یک متخصص حوزه اختلالات خوردن هشدار داده است که یکی از روندهای رایج در فضای مجازی با عنوان «تغذیه پاک» یا Clean Eating اگرچه در ظاهر سالم به نظر میرسد، اما در برخی افراد میتواند به رفتارهای وسواسی و حتی آسیبزا تبدیل شود.
به گزارش سیناپرس، پروفسور Gemma Sharp در مطالعه ای که نشریه The Conversation منتشر کرد، تأکید میکند: رژیم غذایی سالم در اصل نقش مهمی در پیشگیری از بیماریهایی مانند دیابت نوع ۲، بیماریهای قلبی و برخی سرطانها دارد و حتی میتواند بر سلامت روان نیز اثر مثبت بگذارد.اما به گفته او، مشکل زمانی آغاز میشود که «تغذیه سالم» به مجموعهای از قوانین سختگیرانه و وسواسگونه تبدیل شود؛ بهگونهای که فرد برخی غذاها را کاملاً «خوب» یا «بد» دستهبندی کند و ارزش شخصی خود را به نوع تغذیهاش گره بزند.
این گزارش توضیح میدهد : «تغذیه پاک» در فضای شبکههای اجتماعی مانند اینستاگرام و تیکتاک بهشدت گسترش یافته، اما بسیاری از این پیامها نه از سوی متخصصان سلامت، بلکه توسط اینفلوئنسرهای حوزه سبک زندگی منتشر میشوند.
کارشناسان هشدار میدهند؛ این روند میتواند مرز میان تغذیه متعادل و رفتارهای ناسالم غذایی را کمرنگ کند و در برخی افراد به اضطراب، احساس گناه و محدودیت شدید غذایی منجر شود.
در این گزارش همچنین به مفهومی به نام «اختلال خوردن غیررسمی» اشاره شده است؛ حالتی که هنوز بهعنوان بیماری رسمی شناخته نشده، اما میتواند تأثیرات منفی جدی بر سلامت جسمی و روانی داشته باشد. در موارد شدیدتر، این وضعیت ممکن است به اختلالاتی مانند بیاشتهایی عصبی، پرخوری عصبی یا دیگر بیماریهای مرتبط با رفتار غذایی منجر شود.
نقش شبکههای اجتماعی و عوامل روانی
به گفته کارشناسان، عوامل مختلفی مانند کمالگرایی، اضطراب، تصویر ذهنی منفی از بدن، فشار اجتماعی و مواجهه مداوم با محتواهای مرتبط با ظاهر، میتوانند خطر بروز رفتارهای وسواسی در تغذیه را افزایش دهند. با این حال، هنوز تعامل دقیق این عوامل بهطور کامل مشخص نشده است.
نشانههای هشداردهنده
بر اساس این گزارش، برخی نشانههای «رابطه ناسالم با غذا» شامل موارد زیر است:
- ایجاد قوانین سختگیرانه درباره غذا و تقسیم آنها به «خوب» و «بد»
- احساس گناه یا اضطراب پس از خوردن برخی غذاها
- اجتناب از مهمانیها یا موقعیتهای اجتماعی مرتبط با غذا
- صرف زمان زیاد برای برنامهریزی یا فکر کردن درباره غذا
- کاهش لذت از خوردن و تبدیل آن به یک رفتار استرسزا
کارشناسان توصیه میکنند: در صورت مشاهده چنین رفتارهایی در اطرافیان، گفتوگو باید در فضایی آرام و بدون قضاوت انجام شود. تمرکز باید بر سلامت روان فرد باشد، نه ظاهر یا انتخابهای غذایی او. همچنین مراجعه به متخصصان سلامت میتواند در پیشگیری از تشدید این رفتارها مؤثر باشد.
اگرچه تغذیه سالم یکی از مهمترین عوامل حفظ سلامت جسم و روان است، این گزارش تأکید میکند که افراط در «سلامتمحوری غذایی» میتواند خود به یک مشکل جدی تبدیل شود؛ موضوعی که با گسترش فرهنگهای غذایی در شبکههای اجتماعی اهمیت بیشتری پیدا کرده است.
مترجم:سروش ساده