نسبت احادیث دینی با یافته‌های پزشکی امروز

به گزارش سیناپرس اصفهان محمد ربانی در نشست آزاد اندیشی دیانت‌و سلامت با موضوع اصول تغذیه در آموزه‌های دینی که در دانشگاه علوم پزشکی اصفهان برگزار شد، اظهار داشت: آنچه که برای هدایت انسان لازم است در قرآن کریم از آن فروگزار نشده است. گزاره‌های اصلی که حتما حیات انسان را دربر می‌گیرد در قرآن هست. به تعبیر شهید مطهری قرآن کتاب طب‌و زیست شناسی نیست. این که ما انتظار داشته باشیم که در قرآن مسائل جزئی بررسی کنیم اشتباه است. این مسئله با رویکرد اجتهادی هم که در حوزه مطرح است منافات دارد.

وی افزود: در تقسیم بندی احادیث پزشکی، شیخ صدوق دسته بندی‌ای مطرح می‌کند که یک سری از این احادیث اسرائیلیات است. بعضی از این احادیث نسخه‌های فردی است‌و نمی‌شود نسخه‌ی عام از آن استنتاج کرد. بعضی هم قطعی است. یعنی اگر ما روشمند با آن برخورد کردیم ثابت می‌شود.

محمد ربانی گفت: اشتباهی که وجود دارد این است که برخی از یافته‌های دانش تجربی امروز را کاملا قطعی می‌گیریم‌و بعد بر مبنای آن‌ها می‌خواهیم گزاره‌های دینی را تفسیر بکنیم. این هم یک اشتباه علمی است. اگر اعتقاد داریم که در مورد دین‌و احادیث نباید جزمیت نداشته باشیم، در مورد دانش تجربی هم این مسئله مطرح است، بلکه بیشتر. یافته‌های علمی بشر امروز با ده سال قبل فرق دارد. یافته‌های علمی آینده هم با امروز متفاوت خواهد بود.

دانشیار دانشگاه گفت: این که ما منکر نشویم اگر با حدیثی روبه رو شدیم که با ذائقه‌ی علمی امروز سازگار نیست. احادیث را می‌توان به عنوان ابزار تحقیق در نظر گرفت. یکی از کارهای خوبی که صورت گرفته دو جلد کتاب دانشنامه‌ی احادیث پزشکی آقای ری شهری است که در مقدمه‌اش نوشته است احادیث را جمع کرده که انگیزه‌ی تحقیق شود.

وی خاطر نشان کرد: ما اگر به عنوان یک محقق روشمندانه برخورد کنیم‌و به عنوان کسی که به دنبال حقیقت هست این‌ها را به عنوان فرضی که می‌تواند سوژه‌ی مطالعه قرار گیرد بررسی کنیم، می‌توانیم بهره برداری‌و استفاده کنیم.

ربانی با بررسی مسائل تغذیه‌ای امروز  بیان کرد: ما در بحث تراریخته یا موارد دیگر یک مبنایی داریم که میزان مداخله‌ی انسان در حیات است. در بحث تراریخته یک دید این هست که آیا انسان مجاز هست که در اَشکال حیات تغییر ماهوی ایجاد کند؟ یک وقت نگاه فقط بهره برداری است.

وی افزود: باز بر اساس همین قوانین حیات، الان کسی ادعا ندارد که می‌تواند به یک نحوی موجودی ایجاد کنم که بر اساس روال موجود نیست. کاری که انسان می‌کند این است که از همین قوانین استفاده می‌کند ولی جهت به آن می‌دهد. در واقع همان عبارت تسخیر که در قرآن آمده، مطرح است.

 ربانی اظهار داشت: این جا بحث‌های مختلفی مطرح است. یک سطح بحث معرفتی است که آیا مداخه درست است یا درست نیست؟ بحث شبیه سازی‌و مداخلات باروری هم در این بحث مطرح می‌شود. لایه‌ی بعدی، صرف نظر از آن مبنای معرفتی، بحث‌های فقهی‌و شرعی مطرح است که آیا این کار جایز است یا جایز نیست؟ اصطلاحی که مطرح است این است که تعیین مصداق، شأن فقیه نیست‌و او بر اساس تبیین قبلی‌ فتوی می‌دهد.