نتایج یک پژوهش جدید نشان میدهد؛ استرس طولانیمدت پدران ممکن است پیش از تولد، بر روند رشد و تکامل فرزندان تأثیر بگذارد. محققان دریافتند؛ یک مولکول مرتبط با استرس در اسپرم مردان میتواند رشد جنین و ویژگیهای جسمی فرزندان را تحت تأثیر قرار دهد.
به گزارش سیناپرس، پژوهشگران دانشگاه کلرادو انشوتز آمریکا بر روی مولکولی به نام let-7f-5p تمرکز کردند؛ نوعی «میکرو RNA» که نقش تنظیمکننده فعالیت ژنها را بر عهده دارد. مطالعات پیشین نشان داده بود سطح این مولکول در اسپرم مردانی که استرس بالاتری را تجربه میکنند، افزایش مییابد.
برای بررسی اثرات این مولکول، دانشمندان آن را به تخمکهای بارور شده موش تزریق کردند و روند رشد جنینها را زیر نظر گرفتند. نتایج نشان داد تعداد کمتری از جنینهای دریافتکننده این مولکول توانستند به مرحله «بلاستوسیست» برسند؛ مرحلهای کلیدی که پیش از لانهگزینی جنین در رحم رخ میدهد.
بررسیهای ژنتیکی نیز نشان داد صدها ژن در این جنینها عملکرد متفاوتی نسبت به گروه کنترل داشتند. این تغییرات عمدتاً با متابولیسم، رشد سلولی و فرآیندهای تکاملی مرتبط بودند.
یکی از مهمترین یافتههای پژوهش، تفاوت آشکار میان جنینهای نر و ماده بود. جنینهای نر تقریباً سه برابر بیشتر از جنینهای ماده دچار تغییر در فعالیت ژنها شدند. این تغییرات عمدتاً در ژنهای مرتبط با سوختوساز، تنظیم قند خون و رشد سلولی مشاهده شد.
محققان همچنین جنینهای رشد یافته را به رحم موشهای جانشین منتقل کردند. در ادامه مشخص شد میزان بقای جنینها در گروه دریافتکننده مولکول استرس کمتر از گروه کنترل است. در این مرحله نیز تغییرات ژنتیکی در جنینهای نر بسیار گستردهتر از جنینهای ماده بود.
پیگیری وضعیت فرزندان پس از تولد نشان داد موشهای نر که در مرحله جنینی در معرض این مولکول قرار گرفته بودند، از زمان بلوغ وزن بیشتری پیدا کردند و استخوانهای بلندتری نسبت به گروه کنترل داشتند. در مقابل، چنین تفاوتی در موشهای ماده مشاهده نشد.
با وجود این نتایج، پژوهشگران تأکید میکنند که این مطالعه تنها روی موشها انجام شده و هنوز نمیتوان نتایج آن را مستقیماً به انسان تعمیم داد. به گفته آنان، برای مشخص شدن تأثیر احتمالی استرس پدران بر سلامت و رشد فرزندان در انسان، تحقیقات بیشتری لازم است.
این یافتهها به شواهد رو به افزایش درباره اهمیت وضعیت جسمی و روانی پدران پیش از بارداری میافزاید و نشان میدهد عوامل زیستی موجود در اسپرم ممکن است نقشی فراتر از انتقال DNA در شکلگیری نسل بعدی داشته باشند.
مترجم:ندا جوادهراتی