آسیب شناسی پژوهش علوم و مهندسی در ایران

پژوهش های علمی، که بخش عمده ای از فعالیت های دانشگاه ها و پژوهشگاه های کشور را طی دو دهه اخیر به خود اختصاص داده است، بدون شک یکی از مولفه های قطعی توسعه و پیشرفت کشور قلمداد می شود. تاکید رهبران سیاسی و نخبگان علمی کشور بر نیاز جدی به توسعه هرچه بیشتر علم و فناوری گواهی بر مدعای فوق است. از طرفی، بروز ضعف ها و کاستی ها، چه در برنامه ریزی و چه در اجرای هدفمند پژوهش های علمی، موجب سردرگمی نهادهای دست اندرکار شده و چشم انداز آتی پیشرفت علمی کشور را با شک و تردید جدی مواجه ساخته است.
تدارک سازکار لازم برای تجاری سازی دستاوردهای پژوهشی به عنوان اقدام محوری و شاه بیت فعالیت ارکان کشور طی دهه جاری برای برون رفت از مشکلات موجود پیشنهاد شده است.
نبود سازکار مناسب برای تجاری سازی محصولات پژوهشی و در یک کلام، پای کار نبودن مشتریان نیازمند، مشکلات عدیده ای برای استمرار اجرای موفق پژوهش های علمی رقم زده است. در این راستا پژوهشی بومی انجام شده است که در این مطالعه ضمن انتقاد از صرفاً بیان مشکلات موجود، پیشنهاد شده است تا آحاد جامعه فرهیخته پژوهشی کشور، از طریق تبادل نظر و همفکری، مساعی خویش را در ترسیم نقشه راهی برای اجرای هدفمند پژوهش علمی طی دهه اخیر به کار بندند.
در همین راستا، سعی شده است تا به کمک آمار و مستندات موجود و از طریق تحلیل روند پژوهش طی چند دهه گذشته، الگویی اگرچه ناقص و ابتدایی برای دهه جاری ارائه شود. به گمان مطالعه صورت پذیرفته، ساماندهی امر پژوهش، منوط به اجرای دو گروه از پیشنهادهای مفیدی است که باید به تفکیک بخش دانشگاهی و بخش صنعتی کشور عملیاتی شوند. تدارک سازکار لازم برای تجاری سازی دستاوردهای پژوهشی به عنوان اقدام محوری و شاه بیت فعالیت ارکان کشور طی دهه جاری برای برون رفت از مشکلات موجود پیشنهاد شده است.
منبع: سید نظام الدین اشرفی زاده، 1394. آسیب شناسی پژوهش در علوم و مهندسی طی دهه های اخیر در ایران، فصلنامه آموزش مهندسی ایران، سال هفدهم، شماره 67.