در شرایطی که افزایش هزینههای زندگی بسیاری از خانوادهها را به سمت خرید مواد غذایی ارزانتر سوق داده است، کارشناسان تغذیه تأکید میکنند میوهها و سبزیجات منجمد و کنسروی، در صورت انتخاب صحیح، میتوانند از نظر ارزش غذایی تفاوت چندانی با محصولات تازه نداشته باشند و حتی در برخی موارد مزایای بیشتری نیز ارائه دهند.
به گزارش سیناپرس، با افزایش قیمت مواد غذایی، بسیاری از مصرفکنندگان این پرسش را مطرح میکنند که آیا میوهها و سبزیجات منجمد یا کنسروی میتوانند جایگزین مناسبی برای محصولات تازه باشند یا خیر. بررسیهای علمی نشان میدهد پاسخ این سؤال، برخلاف تصور رایج، در بسیاری از موارد مثبت است.
متخصصان تغذیه میگویند: میوهها و سبزیجات منبع غنی ویتامینها، مواد معدنی و فیبر هستند و مصرف کافی آنها خطر ابتلا به بیماریهای قلبی، سکته مغزی، برخی سرطانها و دیگر بیماریهای مزمن را کاهش میدهد. با این حال، بسیاری از افراد هنوز کمتر از میزان توصیهشده از این گروه غذایی استفاده میکنند.
بر اساس راهنمای تغذیه سالم استرالیا، بزرگسالان باید روزانه دستکم دو واحد میوه و پنج واحد سبزیجات مصرف کنند؛ توصیهای که شامل محصولات تازه، منجمد و کنسروی نیز میشود. به عنوان مثال، نصف پیمانه بروکلی منجمد یا لوبیای کنسروی معادل یک واحد سبزی و یک پیمانه هلو کنسروی یا انبه خردشده منجمد معادل یک واحد میوه محسوب میشود.
کارشناسان معتقدند: محصولات منجمد و کنسروی معمولاً قیمت پایینتری نسبت به نمونههای تازه دارند، مدت زمان بیشتری قابل نگهداری هستند و به دلیل آماده بودن برای مصرف یا پخت، زمان آمادهسازی غذا را نیز کاهش میدهند. علاوه بر این، ماندگاری بالای این محصولات باعث میشود ضایعات مواد غذایی در خانهها کمتر شود.
برخلاف باور عمومی، فرآیند انجماد یا کنسرو کردن لزوماً موجب کاهش ارزش غذایی نمیشود. پژوهشها نشان میدهد ارزش تغذیهای بسیاری از میوهها و سبزیجات منجمد یا کنسروی با محصولات تازهای که چند روز در یخچال نگهداری شدهاند، تقریباً برابر است.
حتی در برخی موارد، میزان بعضی از مواد مغذی افزایش مییابد. برای نمونه، زردآلوی منجمد ممکن است ویتامین C بیشتری نسبت به زردآلوی تازه داشته باشد، زیرا در فرآیند نگهداری از این ویتامین برای حفظ کیفیت محصول استفاده میشود.
با این حال، متخصصان هشدار میدهند: انجماد و یخزدایی مکرر میتواند بافت مواد غذایی را تخریب کرده و بخشی از مواد مغذی آنها را کاهش دهد. همچنین میوهها و سبزیجات منجمد ممکن است در صورت مصرف خام در معرض آلودگی با باکتری لیستریا قرار داشته باشند؛ خطری که با پخت کامل مواد غذایی تا حد زیادی از بین میرود.
در مورد محصولات کنسروی نیز فرآیند حرارتدهی ممکن است بخشی از ویتامینهای حساس به گرما، بهویژه ویتامین C، را کاهش دهد، اما فناوریهای جدید کنسروسازی این افت ارزش غذایی را به میزان قابل توجهی محدود کردهاند.
متخصصان توصیه میکنند: هنگام خرید محصولات کنسروی به برچسب تغذیهای توجه شود. بهتر است سبزیجاتی انتخاب شوند که روی بستهبندی آنها عبارت «بدون نمک افزوده» درج شده باشد یا کمترین میزان سدیم را داشته باشند. همچنین آبکشی و شستوشوی سبزیجات کنسروی پیش از مصرف میتواند مقدار قابل توجهی از نمک آنها را کاهش دهد.
در مورد میوههای کنسروی نیز انتخاب محصولاتی که در آبمیوه طبیعی بستهبندی شدهاند، به جای شربتهای شیرین، یا دارای برچسب «بدون شکر افزوده» هستند، گزینه سالمتری محسوب میشود.
کارشناسان همچنین پیشنهاد میکنند؛ برای افزایش فیبر و پروتئین رژیم غذایی، از حبوبات کنسروی مانند لوبیا، نخود و عدس در غذاهایی نظیر خورش، سوپ، سس پاستا یا سالاد استفاده شود. البته بهتر است این محصولات نیز پیش از مصرف شسته شوند تا بخشی از سدیم آنها حذف شود.
در بخش دیگری از این گزارش به حبوبات خشک نیز اشاره شده است. اگرچه لوبیا، نخود و عدس خشک از نظر اقتصادی مقرونبهصرفهتر هستند و ماندگاری بالایی دارند، اما معمولاً برای آمادهسازی به زمان بیشتری نیاز دارند و برخی از آنها باید پیش از پخت خیسانده شوند.
در مقابل، متخصصان مصرف روزانه میوههای خشک را بهعنوان جایگزین میوه تازه، منجمد یا کنسروی توصیه نمیکنند، زیرا فرآیند خشک شدن موجب افزایش غلظت قند طبیعی آنها میشود. با این حال، مصرف متعادل این محصولات بهعنوان میانوعده میتواند بخشی از یک رژیم غذایی سالم باشد.
کارشناسان در پایان تأکید میکنند مهمترین اصل، افزایش مصرف میوه و سبزیجات، صرفنظر از شکل عرضه آنها است. اگر انتخاب بین مصرف محصولات منجمد یا کنسروی و حذف کامل میوه و سبزیجات باشد، گزینههای منجمد و کنسروی سالمتر و ارزشمندتر خواهند بود؛ بهویژه زمانی که انواع کمنمک و بدون شکر افزوده انتخاب شوند.
گزارش:مهگل غفاری