چرا زخم‌ها در زنان سریع‌تر ترمیم می‌شوند؟
نتایج یک پژوهش جدید نشان می‌دهد فرایند بازسازی و ترمیم پوست در زنان و مردان ممکن است تفاوت‌های زیستی قابل‌توجهی داشته باشد. محققان دریافته‌اند سلول‌های پوستی در موش‌های ماده به شکل هماهنگ‌تری نوسازی می‌شوند و همین موضوع می‌تواند یکی از دلایل سریع‌تر ترمیم شدن زخم‌ها در آن‌ها باشد.
به گزارش سیناپرس، پوست انسان به‌طور مداوم در حال بازسازی است و بسته به سن و ناحیه بدن، لایه بیرونی آن تقریباً هر ۶ تا ۷ هفته یک‌بار نوسازی می‌شود. در این فرایند، سلول‌های بنیادی مستقر در لایه‌های زیرین پوست تقسیم می‌شوند و سلول‌های جدیدی تولید می‌کنند که به‌تدریج به لایه بیرونی پوست راه پیدا می‌کنند.
پژوهشگران با استفاده از یک فناوری پیشرفته تصویربرداری میکروسکوپی، فعالیت سلول‌های بنیادی پوست را در موش‌های نر و ماده به مدت پنج ماه زیر نظر گرفتند؛ دوره‌ای طولانی که امکان بررسی دقیق‌تر روند بازسازی سلولی را فراهم کرد.
نتایج نشان داد سلول‌های پوستی در موش‌های ماده هنگام تقسیم و تمایز، الگوی هماهنگ‌تری دارند؛ به این معنا که سلول‌ها اغلب به‌صورت جفت و هم‌زمان رفتار می‌کنند. در مقابل، سلول‌های پوستی موش‌های نر مستقل‌تر عمل می‌کنند و هماهنگی کمتری میان آن‌ها دیده می‌شود.
به گفته محققان، این تفاوت در عملکرد سلول‌ها می‌تواند یکی از عوامل ترمیم سریع‌تر زخم‌ها در موش‌های ماده باشد.
در بخش دیگری از این پژوهش، دانشمندان نقش هورمون‌های جنسی را نیز بررسی کردند. آن‌ها با حذف تخمدان‌ها یا بیضه‌ها و سپس جایگزینی هورمون‌های استروژن و تستوسترون، تأثیر این هورمون‌ها بر بازسازی پوست را مورد آزمایش قرار دادند.
نتایج نشان داد تستوسترون سرعت خروج سلول‌های جدید پوست از لایه زیرین را افزایش می‌دهد. در غیاب این هورمون، رفتار سلول‌های پوستی موش‌های نر تا حد زیادی به الگوی مشاهده‌شده در موش‌های ماده شباهت پیدا می‌کرد.
از سوی دیگر، حذف استروژن در موش‌های ماده باعث از بین رفتن بخش عمده هماهنگی میان سلول‌های پوستی شد؛ موضوعی که نقش هورمون‌های جنسی در تنظیم فرایند بازسازی پوست را برجسته می‌کند.
پژوهشگران معتقدند این یافته‌ها می‌تواند در آینده به توسعه روش‌های درمانی متناسب با تفاوت‌های زیستی زنان و مردان کمک کند؛ از جمله در درمان سوختگی‌ها، زخم‌ها، بیماری‌های پوستی و حتی سرطان‌های پوست.
بااین‌حال، باید توجه داشت که آزمایش اصلی این مطالعه روی موش‌ها انجام شده است. اگرچه بررسی‌های اولیه روی سلول‌های انسانی در محیط آزمایشگاه نیز نتایج امیدوارکننده‌ای داشته، اما هنوز مشخص نیست این تفاوت‌ها در بدن انسان تا چه اندازه مشابه خواهد بود.
محققان در گام بعدی قصد دارند نقش تفاوت‌های جنسی را در شکل‌گیری و پیشرفت سرطان‌های پوست و همچنین سازوکارهای مولکولی مؤثر بر این تفاوت‌ها بررسی کنند.
این مطالعه با همکاری پژوهشگرانی از دانشگاه آزاد بروکسل در بلژیک و دانشگاه کمبریج در بریتانیا انجام شده و نتایج آن در نشریه معتبر Nature منتشر شده است.
