در سالهای اخیر، داروهای کاهش وزن مانند اوزمپیک(Ozempic)، وزووی(Wegovy) و زپباند(Zepbound) به سرعت به یکی از پربحثترین داروهای جهان تبدیل شدهاند.
به گزارش سیناپرس،تحقیقات جدید نشان میدهد، این داروها ممکن است ابزار مهمی در کاهش خطر سرطانهای مرتبط با چاقی و افزایش چربی بدن باشند.
دکتر شری شن، متخصص سرطان پستان در مرکز سرطان مموریال اسلون کترینگ، میگوید: حداقل ۱۳ نوع سرطان با چاقی مرتبط هستند، از جمله سرطان پستان پس از یائسگی، کولون، معده، پروستات و رحم.
بر اساس مقالهای که در مارس ۲۰۲۶ در JAMA Network منتشر شد، دکتر شن و همکارانش توضیح میدهند که چاقی و اضافه وزن تقریباً ۱۰٪ از تشخیصهای جدید سرطان در آمریکا را تشکیل میدهند و در برخی سرطانها مانند سرطان رحم و سرطانهای کبد و مجاری صفراوی تا ۵۰٪ نقش دارند.
تحقیقات دکتر شن نشان میدهد: استفاده از داروهای کاهش وزن GLP-1 میتواند بیماران مبتلا به سرطان پستان را در کاهش وزن یاری دهد. کاهش وزن برای این بیماران اهمیت بالایی دارد، چرا که افزایش وزن حین درمان میتواند عوارض قلبی-عروقی و بدتر شدن نتایج درمان را به همراه داشته باشد.
داروهای GLP-1 چه عملکردی دارند؟
این داروها به دلیل فعال کردن گیرنده GLP-1 باعث تحریک تولید انسولین و کنترل قند خون میشوند و اثرات دیگری نیز دارند. در اصل برای درمان دیابت ساخته شده بودند، اما اثر کاهش وزن آنها به مرور شناخته شد.
برخی از شناختهشدهترین این داروها عبارتند از:
- سماگلوتید (Semaglutide): اوزمپیک (دیابت)، وزووی (چاقی)
- تیراسپتاید (Tirzepatide): ماونجارو (دیابت)، زپباند (چاقی)
- لیراگلوتید (Liraglutide): ترولیسیتی (دیابت)، ساکسندا (چاقی)
مکانیزم کاهش وزن
این داروها باعث میشوند فرد پس از مصرف غذا احساس سیری کند و اشتهای کمتری داشته باشد. اثر آنها از طریق چند هورمون کلیدی است:
- گرلین: هورمون گرسنگی که از معده تولید میشود.
- لپتین: هورمون سیری که از سلولهای چربی آزاد میشود.
- انسولین: تنظیم سطح انسولین باعث کند شدن حرکات معده و افزایش مدت زمان سیری میشود.
کاهش وزن و کاهش خطر سرطان
چاقی و افزایش چربی بدن خطر ابتلا به انواع سرطان را بالا میبرد. داروهای GLP-1 میتوانند با کاهش اشتها و مصرف غذاهای فرآوریشده، این خطر را کاهش دهند. به گزارش سیناپرس، همچنین شواهدی وجود دارد که این داروها میتوانند اشتهای مصرف الکل را کاهش دهند.
با این حال، تغییر سبک زندگی شامل رژیم غذایی گیاهی و پر فیبر و ورزش منظم همچنان بخش مهمی از پیشگیری از سرطان است.
استفاده از داروهای GLP-1 در بیماران سرطانی
اطلاعات کافی درباره استفاده از این داروها برای بیماران تازه تشخیصدادهشده وجود ندارد، زیرا ممکن است عوارض گوارشی داروها، روند درمانهای فوری مانند شیمیدرمانی، پرتو درمانی یا ایمونوتراپی را مختل کند.
با این حال، بیمارانی که چند ماه از درمان آنها میگذرد و وضعیت خوبی دارند، میتوانند تحت نظر پزشک از این داروها استفاده کنند. مطالعات نشان دادهاند که بیماران تحت درمان هورمونی طولانیمدت نیز میتوانند این داروها را با موفقیت مصرف کنند.
عوارض جانبی داروها
- گوارشی: حالت تهوع و استفراغ، معمولاً قابل کنترل
- خطرات احتمالی سرطان: افزایش بسیار کم خطر سرطان تیروئید مدولاری و برخی گزارشها درباره سرطان کلیه
- تأثیرات روانی: در برخی افراد اختلال خلق یا افکار خودکشی دیده شده، اما نادر است و FDA نگرانی عمدهای گزارش نکرده است
در نهایت باید گفت، این داروها میتوانند برای افرادی که قصد پیشگیری از سرطان مرتبط با چاقی دارند یا میخواهند پس از درمان سرطان وزن خود را کاهش دهند، مفید باشند. با این حال، شروع مصرف حتماً باید با مشورت با پزشک انجام شود و سبک زندگی سالم نیز همواره باید رعایت شود.
گزارش:فرگل غفاری