کتابهای کمک درسی یکی از ابزارهای مکمل آموزش و یادگیری دانش آموزان به شمار میروند و انتخاب درست آنها میتواند نقش موثری در ارتقای کیفیت مطالعه و آمادگی تحصیلی داشته باشد. با این حال، افزایش قیمت کتابها در پی گرانی کاغذ و نوسانات اقتصادی، در کنار مشکلات ناشی از قطعی و اختلال اینترنت و تغییر مکرر شیوه آموزش در یکی دو سال اخیر، فعالیت کسب و کارهای مرتبط با این حوزه و دسترسی خانوادهها به منابع آموزشی را با چالشهایی روبه رو کرده است. در چنین شرایطی، یک مجموعه فرهنگی با راه اندازی فروشگاه اینترنتی «چی بخونم»، تلاش کرده است با ارائه اطلاعات، نقد و بررسی تخصصی کتابهای کمک درسی، امکان انتخاب آگاهانهتر را برای دانش آموزان و خانوادهها فراهم کند.
محمد امین نباخته، مدیرعامل مجموعه به گزین سرو در گفت وگو با سیناپرس درباره فعالیت این مجموعه گفت:ما یک فروشگاه اینترنتی به نام «چی بخونم» داریم که در آن کتاب و لوازم التحریر به فروش میرسد. فعالیت اصلیمان تولید و به روزرسانی محتوا و اطلاعات سایت است. در این مجموعه، کتابهای کمک آموزشی به صورت کامل و با جزئیات مورد نقد و بررسی قرار می گیرند و اطلاعات مربوط به هر کتاب در اختیار کاربران قرار میگیرد تا پیش از خرید بتوانند محتوای آن را مطالعه کنند و در صورت تناسب با نیازشان، خرید خود را انجام دهند.
تمرکز تخصصی بر کتابهای کمک درسی از دبستان تا کنکور
وی درباره نمونههای مشابه داخلی و وجه تمایز این فروشگاه اینترنتی با سایر رقبا توضیح داد: در حوزه کتاب به طور کلی رقبایی داریم، اما بسیاری از پلتفرمهای فعال در این زمینه به صورت تخصصی وارد حوزه کتابهای کمک درسی نشدهاند. برای مثال، مجموعههایی مانند فیدیبو، طاقچه و کتابراه عمدتا در زمینه کتابهای عمومی فعالیت میکنند و فعالیت جدی و تخصصی در حوزه کتابهای کمک درسی ندارند. همچنین محتوایی که در این زمینه ارائه میشود، به اندازه نیاز کاربران کامل نیست.
نباخته افزود: ما به صورت تخصصی روی کتابهای کمک درسی کار میکنیم و برای این منظور از یک تیم آموزشی بهره گرفتهایم. برای مثال، محتوای مربوط به درس شیمی با استفاده از تخصص افرادی تهیه میشود که در این درس تخصص دارند و به تدریس آن مشغول هستند. خدمات ما نیز تمام مقاطع تحصیلی، از پایه اول دبستان تا کنکور را پوشش میدهد.
مدیرعامل مجموعه به گزین سرو درباره میزان استقبال کاربران از این پلتفرم اظهار کرد: تاکنون حدود ۲۵ تا ۳۰ هزار نفر از سایت ما استفاده کردهاند.
جلوگیری از خرید کتابهایی که هرگز خوانده نمیشوند
وی با اشاره به هدف اصلی راه اندازی این فروشگاه اینترنتی و تاثیر آن بر انتخاب منابع آموزشی دانش آموزان گفت: هدف ما این است که کاربران کتابی را خریداری کنند که واقعا برای آنها مفید باشد و از آن استفاده کنند. در حال حاضر بسیاری از دانش آموزان در پایان سال تحصیلی تعداد زیادی کتاب کمک درسی نو و استفاده نشده دارند؛ زیرا این کتابها یا متناسب با نیاز و سطح تحصیلی آنها نبودهاند یا بر اساس اطلاعات نادرست خریداری شدهاند.
