پنجرهای به اعماق تاریخ:
رمزگشایی از تکامل عضلات جانوران به کمک فسیل ۵۳۵ میلیون ساله
تیمی از پژوهشگران بینالمللی، با کاوش در لایههای سنگی یک محوطه دیرینهشناسی در چین، به کشفی بینظیر دست یافتهاند. در این کاوش، فسیلهایی منحصر به فرد با قدمت حدود ۵۳۵ میلیون سال به دست آمد که درک دیرینه شناسان را از نحوه دگرگشت موجودات امروزی بهبود می بخشد.
به گزارش سیناپرس، باستان شناسان چینی موفق به کشف فسیل های ۵۳۵ میلیون ساله ای شدند که نخستین شواهد مستقیم از جانوران اولیهای محسوب می شوند که بافت ماهیچهای آنها با دقتی شگفتانگیز حفظ شده است. قدمت این اکتشاف به اوایل عصر کامبرین باز میگردد؛ دورانی که آغازگر انفجار تنوع زیستی در کره زمین بود.
بر اساس اطلاعات منتشر شده در این رابطه، فسیلها متعلق به گروهی از موجودات اولیه شامل کرمهای گرد، کرمهای موی اسب و سایر گونههای مشابه است که تحت عنوان سیکلونورالیسم (Cycloneuralia) طبقهبندی میشوند. نکته حائز اهمیت در این مطالعه، حفظ کامل ساختارهای داخلی، به ویژه سیستم ماهیچهای این موجودات است که امکان مطالعه دقیق آناتومی آنها را فراهم آورده است.
سرپرستی این پروژه تحقیقاتی بر عهده دکتر «ژانگ هوا چیو»، استاد برجسته موسسه زمینشناسی و دیرینهشناسی آکادمی علوم چین بوده و یافتههای این پژوهش ارزشمند، روز گذشته به صورت آنلاین در نشریه معتبر علمی Proceedings of the Royal Society B: Biological Sciences منتشر گردید.
دکتر ژانگ در تشریح جزئیات این کشف اعلام کرد: از میان سه نمونه فسفاته شده و میلیمتری که در جنوب استان شانشی یافت شد، یکی از آنها از نظر حفظیات بیولوژیکی برتر است. بافت ماهیچهای این نمونه خاص، شامل پنج حلقه بزرگتر است که توسط ۱۹ ساختار شعاعی و ۳۶ ساختار طولی به یکدیگر متصل میشوند. این پیچیدگی ساختاری، نشاندهنده سازمانیافتگی بالای سیستم حرکتی در این موجودات اولیه است.
بررسیهای میکروسکوپی و آناتومیک روی این فسیلها نشان میدهد که حلقههای ماهیچهای سیکلونورالیانها قابلیت انقباض و انبساط در درجات مختلف را داشتهاند. این ویژگی، بدنی کاملاً انعطافپذیر به آنها بخشیده بود که تسهیلکننده اصلی حرکات حیاتی نظیر تغذیه و جابجایی در محیط زیست خود بوده است. این انعطافپذیری، کلید بقا و پیشرفت تکاملی این موجودات در شرایط دشوار دوران کامبرین بوده است.
دکتر ژانگ در ادامه توضیحات خود، تأکید کرد که فسیلهای حاوی بافت ماهیچهای اولیه، سنگ بنای درک ما از تکامل حرکت در جانوران هستند. این شواهد فسیلی به ما اجازه میدهند تا به طور دقیق تری درک کنیم که موجودات چگونه در گذر زمان، مهارتهای حرکتی خود را توسعه داده و به تدریج به فرمهای پیچیدهتری رسیدهاند که امروزه مشاهده میکنیم. این پژوهش، علاوه بر افزودن صفحهای تازه به تاریخچه حیات بر زمین، بینش عمیقی را درباره مکانیسمهای اولیه تکامل سیستمهای حرکتی ارائه داده و یادآور میشود که چگونه تغییرات کوچک در آناتومی بدن، میتواند مسیرهای جدیدی را برای تنوع زیستی گشوده باشد.
مترجم: احسان محمدحسینی
