دندان شیری، پیشگوی وضعیت دندان دائمی
دندانها در هنگام رویش و در طی دوسال اولیه زندگی، در معرض روند آهکیشدن قرار میگیرند و حداکثر سه سال بعد از رویش دندانها، بروز ضایعات جدید پوسیدگی اتفاق میافتد. در این میان دندان موسوم به «مولر دائمی» اولین دندانی است که در سنین 6 تا 7 سال در دهان میروید و با توجه به دوره رویش طولانی، مستعدترین دندان برای پوسیدگی است. این در حالی است که این دندان در جویدن، حفظ ارتفاع عمودی و حفظ حالت صورت اهمیت داشته و از دست رفتن زودرس آن سبب بروز مشکلات فراوانی برای فرد میشود.
دندان موسوم به «مولر دائمی» اولین دندانی است که در سنین 6 تا 7 سال در دهان میروید و با توجه به دوره رویش طولانی، مستعدترین دندان برای پوسیدگی است.
طبق مطالعه پیمایش ملی سلامت دهان و دندان دانش آموزان ابتدایی کشور، در جمعیت کودکان 9 ساله، میانگین دندانهای دائمی پرشده برابر با 5 درصد، دندانهای کشیده شده برابر با 2 درصد و دندانهای پوسیده برابر 88 درصد بوده است. به گفته محققین، بهمنظور کنترل و مدیریت پوسیدگیهای زودرس دندانهای مولر دائمی، ارزیابی ریسک پوسیدگی بر اساس وضعیت دندانهای شیری میتواند روشی مؤثر باشد.
در این خصوص محققین دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی اصفهان، مطالعهای تحلیلی را انجام دادهاند که در آن ارتباط بین پوسیدگی دندانهای شیری و دندانهای مولر دائمی در کودکان 9 ساله بهطور علمی بررسی شده است.
محققین فوق، وضعیت دندانهای دانش آموزان مقاطع دوم و سوم دبستان از 6 مدرسه دولتی شهر اصفهان را مورد بررسی قرار دادند و با نمرهگذاری وضعیت دندانها، سعی نمودند ارتباط بین پوسیدگی دندانهای شیری را با دندانهای دائمی پیدا کنند.
نتایج بررسیها نشان داد که میان وضعیت پوسیدگی این دو نوع دندان، ارتباطی خطی وجود دارد. این بدان معنا است که هر چه دندانهای شیری کودکان، وضعیت بدتری داشته، باعث میشود دندانهای دائمی نیز بیشتر در معرض فساد قرار گیرند.
بنا بر این نتایج که در مجله دندانپزشکی وابسته به دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی تهران منعکس شده، احتمال پوسیدگی دندان مولر دائمی در افرادی که پوسیدگی فعال در دندانهای مولر شیری داشتند، 3.3 برابر افرادی بود که فاقد پوسیدگی فعال بودند.
بیشترین دندانهایی که دچار پوسیدگی شده بودند، به ترتیب مولرهای پایین و سپس مولرهای بالا در محدوده شیوعی بین 50 تا 68 درصد بودند. پسازاین دندانها، کانین های فک بالا و پایین به ترتیب شایعترین دندانهای پوسیده شیری بودهاند.
بر اساس نتایج بهدستآمده از این تحقیق، محققین اظهار داشتهاند که فاقد پوسیدگی بودن دندانهای شیری، با احتمال زیادی میتواند بدون پوسیدگی بودن دندانهای مولر دائمی را در کودکان پیشگویی میکند و در ارزیابی ریسک پوسیدگی بیمار، به دندانپزشک کمک نماید.
گفتنی است درمان پوسیدگی دندانها، قبلاً بیشتر مبتنی بر علائم بوده است، ولی امروزه علاقه بـه سـمت درمان علیتی آن در حال افزایش اسـت. درنتیجه این تغییر رویکرد، ارزیابی ریسک پوسیدگی بهعنوان یکی از اصول ارتقاء سلامت دهان مطرح است. بهنحویکه با یافتن علل دور و نزدیک زمینهساز پوسیدگیهای دندان برای هر فرد، طرح درمان درستی ارائه شده و سپس توقف پیشرفت و جلوگیری از ایجاد ضایعات جدید دنبال میشود.
گزارش: محمدرضا دلفیه
منبع: عسگری، ا. و همکاران. 1396. بررسی ارتباط پوسیدگی دندانهای شیری و مولر دایمی در کودکان ٩ساله. مجله دندانپزشکی دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی تهران،30(2): 103-97.