حضور فعال محققان بومی در حوزه حوادث غیر مترقبه
پدیده هم تالیفی وسیع ترین شبکه اشتراک دانش و دخالت حقیقی پژوهشگران در تولید علم و توسعه علمی است. یکی از موضوعات مهم که در هر کشور باید مورد توجه قرار گیرد، حوادث غیرمترقبه است. هدف از پژوهشی که به تازگی توسط محققان ایرانی در این زمینه انجام شده است، تعیین بروندادها و مشارکت پژوهشگران ایرانی حوزه حوادث غیر مترقبه در یک پایگاه استنادی بین المللی (اسکوپوس) بود.
ضریب همکاری نویسندگان در حوزه حوادث غیرمترقبه در حد مطلوب و مناسبی قرار دارد؛ اما با این حال با توجه به اهمیت کار گروهی و تاثیر آن در یک کشور باید پژوهشگران را به انجام کارهای تحقیقاتی گروهی تشویق کرده تا بتوان علاوه بر افزایش کمیت تولیدات علمی، کیفیت و تعداد استنادات را نیز افزایش داد
روش پژوهش انجام شده، علم سنجی بر پایه شاخص های هم تالیفی و نوع مطالعه کاربردی بوده است. کلیه تولیدات علمی پژوهشگران کشور ایران در حوزه موضوعی حوادث غیر مترقبه که در پایگاه استنادی اسکوپوس در بازه زمانی 1999 تا 2013 نمایه شده اند، مورد بررسی قرار گرفتند.
به منظور بازیابی مدارک، در بخش جستجوی پیشرفته پایگاه با در نظر گرفتن بازه زمانی سال های میلادی 2013 – 1999 بدون محدودیت زبان و نوع مدرک انجام شد. سپس داده ها برای تنظیم و تحلیل نهایی به نرم افزار اکسل منتقل شد و با استفاده از فرمول CC، ضریب همکاری، به دست آمد.
یافته ها نشان داد در سال 2011 بیشترین تعداد مدارک 93 مدرک و در سال های 1999 و 2000 کمترین تعداد مدرک 1 مدرک در حوزه حوادث غیرمترقبه انتشار یافته است. به طور کلی 448 عنوان مدرک در 160 مجله علمی منتشر شد. بیشترین همکاری ایران با بریتانیا بوده است که رقم این مشارکت برابر با 21 درصد بوده است. پس از بریتانیا، آمریکا 20 با درصد ضریب مشارکت در رتبه دوم قرار داشت.
در بین سال های مورد بررسی، بیشترین ضریب همکاری در نگارش مدارک مربوط به سال های 1999 و 2000 و به میزان 997 درصد بوده است. حوزه پزشکی با 142 مقاله بیشترین مدارک را داشته است. بیشترین تعداد مدارک در قالب مقاله مجله با 310 عنوان و پس از آن مقاله همایش با 99 عنوان بوده است. دانشگاه آزاد اسلامی، دانشگاه تهران و دانشگاه علوم پزشکی تهران به ترتیب با 77، 66 و 47 عنوان مدرک بیشترین تعداد را در این بخش داشته اند.
نتایج نشان داد ضریب همکاری نویسندگان در حوزه حوادث غیرمترقبه در حد مطلوب و مناسبی قرار دارد؛ اما با این حال با توجه به اهمیت کار گروهی و تاثیر آن در یک کشور باید پژوهشگران را به انجام کارهای تحقیقاتی گروهی تشویق کرده تا بتوان علاوه بر افزایش کمیت تولیدات علمی، کیفیت و تعداد استنادات را نیز افزایش داد.
منبع: نیره سادات سلیمانزاده نجفی، حسن اشرفی ریزی، لیلا شهرزادی، بهجت طاهری، 1394. بررسی بروندادها و مشارکت پژوهشگران ایرانی حوزه حوادث غیر مترقبه در یک پایگاه استنادی بین المللی طی سال های 1999 تا 2013، مجله پایش، سال چهاردهم، شماره 5 (پیاپی 93).