سوخت اتمی آمریکایی در اوکراین و خطر چرنوبیل دوم

 انفجار راکتور شماره چهار چرنوبیل در ساعت یک و 26 دقیقه بامداد 26 آوریل 1986 (زمان اتحاد شوروی) افزون بر شمار زیاد کشته ها و مصدومان، هزاران نفر را از خانه و کاشانه خود کوچاند و مناطق نزدیک نیروگاه را برای 20 هزار سال و پیرامونی هم برای سه هزار سال غیرقابل سکونت شد.

خبرگزاری اسپوتنیک با اشاره به این واقعه نوشته است: «پترو پوروشنکو» رئیس جمهوری اوکراین به مناسبت سالگرد فاجعه چرنوبیل اعلام کرد که «تجاوز روسیه» به کشور ما خطر تکرار سانحه اتمی را بوجود آورده است، در حالیکه کارشناسان روسی می‌گویند، خطر واقعی برای اروپا این است که کی یف حساسیت های بهره گیری بی خطر از نیروگاه های اتمی را نادیده می‌گیرد.
بنا به این گزارش، روسیه به سازمان های بین‌المللی هشدار داده است که در اوکراین خطر بروز سوانح هسته ای وجود دارد.
به گفته «رافائل آروتونیان» معاون انستیتوی مطالعه امنیت انرژتیک اتمی روسیه، یکی از علل رخ دادن چنین واقعه احتمالی ممکن است جایگزینی سوخت آمریکایی با سوخت روسی در نیروگاه های اوکراین باشد.
وی گفت: در حالیکه پیشتر در جمهوری چک و فنلاند تلاش کردند در رآکتورهای ساخته شده دوران شوروی از سوخت آمریکایی استفاده کنند که با ناکامی مواجه شد و از آن چشم پوشیدند، اکنون در اوکراین می‌خواهند آزمایش های مشابهی انجام دهند. سانحه در نیروگاه اتمی چرنوبیل هم هنگامی روی داد که کارشناسان در حالی اقدام به آزمایش کرده بودند که سوخت هسته ای در بخش فعال رآکتور یا «جزیره هسته ای» قرار داشت و می‌تواند فقط مواد معینی را قبول کند و اگر موادی با ویژگی های دیگری وارد شود، در سامانه اداره رآکتور از جمله بخش مربوط به ایمنی و قطع خودکار فعالیت تاثیر می گذارد.
مقام روسی ادامه داده است: ورود سوخت دیگری به رآکتور با ویژگی های ناهمساز می تواند بر میله هایی که در صورت بروز سانحه باید فعالیت را متوقف کنند، تاثیر گذاشته و با خروج از کنترل به حجم کار افزوده شود که احتمال بروز وضعیت غیرقابل پیش بینی را ایجاد می کند.
بنا به این گزارش، سیاستمداران در اوکراین می‌گویند که به خاطر «متنوع سازی تحویل ها» می‌خواهند با آمریکا قرار داد ببندند، اما یک بازرگانی بسیار جدی مطرح است. 75 درصد گردش سالانه بازار 35 میلیارد دلاری سوخت هسته ای در اختیار سه تحویل دهنده وستینگهاوس آمریکا 31 درصد، آروا در فرانسه 27درصد وتول روسیه با 17 درصد است که به نظر می رسد برنامه ریزی جایگزینی مواد هسته ای آمریکایی در اوکراین به خاطر سهمیه شرکت روسی در این بازار است.
به گفته آروتونیان، هر چند رقابت در رشته هسته ای عادی است ولی در جریان آن باید عوامل ایمنی در نظر گرفته شود. رآکتور های روسی از ویژگی ها و برتری خود برخوردارند و تلاش برای حذف این شرایط ممکن است پیامد های بدی داشته باشد و اگر رویدادی رخ دهد، مسئولیت آن بر عهده آمریکا نخواهد بود، بلکه دستگاه‌های هسته ای کشور محل استقرار مسئول هستند و در این مورد بر عهده اوکراین است که مسئولان این حوزه زیر فشار سیاسی قرار دارند.
 به گزارش ایرنا،در پایان گزارش آمده است: معمولاً برای تعویض تحویل سوخت هسته ای تحقیقات کامل ایمنی انجام می‌شود و برای این کار اجرای آزمایش ها با تولید کنندگان «جزیره اتمی» ضرورت دارد، ولی در مورد تحویل سوخت آمریکایی ظاهراً دیدگاه های بازرگانی جلوتر از مسایل ایمنی است، یعنی اینکه در راس تصمیم گیری های اتمی اوکراین انگیزه های سیاسی جایگزین ایمنی اتمی شده است.