انقلاب در رباتیک زیستی؛
رباتهایی که با قارچ و گیاه کنترل میشوند
دانشمندان در سالهای اخیر روی نوع جدیدی از رباتها کار میکنند که به جای اینکه فقط از فلز، چیپ و سنسورهای معمولی ساخته شوند، بخشی از آنها از موجودات زنده مثل قارچها و گیاهان تشکیل شده است.
به گزارش سیناپرس، در یکی از این پژوهشها، توجه اصلی روی قارچها بهخصوص شبکهای به نام مایسیلیوم است؛ همان رشتههای ریشهمانند قارچ که در خاک پخش میشوند و به طور طبیعی توانایی انتقال سیگنالهای الکتریکی ضعیف دارند.
پژوهشگران این ویژگی را بهعنوان یک نوع سیستم ارتباطی طبیعی در نظر گرفتهاند و آن را وارد طراحی ربات کردهاند.
در این رباتها، مایسیلیوم داخل ساختار دستگاه رشد داده میشود و تغییرات محیطی مثل نور، رطوبت یا تماس فیزیکی را به شکل واکنشهای الکتریکی بسیار ضعیف نشان میدهد. سپس این سیگنالها توسط مدارهای الکترونیکی خوانده میشوند و به فرمان حرکتی تبدیل میشوند. به این ترتیب، ربات بهجای اینکه فقط با سنسورهای مصنوعی محیط را بفهمد، از یک موجود زنده برای درک شرایط اطرافش کمک میگیرد.
در کنار قارچها، در برخی پروژهها از ویژگیهای گیاهان هم الهام گرفته شده است. گیاهان به طور طبیعی به محیط واکنش نشان میدهند، میتوانند انرژیهای بسیار ضعیف محیطی را جذب یا تبدیل کنند و مهمتر از همه توانایی سازگاری و ترمیم دارند. همین ویژگیها باعث شده دانشمندان به این فکر بیفتند که اگر بخشی از ربات از بافتهای زنده گیاهی یا قارچی ساخته شود، ممکن است بتواند هم بهتر محیط را حس کند و هم در برابر آسیبها مقاومتر باشد.
اهمیت این تحقیقات فقط در ساخت یک ربات جدید نیست، بلکه در تغییر نگاه به مفهوم ربات است. تا چند سال پیش رباتها کاملاً مصنوعی و جدا از طبیعت تصور میشدند، اما این فناوریها مرز بین «ماشین» و «موجود زنده» را تا حدی کمرنگ کردهاند. هدف نهایی دانشمندان این نیست که رباتها کاملاً زنده شوند، بلکه میخواهند از تواناییهای طبیعی موجودات زنده برای ساخت دستگاههایی استفاده کنند که کممصرفتر، حساستر و سازگارتر با محیط باشند.
این نوع رباتها هنوز در مرحله آزمایشگاهی هستند، اما اگر توسعه پیدا کنند میتوانند در آینده در حوزههایی مثل پایش محیط زیست، کشاورزی دقیق یا حتی مأموریتهای فضایی مورد استفاده قرار بگیرند.
