برای ادامه حیات مأموریت بینستارهای؛
خاموشی یک ابزار دیگر در ویجر1

ناسا بهتازگی یکی دیگر از ابزارهای علمی فضاپیمای Voyager 1 را خاموش کرده است؛ تصمیمی که با هدف صرفهجویی در انرژی و افزایش طول عمر این مأموریت تاریخی اتخاذ شده است. این کاوشگر که دورترین ساخته دست بشر از زمین بهشمار میرود، اکنون با محدودیت جدی در تأمین انرژی مواجه است.
به گزارش سیناپرس، ابزار غیرفعالشده آزمایش ذرات باردار کمانرژی (LECP) است؛ دستگاهی که برای مطالعه باد خورشیدی و محیط میانستارهای (ISM) استفاده میشد و دههها دادههای ارزشمندی به زمین ارسال کرده بود.
فضاپیماهای وویجر از سه مولد ترموالکتریک رادیوایزوتوپی (RTG) استفاده میکنند که با بهرهگیری از واپاشی پلوتونیوم-۲۳۸ برق تولید میکنند. اما پس از نزدیک به ۵۰ سال فعالیت مداوم، توان تولیدی این مولدها بهشدت کاهش یافته و هر سال حدود ۴ وات افت میکند. اکنون توان خروجی آنها به کمتر از نصف مقدار اولیه رسیده است.
مهندسان در آزمایشگاه پیشرانش جت ناسا در تاریخ ۱۷ آوریل فرمان خاموشی این ابزار را ارسال کردند. این اقدام در ادامه خاموش شدن چندین ابزار دیگر در سالهای گذشته، از جمله سیستم پرتوهای کیهانی در سال ۲۰۲۵، انجام شده است.
تعادل حساس برای بقا
با کاهش شدید انرژی، تیم مأموریت مجبور است بین حفظ عملکرد ابزارهای علمی و جلوگیری از یخزدگی اجزای حیاتی فضاپیما تعادل برقرار کند. هر تصمیم به خاموشی یک ابزار علمی، به معنای از دست دادن بخشی از توان پژوهشی این مأموریت است.
این تصمیم پس از افت ناگهانی انرژی در فوریه ۲۰۲۶ گرفته شد؛ رخدادی که میتوانست سیستم حفاظتی فضاپیما را فعال کرده و باعث خاموشی خودکار ابزارها شود. با توجه به فاصله حدود ۲۵ میلیارد کیلومتری این کاوشگر از زمین، ارسال هر فرمان بیش از ۲۳ ساعت زمان میبرد.
از زمان خروج ویجر1 از منظومه شمسی، ابزار LECP دادههای مهمی درباره ساختار محیط میانستارهای، از جمله تغییرات چگالی ذرات و فشار، جمعآوری کرده است. این دادهها به درک بهتر مرز هلیوسفر—حباب محافظ منظومه شمسی در برابر تابشهای کیهانی—کمک کردهاند.
در حال حاضر، این فضاپیما همچنان دو ابزار فعال دارد: یکی برای ثبت امواج پلاسما و دیگری برای اندازهگیری میدانهای مغناطیسی.
برنامه آینده: انفجار بزرگ
تیم ناسا در حال طراحی راهبردی جدید با نام «Big Bang» است که شامل خاموش کردن همزمان چندین سیستم و جایگزینی آنها با گزینههای کممصرف است. هدف از این طرح، حفظ گرمای کافی برای ادامه فعالیت علمی فضاپیماست.
این برنامه ابتدا روی ویجر2 آزمایش خواهد شد و در صورت موفقیت، از تابستان امسال روی وویجر ۱ نیز اجرا میشود. اگر این طرح انرژی بیشتری آزاد کند، احتمال دارد ابزار LECP دوباره فعال شود.
اما با وجود محدودیتها، مأموریت وویجر همچنان یکی از مهمترین پروژههای تاریخ NASA محسوب میشود. این کاوشگرها تنها ابزارهای ساخت بشر هستند که وارد فضای میانستارهای شدهاند و همچنان دادههایی منحصربهفرد از ناشناختهترین نواحی فضا ارسال میکنند.
مهندسان امیدوارند با مدیریت دقیق منابع باقیمانده، بتوانند این مأموریت را برای سالهای بیشتری زنده نگه دارند.
مترجم:فرگل غفاری





