کنترل فشار خون در شرایط اضطراری به کمک واقعیت مجازی و موسیقی

یافته های جدید پژوهشگران نشان می دهد استفاده از  واقعیت مجازی و موسیقی کلاسیک ممکن است به کاهش فشار خون در مواقع اورژانسی کمک کند. در این مطالعات مشخص شد ایجاد منظره‌ای مجازی از رودخانه‌ای روان و درختان، همراه با موسیقی کلاسیک، می‌تواند فشار خون بیماران را به‌طور معناداری ظرف پانزده دقیقه پس از مراجعه به بخش اورژانس کاهش دهد.

به گزارش سیناپرس، پژوهشگران در یک کارآزمایی تصادفی کنترل‌شده با مشارکت ۱۳۰ بیمار بزرگسال که با فوریت فشار خون بالا (وضعیتی که فشار خون به‌طور قابل توجهی بالاست اما نشانه‌ای از آسیب حاد به اندام‌ها وجود ندارد) به بخش اورژانس مراجعه کرده بودند، دریافتند که مشاهده مناظر طبیعی با هدست واقعیت مجازی و گوش دادن به موسیقی آرامش‌بخش آهنگسازانی مانند باخ ، موتزارت ، دبوسی ، ویوالدی و چایکوفسکی اضطراب بیماران را کاهش می‌دهد.

دکتر صفا دونمز (Safa Dönmez)، نویسنده اول و محقق اصلی مطالعه و دانشیار پزشکی اورژانس در دانشگاه علوم پزشکی، مرکز کاربردی و پژوهشی سلامت شهر آنکارا در ترکیه، در رابطه با موضوع فوق اظهار داشت که این نخستین مطالعه‌ای است که ترکیب واقعیت مجازی و موسیقی کلاسیک را برای کمک به بیماران با فشار خون بسیار بالا در بخش‌های اورژانس بررسی کرده است.

این موضوع از آن جهت دارای اهمیت است که مشکل فشار خون به‌طور قابل توجه بالا در بسیاری از جوامع، شایع هستند و درمان اصلی این گروه از بیماران با داروهای کاهنده فشار خون انجام می‌شود، اما اضطراب بسیاری از این بیماران قابل توجه است و از نظر پزشکی اهمیت دارد، زیرا این شرایط باعث ترشح هورمون‌های استرس می‌شود که رگ‌های خونی را تنگ کرده و فشار خون را بالاتر می‌برد و از سوی دیگر محیط بخش اورژانس نیز این وضعیت را تشدید می‌کند.

دکتر دونمز و همکارانش برای بررسیدقیق این موضوع،  بیماران را به‌طور تصادفی به گروه مداخله (۶۵ نفر) و گروه کنترل (۶۵ نفر) تقسیم کردند. همه بیماران داروی استاندارد دریافت کردند. گروه مداخله هدست واقعیت مجازی پوشیدند که آنها را به صحنه طبیعی آرامش‌بخشی با رودخانه، جنگل و پلی چوبی منتقل می‌کرد و همزمان به موسیقی کلاسیک گوش دادند.

فشار خون این افراد در زمان‌های ۱۵، ۳۰، ۶۰، ۹۰ و ۱۲۰ دقیقه اندازه‌گیری شد. پژوهشگران میانگین فشار شریانی (میانگین فشار در شریان‌ها طی یک ضربان قلب) را بررسی کردند که در بیماران حدود ۱۳۰ تا ۱۳۸ میلی‌متر جیوه بود. سطوح اضطراب با پرسشنامه اضطراب حالتی (ابزاری برای سنجش اضطراب لحظه‌ای و خصیصه‌ای) ارزیابی شد. نتایج نشان داد در ۱۵ و ۳۰ دقیقه، میانگین فشار شریانی در گروه کنترل از ۱۳۸ به ۱۲۶ و سپس ۱۱۹ میلی‌متر جیوه کاهش یافت، در حالی که در گروه واقعیت مجازی از ۱۳۲ به ۱۱۶ و ۱۱۲ میلی‌متر جیوه رسید. درصد کاهش در گروه واقعیت مجازی بیشتر بود (۱۲ و ۱۵ درصد در مقابل ۸ و ۱۴ درصد). پس از ۳۰ دقیقه تفاوت معناداری باقی نماند.

در مقابل اما بیماران گروه واقعیت مجازی اضطراب خصیصه‌ای بالاتری داشتند اما کاهش بیشتری نشان دادند. دکتر کادیر ینال (Kadir Yenal) از اعضای دیگر این تیم مطالعاتی گفت که یافته‌ها از نظر آماری معنادار بود و با توجه به ارزان و آسان بودن فناوری، می‌توان آن را به‌عنوان مکملی حمایت‌گر به مراقبت استاندارد افزود. دکتر صفا دونمز نیز در تکمیل گفته های همکارش تأکید کرد که کاهش سریع‌تر فشار خون در ۱۵ دقیقه نخست ارزش عملی دارد، هرچند اثر با گذشت زمان کاهش می‌یابد و بیشتر به تثبیت اولیه کمک می‌کند.

لازم به ذکر است نقاط قوت این مطالعه شامل طراحی تصادفی کنترل‌شده و نبود خروج بیمار است و محدودیت‌ها عبارتند از تفاوت فشار خون اولیه گروه‌ها، مطالعه تک‌مرکزی، پیگیری کوتاه‌مدت و استفاده همزمان از هدست و موسیقی. پژوهشگران قصد دارند مطالعات گسترده‌تری انجام دهند.

شرح کامل این پژوهش در کنگره پزشکی اورژانس اروپا (European Emergency Medicine Congress) ارائه شد.

مترجم: میترا سادات میرفیضی