بررسی ساختار توده های آتش فشانی ارومیه

در جنوب غربی کمربند ماگمایی ارومیه – دختر و شمال غربی شهرستان شهربابک چندین توده آتشفشانی وجود دارند که همگی از نظر زمین شناسی از نوع داسیت- آندزیتی به سن میو- پلیوسن هستند. این توده ها در غرب و جنوب آتشفشان مزاحم حضور دارند و بافت آنها بیشتر هیا لوپورفیری، هیالوپورفیری میکرولیتی و پورفیری- تراکیتی و درشت بلورهای آنها شامل پلاژیوکلاز، آمفیبول و بیوتیت است.

قادیر بالای استرانسیم، نبود بی هنجاری منفی یورپیم، غنی شدگی عناصر خاکی کمیاب سبک، خالی شدن خاک از عناصر خاکی کمیاب سنگینی مانند Y و Yb شده است.

بر پایه داده های ژئوشیمیایی می توان گفت که سرشت ماگمایی این سنگ ها کالک آلکالن است که از عناصر LILE غنی و از عناصر HFSE مانند Ti، Nb و Ta تهی شده و در یک محیط حاشیه فعال قاره ای شکل گرفته اند. این ساختار، در رفتار به هنجار شده با گوشته اولیه خود دارای یک الگوی کاهش یافته از عناصر خاکی کمیاب و بدون بی هنجاری منفی یورپیم هستند.

این سنگ ها دارای مقادیر بالایی از مواد خاصی مانند SiO2، Al2O3، Sr، Sr/Y و La/Yb و مقادیر پایین MgO، Y و Yb نسبت به سنگ های کالک آلکالن و از نوع آداکیت های پر سیلیس (HAS) هستند. مقادیر بالای استرانسیم، نبود بی هنجاری منفی یورپیم، غنی شدگی عناصر خاکی کمیاب سبک، خالی شدن خاک از عناصر خاکی کمیاب سنگینی مانند Y و Yb شده است.

این امر نشانگر حضور گارنت، آمفیبول و نبود پلاژیوکلاز در منشا ذوب است. بر پایه ساختارهای یادشده، این سنگ ها می توانند از ذوب گارنت-آمفیبولیت حاصل شده باشند که احتمالاً حاصل از ذوب پوسته اقیانوسی تتیس جوان در طی فرورانش به زیر قاره ایران مرکزی در نئوژن است.

منبع: غلامرضا قدمی، محمد پوستی، فرخنده بابایی، 1394. فعالیت آتشفشانی داسیت- آندزیتی میو- پلیوسن جنوب غربی کمربند ماگمایی ارومیه- دختر (شمال غربی شهربابک)، فصلنامه علوم زمین، سال بیست و پنجم، شماره 97.

لینک منبع