اگر با وجود ورزش، عدد ترازو تغییر نمی‌کند، ممکن است بدن شما همچنان در حال تغییر باشد. مطالعه‌ای روی موش‌های چاق نشان داده است که فقط یک هفته تمرین قدرتی می‌تواند سلول‌های چربی اطراف اندام‌های داخلی را کوچک‌تر کند و فرایند تجزیه چربی را فعال‌تر سازد؛ حتی پیش از شروع کاهش وزن. البته، تأیید این اثر در انسان به پژوهش‌های بیشتری نیاز دارد.
به گزارش سیناپرس، ورزش قدرتی ممکن است پیش از آنکه عدد روی ترازو تغییر کند، فرایندهای مرتبط با سوخت‌وساز چربی را در بدن بهبود دهد. پژوهشگران دانشگاه کامپیناس برزیل در مطالعه‌ای جدید دریافتند موش‌های چاق پس از یک هفته تمرین قدرتی، در مقایسه با موش‌های بدون فعالیت بدنی، سلول‌های چربی کوچک‌تر و چربی احشایی کمتری داشتند.
تمرین قدرتی چگونه بر سلول‌های چربی اثر می‌گذارد؟
در این مطالعه، پژوهشگران برای بررسی اثر مستقیم تمرین قدرتی، تغییرات بافت چربی موش‌های چاق را پیش از آغاز کاهش وزن بررسی کردند. هدف این بود که تأثیر ورزش بر سلول‌های چربی از تغییراتی که در پی کاهش وزن رخ می‌دهند، تفکیک شود.
موش‌ها برای شبیه‌سازی تمرین قدرتی، از یک پلکان ۷۰ سانتی‌متری بالا می‌رفتند؛ درحالی‌که وزنه‌ای به دم آن‌ها متصل بود. هر جلسه شامل ۲۰ بار بالارفتن از پلکان با دوره‌های استراحت ۶۰ تا ۹۰ ثانیه‌ای بود. شدت تمرین نیز حدود ۷۰ درصد حداکثر توان هر موش در نظر گرفته شد و حیوانات طی یک هفته، هفت جلسه تمرینی انجام دادند.پس از پایان آزمایش، نمونه‌های بافت چربی این موش‌ها با نمونه‌های موش‌های چاق و کم‌تحرک مقایسه شد.
نتایج نشان داد موش‌هایی که تمرین قدرتی انجام داده بودند، چربی احشایی کمتری در اطراف اندام‌های داخلی و سلول‌های چربی کوچک‌تری داشتند. اندازه کوچک‌تر سلول‌های چربی در این زمینه می‌تواند نشانه‌ای از وضعیت مطلوب‌تر بافت چربی باشد.
فعال‌شدن سازوکارهای تجزیه چربی
پژوهشگران علاوه بر تغییر اندازه سلول‌ها، دو پروتئین مهم در فرایند تجزیه چربی، با نام‌های ABHD5 و ATGL، را نیز بررسی کردند.
پروتئین ABHD5 در فعال‌سازی فرایند تجزیه چربی نقش دارد. سطح این پروتئین در موش‌های چاق و کم‌تحرک کاهش یافته بود؛ اما در گروهی که تمرین قدرتی انجام داده بودند، به سطح طبیعی بازگشت. همچنین تعامل این پروتئین با آنزیم ATGL که در شکستن چربی‌های ذخیره‌شده نقش دارد، افزایش یافت.
از سوی دیگر، فعالیت ژن Scd1 که در تولید چربی نقش دارد، در موش‌های ورزش‌کرده کاهش نشان داد.
به گفته لئاندرو مورا، پزشک و از پژوهشگران این مطالعه، این تغییرات نشان می‌دهند مسیرهای مولکولی مرتبط با انباشت چربی پس از هفت روز تمرین قدرتی فعالیت کمتری داشتند؛ درحالی‌که مسیرهای مرتبط با تجزیه چربی فعال‌تر شده بودند.
آیا برای چربی‌سوزی باید تمرین قدرتی و هوازی را ترکیب کرد؟
پژوهشگران معتقدند تمرین قدرتی و ورزش هوازی می‌توانند از مسیرهای مشترک و همچنین سازوکارهای متفاوت بر سوخت‌وساز بدن تأثیر بگذارند. به همین دلیل، ترکیب این دو نوع فعالیت بدنی می‌تواند راهبرد مناسبی برای افرادی باشد که به دنبال کاهش وزن و بهبود سلامت متابولیکی هستند.
بااین‌حال، این مطالعه فقط روی موش‌های چاق انجام شده است و نمی‌توان نتیجه گرفت که هفت روز تمرین قدرتی در انسان نیز دقیقاً همین تغییرات را ایجاد می‌کند. همچنین، پژوهش حاضر برای تعیین میزان کاهش چربی بدن یا تدوین یک برنامه ورزشی مشخص برای انسان طراحی نشده بود.
پژوهشگران در گام بعدی قصد دارند آثار بلندمدت تمرین قدرتی را در موش‌ها بررسی کنند و دریابند که پاسخ انواع مختلف چربی در نواحی گوناگون بدن چگونه با یکدیگر تفاوت دارد.
این یافته‌ها یادآوری می‌کنند که ارزیابی فواید ورزش نباید تنها به کاهش وزن روی ترازو محدود شود؛ زیرا فعالیت بدنی ممکن است تغییرات متابولیکی مهمی ایجاد کند که پیش از کاهش وزن قابل‌مشاهده آغاز می‌شوند. بااین‌حال، تعیین میزان و مدت تمرین موردنیاز برای دستیابی به چنین اثراتی در انسان، به پژوهش‌های بیشتر نیاز دارد.
این یافته‌ها که در مجله علمی Life Sciences منتشر شده‌اند، نشان می‌دهند آثار ورزش بر بافت چربی ممکن است زودتر از کاهش وزن آشکار شود؛ هرچند برای تأیید این نتایج در انسان، انجام مطالعات بالینی ضروری است.
گزارش:ندا جوادهراتی