سنگهای سبز مرموز و دندان یک کودک در دل غاری باستانی
کشف مجموعهای از اشیای غیرمعمول در غاری مرتفع در رشتهکوههای پیرنه در جنوبغرب اروپا، نگاه باستانشناسان را به یکی از اسرارآمیزترین محوطههای پیشاتاریخی این منطقه جلب کرده است؛ غاری که شواهد نشان میدهد انسانهای باستان بارها و در دورههای مختلف به آن بازمیگشتند.
به گزارش سیناپرس، این محوطه که با نام غار 338 شناخته میشود، در ارتفاعی بیش از ۲٬۲۳۵ متر از سطح دریا قرار دارد و شرایط محیطی سخت، از جمله سرمای شدید و دسترسی دشوار، آن را به مکانی غیرمنتظره برای سکونت یا فعالیت انسانی تبدیل کرده است.
با این حال، پژوهشهای تازه نشان میدهد، حدود ۵٬۵۰۰ سال پیش انسانهای پیشاتاریخی بارها به این غار رفتوآمد داشتهاند. در جریان کاوشها، مجموعهای از شواهد شامل بقایای انسانی، ابزارهای ساده، زیورآلات ابتدایی، بقایای زغال و تعداد زیادی قطعات معدنی سبزرنگ کشف شده است.
این قطعات سبزرنگ که هنوز بهطور قطعی شناسایی نشدهاند، احتمالاً از جنس مالاکیت هستند؛ مادهای معدنی که میتواند در فرآیند استخراج مس به کار رود. این فرضیه، احتمال وجود یک کارگاه اولیه استخراج یا فرآوری مس در ارتفاعات بالا را مطرح میکند.
پژوهشگران از جمله باستانشناسان مؤسسه IPHES-CERCA معتقدند وجود ۲۳ اجاق یا ساختار آتشافروزی در لایههای مختلف غار، نشان میدهد فعالیت انسانی در این مکان محدود به یک دوره کوتاه نبوده، بلکه در بازهای طولانی و بهصورت تکرارشونده رخ داده است.
به گفته متخصصان متالورژی باستانی از جمله پژوهشگران دانشگاه گرانادا، آثار حرارتی روی برخی قطعات معدنی نشان میدهد این مواد بهطور عمدی حرارت داده شدهاند و احتمالاً بخشی از فرآیند آمادهسازی برای تولید فلز مس بودهاند.
در کنار این شواهد صنعتی احتمالی، بقایای انسانی نیز کشف شده است. یک دندان متعلق به کودکی حداقل ۱۱ ساله و همچنین یک استخوان انگشت در این محوطه یافت شده، هرچند هنوز مشخص نیست که آیا این بقایا مربوط به یک فرد هستند یا افراد متفاوت. این یافتهها احتمال استفاده از غار بهعنوان محل تدفین را نیز مطرح میکند، هرچند هنوز تأیید نشده است.
اشیای زینتی نیز بخش مهمی از این کشف را تشکیل میدهند؛ از جمله آویز ساختهشده از صدف که شباهتهایی با نمونههای دیگر در منطقه کاتالونیا دارد و نشاندهنده احتمال وجود ارتباط فرهنگی میان جوامع مختلف است. در مقابل، آویز ساختهشده از دندان خرس میتواند نشانهای از نمادگرایی خاص یا ارتباط آیینی با محیط طبیعی باشد.
به گفته پژوهشگران، این غار که در منابع علمی بهعنوان مرتفعترین محوطه مسکونی پیشاتاریخی شناختهشده در پیرنهها معرفی شده، تنها در بخش کوچکی (حدود ۶ متر مربع) مورد کاوش قرار گرفته و هنوز بخشهای گستردهتری برای بررسی باقی مانده است.
باستانشناسان معتقدند الگوی تکرار حضور انسان در این مکان نشان میدهد این غار نه یک سکونتگاه دائمی، بلکه محلی برای اقامتهای کوتاه تا میانمدت بوده که در طول هزاران سال بارها مورد استفاده قرار گرفته است.
یافتههای این پژوهش در مجله علمی Frontiers in Environmental Archaeology منتشر شده و انتظار میرود کاوشهای آینده، تصویر روشنتری از کارکرد این محوطه اسرارآمیز ارائه دهد.
مترجم:مهگل غفاری
