دیاکسیدکربن زمین، رکورددار پنج میلیون سال اخیر!
محققان معتقدند که تلفیقی از فعالیتهای بشری و پدیده النینیو باعث شده افزایش غلظت دیاکسیدکربن در جو زمین به حدی شتاب پیدا کند که در 800 هزار سال گذشته بیسابقه است، در نتیجه مقدار دیاکسیدکربنی که اکنون در اتمسفر زمین تلنبار شده است در سه تا پنج میلیون سال اخیر بیسابقه بوده است.
به گفته کارشناسان این روند، تبعات سخت و دردناکی در پی خواهد داشت که مهمترین آن «روند خطرناک گرم شدن دما» است.
در چنین شرایطی دانشمندان میگویند دستیابی به هدف اصلی پیمان پاریس امری غیرممکن به نظر میرسد. هدف معاهده این بود که تا سال 2030 میانگین حرارت زمین نسبت به شروع انقلاب صنعتی از دو درجه بالاتر نرود.
با وجود توافق جهانی بر سر کاستن از دیاکسیدکربن، با مصرف سوختهای انرژی فسیلی مانند زغال سنگ و نفت و همچنین از بین رفتن جنگلها غلظت دیاکسیدکربن در جو زمین در سال گذشته رکورد زده است.
برآورد امسال سازمان هواشناسی جهانی بر اساس ایستگاههای اندازهگیری است که در 51 کشور دنیا پراکندهاند و غلظت گازهای گرمکننده سیاره زمین مانند دیاکسیدکربن، متان و مونوکسید دی نیتروژن را اندازه میگیرند.
دیاکسیدکربن مهمترین گاز گلخانهای با عمری طولانی است. سوخت زغالسنگ، نفت و گاز و تولید سیمان و سایر فرآیندهای صنعتی ۷۰ درصد گازهای گلخانهای را ایجاد میکنند. میزان تولید گاز دیاکسیدکربن در سه سال گذشته در سطحی ثابت باقی مانده است، اما غلظت آن در جو زمین با ادامه تولید این گاز بالا رفته است.
در حال حاضر یک چهارم این گاز توسط اقیانوسها جذب میشود که باعث اسیدیشدن آنها میشود. یک چهارم دیگر را بیوسفرها مانند درختان و زمین جذب میکنند. بقیه وارد جو زمین میشود.
پدیده النینیو باعث کاهش جذب دیاکسیدکربن میشود چرا که خشکسالی به همراه میآورد و به این ترتیب توان گیاهان و درختان را برای جذب دیاکسیدکربن کم میکند.
گزارش سازمان هواشناسی جهانی همچنین حاکی است که در هفتاد سال گذشته افزایش دیاکسیدکربن در جو زمین، صد برابر مقداری است که در پایان عصر یخبندان بوده است.
افزایش سریع دیاکسیدکربن در جو زمین، به «تغییرات غیرقابلپیشبینی در سیستم آب و هوا» و «اختلالات اقتصادی و اکولوژیک» منجر میشود.
کارشناسان معتقدند که گزارش امسال سازمان هواشناسی جهانی مایه نگرانی است. پروفسور «یوآن نیسبت» از دانشگاه رویال هالووی لندن میگوید: «این خیلی مهم است که توافق پاریس را دنبال کنیم و بهسرعت از سوختهای فسیلی فاصله بگیریم، نشانههایی وجود دارد که این اتفاق در حال رخ دادن است، اما تأثیر آن هنوز دیده نشده است.»
گزارش: غزال غضنفری