برخلاف تصور رایج، خالی کردن خشم با فریاد زدن، شکستن وسایل یا فعالیتهای شدید بدنی لزوماً باعث آرام شدن نمیشود. بررسی ۱۵۴ مطالعه نشان میدهد کاهش برانگیختگی فیزیولوژیک بدن، مانند تنفس عمیق، مدیتیشن و آرامسازی عضلانی، راه مؤثرتری برای کاهش خشم است.
به گزارش سیناپرس، وقتی عصبانی میشویم، معمولاً توصیهای آشنا به ذهن میرسد: «خشم را خالی کن تا حالت بهتر شود.» اما شواهد علمی نشان میدهد این توصیه چندان درست نیست و حتی در برخی شرایط ممکن است خشم را تشدید کند.
پژوهشگران دانشگاه ایالتی اوهایو با بررسی ۱۵۴ مطالعه و دادههای مربوط به ۱۰ هزار و ۱۸۹ نفر دریافتند که تخلیه خشم یا همان «خالی کردن فشار روانی» تأثیر قابلاعتمادی در کاهش خشم ندارد.
این یافتهها بر یک عامل مهم تمرکز دارند: برانگیختگی فیزیولوژیک بدن. هنگام خشم، ضربان قلب، تنش عضلانی و سایر واکنشهای بدنی افزایش پیدا میکنند. پژوهشگران میگویند برای کاهش خشم، به جای افزایش این برانگیختگی، باید آن را کاهش داد.
ورزش شدید همیشه راهحل خشم نیست
یکی از یافتههای قابلتوجه این بررسی آن است که فعالیت بدنی شدید، برخلاف تصور رایج، الزاماً خشم را کاهش نمیدهد.فعالیتهایی مانند دویدن، بوکس و دوچرخهسواری که سطح برانگیختگی بدن را بالا میبرند، در بسیاری از موارد اثر مطلوبی بر خشم نداشتند. دویدن در میان فعالیتهای بررسیشده بیشترین احتمال افزایش خشم را داشت.البته این به معنای بیفایده بودن ورزش نیست؛ فعالیت بدنی همچنان میتواند فواید مهمی برای سلامت داشته باشد. اما بر اساس این بررسی، اگر هدف مشخصاً کاهش خشم در همان لحظه باشد، فعالیتهای آرامکننده گزینه مناسبتری هستند.
چه چیزی واقعاً به کاهش خشم کمک میکند؟
پژوهشگران در بررسی خود فعالیتهایی را که باعث کاهش برانگیختگی بدن میشوند نیز ارزیابی کردند. نتایج نشان داد تنفس دیافراگمی، مدیتیشن، ذهنآگاهی، آرامسازی تدریجی عضلات، یوگای آرام و حتی کمی فاصله گرفتن از موقعیت تنشزا میتوانند به کاهش خشم کمک کنند.حتی یوگا، با وجود آنکه فعالیت بدنی محسوب میشود، در صورت تمرکز بر حرکات آرام و تنفس میتواند اثر آرامکننده داشته باشد.
به گفته پژوهشگران، نکته اصلی این است که هنگام خشم، به جای «افزایش حرارت» بدن با فریاد، درگیری یا فعالیت شدید، باید تلاش کرد سطح برانگیختگی فیزیولوژیک کاهش پیدا کند.
این یافتهها همچنین میتواند توضیح دهد چرا روشهایی مانند اتاقهای خشم، که در آن افراد برای تخلیه عصبانیت وسایل را میشکنند، لزوماً به آرام شدن منجر نمیشوند.
پژوهشگران البته تأکید میکنند که برای درک کامل این رابطه به مطالعات بیشتری نیاز است، اما در شرایط خشم، روشهای سادهای مانند چند دقیقه مکث، تنفس آرام یا شمردن تا ۱۰ میتوانند گزینههای عملیتری برای کنترل واکنشهای لحظهای باشند.نتایج این پژوهش در مجله Clinical Psychology Review منتشر شده است.