کارشناسان هشدار می‌دهند؛
شاید در آستانه «مرگ طبیعت» باشیم

یک پژوهشگر حوزه بوم‌شناسی معتقد است مفهوم سنتی «طبیعت» به‌عنوان پدیده‌ای جدا از انسان، دیگر با واقعیت‌های جهان امروز سازگار نیست و شاید زمان آن رسیده باشد که این نگاه را کنار بگذاریم.

به گزارش سیناپرس، «درک لینچ»، استاد کشاورزی و بوم‌شناسی کشاورزی، در یادداشتی که در نشریه The Conversation منتشر شده، می‌نویسد بشر اکنون وارد دوره‌ای شده که دانشمندان آن را «آنتروپوسن» یا عصر سلطه انسان بر زمین می‌نامند؛ دوره‌ای که در آن فعالیت‌های انسانی به مهم‌ترین عامل تغییر در اکوسیستم‌های جهان تبدیل شده است.

به گفته او، تغییرات اقلیمی، نابودی زیستگاه‌ها، آلودگی‌های گسترده، بهره‌برداری بی‌رویه از منابع طبیعی و جابه‌جایی گونه‌های جانوری و گیاهی باعث شده هیچ نقطه‌ای از کره زمین از تأثیر انسان مصون نماند.

این استاد دانشگاه هشدار می‌دهد که جهان با بحرانی جدی در حوزه تنوع زیستی روبه‌رو است. برآوردها نشان می‌دهد سرعت انقراض گونه‌ها در حال حاضر حدود هزار برابر بیشتر از نرخ طبیعی پیش از دوران سلطه انسان است؛ موضوعی که حفظ تنوع زیستی را به یکی از مهم‌ترین چالش‌های قرن حاضر تبدیل کرده است.

لینچ همچنین به تجربه همه‌گیری کووید-۱۹ اشاره می‌کند و می‌گوید این بحران نشان داد سرنوشت انسان و سایر موجودات زنده بیش از آنچه تصور می‌شد به یکدیگر وابسته است. در جریان این همه‌گیری، مواردی از انتقال بیماری از انسان به حیوانات ثبت شد که بار دیگر پیوند عمیق میان انسان و دیگر اجزای زیست‌کره را آشکار کرد.

او در ادامه به طرح «نیمه زمین» اشاره می‌کند؛ طرحی که بر اساس آن حفاظت از نیمی از سطح کره زمین می‌تواند به بقای حدود ۸۵ درصد گونه‌های زنده کمک کند. با این حال، وی تأکید می‌کند سیاست‌های حفاظتی باید با احترام به حقوق و دانش جوامع بومی همراه باشد؛ گروه‌هایی که نقش مهمی در حفظ اکوسیستم‌ها ایفا کرده‌اند.

این پژوهشگر معتقد است بسیاری از بحران‌های زیست‌محیطی کنونی ریشه در این باور دارند که انسان موجودی جدا و برتر از طبیعت است. از نگاه او، چنین تفکری طی قرن‌ها به بهره‌کشی از محیط زیست، استعمار و نادیده گرفتن پیوندهای بنیادین میان انسان و جهان طبیعی انجامیده است.

لینچ در پایان نتیجه می‌گیرد که شاید زمان آن فرا رسیده باشد که مفهوم «طبیعت» را نه به‌عنوان جهانی بیرون از انسان، بلکه به‌عنوان شبکه‌ای مشترک از حیات در نظر بگیریم؛ شبکه‌ای که انسان نیز بخشی از آن است. به باور او، تغییر این نگرش می‌تواند گامی مهم در مقابله با بحران‌های زیست‌محیطی و حفاظت از آینده حیات روی زمین باشد.

مترجم:بیتااکبری