پژوهشگران در یک مطالعه جدید دریافتند: عضلات سالم تنها مسئول حرکت بدن نیستند، بلکه با ترشح ذرات میکروسکوپی حاوی مولکولهای ضدسرطان میتوانند رشد برخی تومورها را مهار کنند. نتایج این تحقیق نشان میدهد که افزایش سن این توانایی را کاهش میدهد، اما ورزش میتواند دوباره این سیستم دفاعی را در بدن فعال کند.
به گزارش سیناپرس، بر اساس این پژوهش، عضلات سالم ذرات بسیار کوچکی موسوم به وزیکولهای خارجسلولی (Extracellular Vesicles) ترشح میکنند. این ذرات حامل یک مولکول ژنتیکی به نام miR-7a-5p هستند که قادر است رشد سلولهای سرطانی را مهار کند.
محققان دریافتند: هنگامی که سلولهای سرطانی این وزیکولها را جذب میکنند، مولکول miR-7a-5p با مهار پروتئینی به نام TEAD1، روند تکثیر تومورها را کند میکند. پروتئین TEAD1 یکی از عوامل کلیدی در رشد بسیاری از سرطانها محسوب میشود و مهار آن میتواند سرعت پیشرفت بیماری را کاهش دهد.
افزایش سن؛ دشمن سیستم دفاعی عضلات
بررسیها روی مگس سرکه و موشهای آزمایشگاهی نشان داد که با افزایش سن، عضلات مقدار بسیار کمتری از این وزیکولهای محافظ تولید میکنند. علاوه بر کاهش تعداد این ذرات، میزان مولکول ضدسرطان موجود در آنها نیز به شدت افت میکند و در نتیجه، توانایی طبیعی بدن برای مقابله با رشد تومورها کاهش مییابد.
ورزش چگونه این توانایی را بازمیگرداند؟
یکی از مهمترین یافتههای این مطالعه آن است که فعالیت بدنی میتواند این سیستم دفاعی را دوباره فعال کند.محققان با انجام تمرینات هوازی روی موشهای سالمند، مشاهده کردند ورزش مسیر مولکولی Notch-SDC2 را که مسئول تولید این وزیکولهاست، دوباره فعال میکند. در نتیجه تولید وزیکولهای خارجسلولی افزایش یافت و میزان مولکول miR-7a-5p در آنها بیشتر شد،درنتیجه رشد تومورهای سرطانی به شکل محسوسی کاهش پیدا کرد.
در مقابل، زمانی که پژوهشگران مسیر Notch را بهصورت آزمایشگاهی غیرفعال کردند، تمام اثرات مثبت ورزش از بین رفت؛ موضوعی که نقش کلیدی این مسیر زیستی را تأیید میکند.
مطالعات آزمایشگاهی نشان داد: وزیکولهای تولیدشده توسط عضلات سالم توانستند رشد سلولهای سرطانهای زیر را کاهش دهند:
- سرطان روده بزرگ
- سرطان ریه
- سرطان مجاری صفراوی
اما این تأثیر در مورد سرطان پروستات و نوروبلاستوما مشاهده نشد؛ موضوعی که نشان میدهد این مکانیسم احتمالاً تنها بر برخی انواع سرطان مؤثر است.
پژوهشگران همچنین به دادههای انسانی اشاره کردند که نشان میدهد افراد مبتلا به سارکوپنی (کاهش توده و قدرت عضلانی ناشی از افزایش سن) بیشتر در معرض ابتلا به سرطانهای ریه، روده بزرگ، معده، پانکراس و مری قرار دارند. البته این دادهها تنها یک ارتباط آماری را نشان میدهند و هنوز ثابت نمیکنند که ضعف عضلات علت مستقیم بروز سرطان است.
نویسندگان مطالعه تأکید میکنند که تمامی یافتههای فعلی بر پایه آزمایشهای حیوانی و کشت سلولی به دست آمده و هنوز نمیتوان با قطعیت درباره تأثیر مشابه این مکانیسم در انسان اظهار نظر کرد.
با این حال، پژوهشگران معتقدند مسیر Notch-SDC2 و مولکول miR-7a-5p میتوانند در آینده به اهدافی برای توسعه داروها، ژندرمانی یا برنامههای ورزشی اختصاصی جهت پیشگیری یا کمک به درمان برخی سرطانها تبدیل شوند.
این پژوهش که توسط محققان دانشکده پزشکی دوک-انیواس سنگاپور با همکاری پژوهشگرانی از Shandong University of Traditional Chinese Medicine و Cardiff School of Biosciences انجام شده و نتایج آن در مجله علمی Nature Communications منتشر شده است، از وجود یک مکانیسم زیستی جدید پرده برمیدارد که میتواند ارتباط میان فعالیت بدنی و کاهش خطر ابتلا به سرطان را توضیح دهد.
همچنین پژوهش نشان میدهد عضلات سالم تنها نقش حرکتی ندارند، بلکه بخشی از سیستم دفاع طبیعی بدن علیه برخی سرطانها محسوب میشوند. اگرچه اثبات این مکانیسم در انسان نیازمند تحقیقات بیشتری است، اما یافتههای جدید بار دیگر اهمیت حفظ توده عضلانی و انجام منظم فعالیت بدنی، بهویژه در دوران سالمندی، را برجسته میکند.
مترجم:مهگل غفاری