خروپف صدایی است که بر اثر لرزش بافتهای نرم گلو و راه هوایی هنگام عبور هوا در خواب ایجاد میشود. معمولاً خطرناک نیست، اما اگر شدید و مداوم باشد یا با قطع تنفس، احساس خفگی و خوابآلودگی روزانه همراه شود، میتواند نشانه آپنه خواب و نیازمند بررسی پزشکی باشد.
به گزارش سیناپرس، بسیاری از افراد در هنگام خوابیدن بدون اینکه خودشان بدانند یا تمایلی داشته باشند، با سر و صدا نفس کشیده و به اصطلاح خروپف می کنند. در این گزارش در نظر داریم به بررسی این مساله بپردازیم که چرا بعضی افراد به محض خوابیدن شروع به خروپف میکنند، در حالی که دیگران تقریباً هیچوقت چنین صدایی ندارند؟ آیا خروپف فقط یک عادت آزاردهنده است یا میتواند نشانه مشکلی جدیتر باشد؟
خروپف در اصل نتیجه ارتعاش بافتهای نرم راه هوایی فوقانی هنگام تنفس است. در حالت طبیعی وقتی ما بیداریم، عضلات زبان، کام نرم و دیوارههای گلو تا حد زیادی راه عبور هوا را باز نگه میدارند. هنگام خواب، این عضلات شل میشوند و فضای عبور هوا ممکن است باریکتر شود و در نتیجه عبور هوا از این مسیر باریک باعث لرزش بافت ها و ایجاد صدای خروپف می شود. در این شرایط هرچه مسیر هوایی باریکتر باشد، جریان هوا میتواند شدیدتر و ارتعاش بافتها بیشتر شود.
حال ممکن است این پرسش مطرح شود که چرا همه خروپف نمیکنند؟ در پاسخ باید اعلام کرد: ساختار بدن یکی از عوامل مهم و تاثیر گذار در این مورد است. برخی افراد بهطور طبیعی راه هوایی باریکتر، کام نرم بلندتر، زبان بزرگتر یا لوزههای بزرگتری دارند. از سوی دیگر گرفتگی مزمن بینی، انحراف تیغه بینی و آلرژی نیز میتوانند عبور هوا از بینی را دشوار کنند و احتمال خروپف را افزایش دهند.
اضافهوزن نیز یکی از عوامل شناختهشده ایجاد خروپف است، زیرا تجمع بافت در اطراف راه هوایی میتواند فضای عبور هوا را کاهش دهد. علاوه بر این مصرف الکل، بهویژه نزدیک زمان خواب، با شلتر کردن عضلات گلو میتواند خروپف را تشدید کند. خوابیدن به پشت نیز در بسیاری از افراد خروپف را بیشتر میکند، زیرا در این وضعیت زبان و بافتهای نرم گلو راحتتر به سمت عقب جابهجا میشوند. کمبود خواب نیز میتواند با افزایش شلشدن عضلات، وضعیت را بدتر کند.
آیا خروپف خطرناک است؟
در ابتدا باید به روشنی اعلام کنیم خود خروپف لزوماً به معنای بیماری نیست. بسیاری از افراد گاهی خروپف میکنند و مشکل پزشکی جدی ندارند. اما زمانی که خروپف شدید و مداوم باشد، یا با توقفهای قابل مشاهده تنفس، احساس خفگی و نفسنفسزدن هنگام خواب، خوابآلودگی شدید روزانه یا سردرد صبحگاهی همراه شود، باید احتمال آپنه انسدادی خواب را جدی گرفت.
در آپنه انسدادی خواب، عضلات گلو در هنگام خواب بیش از حد شل میشوند و راه هوایی برای مدتی باریک یا کاملاً بسته میشود. در نتیجه، جریان هوا کاهش مییابد یا متوقف میشود و مغز برای باز کردن دوباره مسیر تنفسی، فرد را برای مدت بسیار کوتاهی از خواب عمیق خارج میکند. این چرخه ممکن است بارها در طول شب تکرار شود، بدون آنکه فرد صبح چیزی از آن به یاد داشته باشد.
به همین دلیل، خروپف بلند همراه با وقفههای تنفسی را نباید صرفاً یک مشکل خانوادگی یا صدای مزاحم تلقی کرد زیرا آپنه خواب درماننشده میتواند با خوابآلودگی روزانه، اختلال تمرکز و افزایش خطر برخی مشکلات قلبیعروقی و متابولیک همراه باشد.
چه کارهایی میتواند خروپف را کاهش دهد؟
از منظر پزشکی، اگر علت خروپف ساده باشد، اقداماتی مانند کاهش وزن در افراد دارای اضافه وزن، خوابیدن به پهلو، پرهیز از مصرف الکل ، ترک سیگار و درمان گرفتگی بینی می تواند کمککننده باشد. اما اگر خروپف شدید، مداوم یا همراه با قطع تنفس و خوابآلودگی روزانه باشد، بهتر است فرد توسط پزشک ارزیابی شود؛ گاهی برای تشخیص آپنه خواب، بررسی تخصصی خواب لازم است.
در خاتمه مجددا تاکید می شود که خروپف صدایی است که از لرزش بافتهای شلشده راه هوایی ایجاد میشود؛ اما در بعضی افراد، همین صدا میتواند علامتی باشد که به ما میگوید راه تنفسی هنگام خواب بیش از حد تنگ میشو دو تشخیص این تفاوت، خروپف معمولی را از یک مشکل قابلتوجه پزشکی جدا میکند.

