دیابت نوع ۲، شایعترین نوع دیابت، با مقاومت بدن به انسولین و اختلال در تنظیم قند خون همراه است و اغلب با چاقی، سن بالا و سبک زندگی ناسالم مرتبط است. درمان این بیماریشامل تغییرات سبک زندگی مانند رژیم غذایی سالم، ورزش منظم، کنترل وزن و داروهایی همچون متفورمین است. در موارد پیشرفته، داروهای GLP-۱ خوراکی یا تزریقی و انسولین تجویز شده و مدیریت بهموقع، عوارض قلبی-عروقی و عصبی را کاهش میدهد.
به گزارش سیناپرس، مدیریت دیابت نوع ۲ اغلب با گذشت زمان پیچیدهتر میشود. بسیاری از بیماران، مبارزه با این عارضه را با تغییرات سبک زندگی و داروی متفورمین شروع میکنند، اما بعداً به داروهای اضافی یا حتی تزریق روزانه انسولین نیاز پیدا میکنند. به همین دلیل یافتن درمانهایی که کنترل قویتری بر قند خون فراهم کنند بدون افزودن پیچیدگی زیاد، هدف مهمی برای پزشکان و بیماران است.
در این میان یافته های جدید پژوهشگران نشان می دهد داروی جدید اورفورگلیپرون (orforglipron) میتواند این نیاز را برآورده سازد. بر اساس دو مطالعه که گزارش نهایی فاز سوم آزمایش های آن منتشرشده ، این قرص با یکبار مصرف روزانه، کنترل قند خون را در بزرگسالان مبتلا به دیابت نوع ۲ که درمانهای استاندارد مختلفی دریافت میکنند، به طور قابل توجهی بهبود میبخشد.
باید توجه داشت برخلاف اکثر داروهای GLP-۱ که تزریقی هستند، اورفورگلیپرون به صورت خوراکی مصرف میشود. این دسته داروها با کمک به ترشح انسولین توسط پانکراس هنگام افزایش قند خون، کاهش تولید قند در کبد، کند کردن هضم غذا و کنترل اشتها عمل میکنند. به همین دلیل، به یکی از مهمترین ابزارهای درمانی دیابت تبدیل شدهاند.
در یکی از مطالعات، بزرگسالانی که متفورمین مصرف میکردند، یکی از سه دوز اورفورگلیپرون یا داروی dapagliflozin را دریافت کردند. طی ۴۰ هفته، افراد مصرفکننده اورفورگلیپرون به ویژه در دوزهای بالاتر، کاهش بیشتری در شاخص کنترل میانگین قند خون در چند ماه نسبت به گروه دیگر نشان دادند.
مطالعه دوم بر بیماران تحت درمان با انسولین glargine تمرکز داشت. این افراد معمولاً دیابت پیشرفتهتری داشته و به درمانهای متعدد نیاز دارند. افزودن اورفورگلیپرون به رژیم درمانی، کاهش میانگین قند خون در چند ماه را به طور قابل ملاحظهای بیشتر از افزودن دارونما ایجاد کرد، در حالی که دوز انسولین نیز در بدن این بیماران به نحو مطلوبی تنظیم میشد.
متخصصان این نتایج را امیدوارکننده میدانند، زیرا افراد تحت درمان با انسولین اغلب به گزینههای درمانی موثرتری برای رسیدن قند خون مطلوب نیاز دارند و داروی GLP-۱ خوراکی مؤثر میتواند گزینهای بدون تزریق ارائه دهد.
پژوهشگران اشاره کردهاند که مطالعات آینده اثرات بلندمدت، تاثیرات ایمنی و سایر فواید سلامت این دارو را بررسی خواهند کرد. محققان امیدوارند در صورت تأیید مقامات نظارتی، اورفورگلیپرون بتواند به عنوان یکی از نخستین داروهای خانواده GLP-۱ خوراکی غیرپپتیدی در دسترس گسترده باشد.
موضوع قابل توجه این است که اگرچه این دو کارآزمایی بالینی شواهد قوی از موثر بودن داروی فوق ارائه میدهند اما این مطالعات با رویکرد تصادفی و به مدت ۴۰ هفته محدود است و تحقیقات طولانیتر برای ارزیابی ایمنی بلندمدت، پایداری کنترل قند، تغییرات وزن و پیامدهای قلبی-عروقی این دارو ضروری است. ه
تأمین مالی مطالعات فوق الذکر توسط شرکت Eli Lilly انجام شده، بنابراین پژوهشهای مستقل ارزشمند باقی خواهند ماند. در خاتمه باید تاکید کرد که این پیشرفت میتواند درمان دیابت را برای میلیونها نفر سادهتر و مؤثرتر کند و کیفیت زندگی بیماران را بهبود بخشد که این امر مشروط به ادامه نظارت علمی دقیق و پایان بررسی های همه جانبه داروی فوق الذکر خواهد بود.
شرح کامل این دو کارآزمایی بالینی به طور مجزا در مجلات تخصصی The Lancet و JAMA، منتشر شده و در اختیار پژوهشگران قرار دارد.
مترجم: فاطمه کردی