وی ادامه داد: تلاش ما این است که کاربران پیش از خرید، با ویژگیها، محتوا و شرایط کتاب آشنا شوند تا در نهایت کتابی را انتخاب کنند که برایشان مناسب باشد. به این ترتیب، اگر کتابی خریداری میکنند، امکان استفاده موثر از آن نیز بیشتر خواهد بود.
قطعی اینترنت و نوسان آموزش از چالشهای کسب و کار
نباخته در پاسخ به پرسشی درباره مشکلات فعالیت در حوزه فروش کتابهای آموزشی بیان کرد: یکی از بزرگترین مشکلات ما در چند سال گذشته، مسائل مرتبط با اینترنت بوده است. از سوی دیگر، تعطیلی مدارس و تغییر مکرر شیوه آموزش نیز مشکلاتی ایجاد کرده است. آموزش در کشور گاهی به شکل حضوری و در مقاطعی به صورت آنلاین دنبال میشود و این تغییرات بر روند درس خواندن دانش آموزان تاثیر میگذارد و طبیعتا خرید کتاب و میزان مطالعه آنها را نیز تحت تاثیر قرار میدهد.
وی افزود: قطعی اینترنت در مقاطعی به دلیل اتفاقات مختلف در کشور، محدودیت دسترسی به گوگل و غیرفعال شدن شبکههای اجتماعی، تاثیر مستقیمی بر میزان فروش ما داشته است و این مسائل فعالیت کسب و کارهای اینترنتی را با دشواری روبه رو میکند.
گرانی کتاب و کاهش قدرت خرید مشتریان
مدیرعامل مجموعه به گزین سرو درباره تاثیر افزایش قیمت کاغذ و کتاب بر فعالیت این مجموعه گفت: افزایش قیمت کاغذ و نوسانات نرخ دلار مستقیما بر قیمت کتاب تاثیر میگذارد. ما به وضوح شاهد هستیم که قیمت بسیاری از کتابها سالانه حدود ۷۰ تا ۸۰ درصد افزایش پیدا میکند. در نتیجه، مشتریان قدیمی ما دیگر نمیتوانند مانند گذشته خرید کنند؛ زیرا قیمت کتابها به میزان قابل توجهی بالا رفته است.
وی تصریح کرد: در برخی بازههای زمانی، کاهش تعداد سفارشها را در مقایسه با سالهای گذشته مشاهده کردهایم و این موضوع برای ما کاملا محسوس است. طبیعتا یکی از مهمترین دلایل این کاهش، بالا رفتن قیمت کتاب و کاهش قدرت خرید مشتریان است.
نباخته درباره انتظارات خود از نهادهای حمایتی نیز اظهار کرد: مشکلاتی مانند افزایش قیمت کتاب، مسائل بنیادی هستند و به یک ارگان خاص محدود نمیشوند؛ اما اگر از کسب و کار ما حمایت شود، برای مثال مجموعه در بخشهای مختلف معرفی شود یا در زمینه مالیات و بیمه از معافیتهایی برخوردار شویم، میتواند کمک بزرگی به ادامه فعالیت ما باشد.
گسترش کتاب های الکترونیکی در برنامه آینده مجموعه
وی در پایان با اشاره به برنامههای توسعهای این مجموعه گفت: ما طی دو سال گذشته کتابهای الکترونیکی را نیز به خدمات سایت اضافه کردهایم و با تعدادی از ناشران مهم همکاری داریم. با توجه به افزایش قیمت کتابهای چاپی و گسترش تدریجی فرهنگ استفاده از کتابهای الکترونیکی، این امکان را فراهم کردهایم که کاربران بدون نیاز به خرید نسخه چاپی، کتاب مورد نظر خود را در سایت مطالعه کنند.
نباخته ادامه داد: کاربران میتوانند با تلفن همراه یا رایانه شخصی خود کتابها را مطالعه کنند، یادداشت بردارند و امکانات معمول مطالعه کتاب را در محیط کتابخوان سایت در اختیار داشته باشند. مهمترین برنامه ما در آینده، بهبود خدمات فعلی و گسترش دامنه کتابهای الکترونیکی موجود در سایت است.
خبرنگار: فرزانه صدقی

