، ارزیابیهای بلندمدت تاکنون مثبت ارزیابی شده و Onkalo به عنوان یک راهکار مطمئن شناخته میشود.
همچنین در فنلاند، حمایت عمومی از انرژی هستهای در بالاترین سطح تاریخی خود قرار دارد و پروژه Onkalo نسبت به طرحهای مشابه در کشورهای دیگر، مثل فرانسه، با پذیرش بیشتری مواجه شده است. با این حال، گروههای محیط زیستی و انجمنهای حفاظتی نسبت به ایمنی طولانیمدت هشدار میدهند و میگویند:هیچ تضمینی برای ایمنی هزاران سال آینده وجود ندارد.
طبق قانون فنلاند، تمام پسماند هستهای تولید شده در کشور باید در داخل خاک فنلاند دفن شود. پیش از تغییر قانون در ۱۹۹۴، سوخت مصرفشده به کشورهای دیگری، از جمله روسیه، صادر میشد.
گفتنی است، Onkalo نه تنها بزرگترین پروژه مدیریت پسماند هستهای فنلاند است، بلکه به عنوان نماد یک راهکار دائمی جهانی برای بحران پسماند هستهای شناخته میشود. با ظرفیت ذخیره ۶۵۰۰ تُن اورانیوم، این مخزن تمامی سوختهای مصرفشده از نیروگاههای هستهای فنلاند را در خود جای میدهد و عملیات آن میتواند برای صد سال ادامه یابد، و حتی در صورت راهاندازی نیروگاههای جدید، این دوره تمدید شود.
به گفته مسئولان، این پروژه یکی از بلندپروازانهترین تلاشهای بشر برای ایمنسازی مواد هستهای در طول هزاران سال آینده است و نمونهای منحصر به فرد در سطح جهان محسوب میشود.
مترجم:ندا جوادهراتی
