بیماریهای مزمن کلیه یا CKD ها، در حال حاضر به یک معضل و تهدید بهداشت جهانی مبدل شدهاند و باعث بروز آسیب کلی به بدن میشوند. شیوع بالای 17 درصدی این بیماری در جهان و همراهی آن با بیماریهای مهلک قلبی عروقی و درنهایت هزینههای فوقالعاده بالای مراقبت و درمان این بیماران از عوامل مهمی هستند که این تهدید را شکل میدهند.
در ایران نیز بیش از 4000 نفر در سال به لیست بیماران مبتلابه CKD اضافه میشوند. در طب رایج، روشهای کنترل این اختلالات و درمانهای موجود در بسیاری از موارد ناکافی به نظر میرسند. لذا با توجه به اقبال روزافزون جامعه به استفاده از طبهای سنتی و مکمل، میتوان از پتانسیل طب سنتی ایران و گیاهان دارویی معرفیشده در آن برای انجام پژوهشهایی بهمنظور یافتن راهکارهای درمانی مؤثرتر بهره برد.
با توجه به اقبال روزافزون جامعه به استفاده از طبهای سنتی و مکمل، میتوان از پتانسیل طب سنتی ایران و گیاهان دارویی معرفیشده در آن برای انجام پژوهشهایی بهمنظور یافتن راهکارهای درمانی مؤثرتر برای پیشگیری یا درمان مشکلات کلیوی بهره برد.
ازاینرو محققین دانشگاه علوم پزشکی بابل به بررسی شش کتاب داروشناسی مرجع طب سنتی از دورههای مختلف تاریخی و کلیدواژههای مرتبط با «ضعف و هزال کلیه» پرداختند. این کار در ده مرحله یافتن کلیدواژه، یافتن مفرده، جستجو 
در این پژوهش، از مجموع 207 مفرده دارویی یافت شده در شش کتاب مرجع موردبررسی، 14 گیاه دارویی برای درمان ضعف کلیه و 15 گیاه دارویی نیز برای پیشگیری و درمان هزال کلیه (آتروفی) شناسایی شدند.
بر این اساس خشخاش، کهربا و لک جزو مفردات گیاهی پرتکرار در درمان ضعف و انجیر، موز و فندق جزو مفردات گیاهی پرتکرار برای پیشگیری و درمان آتروفی کلیهها هستند.
نتایج مطالعه فوق بهصورت مقالهای علمی پژوهشی در فصلنامه «گیاهان دارویی» وابسته به پژوهشکده گیاهان دارویی جهاد دانشگاهی به چاپ رسیده است.
گزارش: آزاده داودی
منبع: کلنگی، ف و همکاران. 1396. مروری بر گیاهان دارویی با اثر تقویت و محافظت کلیوی در منابع طب سنتی ایران. فصلنامه گیاهان دارویی، 16(4): 31-21.