نخستین سیگنال رادیویی مستقیم از یک سیاره فراخورشیدی شناسایی شد
ستاره‌شناسان برای نخستین بار موفق شده‌اند یک سیگنال رادیویی را به‌طور مستقیم به یک سیاره خارج از منظومه شمسی نسبت دهند؛ سیگنالی که از «بتا پیکتوریس بی» در فاصله حدود ۶۳ سال نوری از زمین می‌آید و می‌تواند سرنخ مهمی از میدان مغناطیسی قدرتمند این سیاره ارائه دهد.
به گزارش سیناپرس، این سیگنال با استفاده از آرایه رادیوتلسکوپی «میرکَت» (MeerKAT) در آفریقای جنوبی شناسایی شده است. پژوهشگران در مقاله‌ای که ۱۵ سپتامبر در پایگاه arXiv منتشر کرده‌اند، از ثبت انتشارهای رادیویی تکرارشونده در محدوده فرکانسی ۰.۸۵ تا ۳.۵ گیگاهرتز خبر داده‌اند.
اهمیت این کشف در آن است که پژوهشگران با تعیین دقیق موقعیت منبع تابش توانسته‌اند آن را از ستاره مادر جدا کنند. در مطالعات پیشین، مشخص نبود سیگنال‌های رادیویی مشابه از خود سیاره سرچشمه می‌گیرند یا از ستاره میزبان.
بررسی‌ها نشان می‌دهد این تابش احتمالاً نوعی «انتشار رادیویی شفقی» است؛ پدیده‌ای طبیعی که در اثر برهم‌کنش ذرات باردار پرانرژی با میدان مغناطیسی ایجاد می‌شود. نمونه‌هایی از این نوع انتشار پیش‌تر در مشتری، زحل و خورشید نیز مشاهده شده است.
«بتا پیکتوریس بی» حدود ۱۲ برابر مشتری جرم دارد و یکی از سیارات یک منظومه بسیار جوان با قدمتی حدود ۲۳ میلیون سال است. این سیاره در سال ۲۰۰۸ کشف شد و منظومه بتا پیکتوریس یکی از منظومه‌های سیاره‌ای نزدیک و شناخته‌شده به شمار می‌رود.
بر اساس تحلیل پژوهشگران، فرکانس بالای سیگنال نشان می‌دهد شدت میدان مغناطیسی در محل انتشار تابش دست‌کم حدود ۱.۲۵ کیلوگاوس بوده است. البته این رقم حداقل شدت میدان در ناحیه‌ای است که تابش از آن منتشر شده و لزوماً قدرت کل میدان مغناطیسی سیاره را نشان نمی‌دهد.
اِدو برگر، اخترشناس دانشگاه هاروارد و یکی از نویسندگان پژوهش، تأکید کرده است که این کشف ارتباطی با دریافت پیام از موجودات هوشمند فرازمینی ندارد. داده‌های به‌دست‌آمده هیچ نشانه‌ای از یک سیگنال مصنوعی یا پیام تمدنی نشان نمی‌دهند و توضیح اصلی پژوهشگران، یک فرایند طبیعی مرتبط با میدان مغناطیسی و شفق‌های سیاره است.
اهمیت این یافته بیشتر از آن جهت است که میدان مغناطیسی سیارات فراخورشیدی تاکنون به‌صورت مستقیم اندازه‌گیری نشده بود. چنین میدان‌هایی می‌توانند در تعامل سیاره با باد ستاره‌ای و همچنین حفظ جو آن نقش داشته باشند.
پژوهشگران امیدوارند رصدهای بیشتر به مشخص شدن منشأ میدان مغناطیسی قدرتمند «بتا پیکتوریس بی» کمک کند. با این حال، نتیجه هنوز قطعی نیست؛ مقاله در مرحله داوری همتا قرار دارد و برای انجام رصدهای تکمیلی نیز درخواست زمان تلسکوپی شده است. تأیید مستقل این یافته می‌تواند راه تازه‌ای برای مطالعه میدان‌های مغناطیسی و محیط اطراف سیارات فراخورشیدی در اختیار اخترشناسان قرار دهد.
