انجمن سرطان آمریکا برای نخستین بار پس از ۱۶ سال، دستورالعمل‌های غربالگری سرطان پروستات را به‌روزرسانی کرده است. بر اساس توصیه‌های جدید، مردان ۵۰ تا ۶۹ ساله با خطر متوسط ابتلا باید هر دو سال یک‌بار آزمایش خون PSA انجام دهند؛ درحالی‌که مردان دارای عوامل خطر بیشتر باید غربالگری را از ۴۵ سالگی آغاز کنند.
به گزارش سیناپرس، این تغییر پس از بیش از یک دهه بررسی شواهد علمی درباره مزایا و خطرات غربالگری سرطان پروستات انجام شده است. یافته‌های جدید نشان می‌دهند که غربالگری منظم می‌تواند خطر مرگ ناشی از این بیماری را کاهش دهد.
سرطان پروستات یکی از شایع‌ترین سرطان‌ها در مردان و دومین علت مرگ‌ومیر ناشی از سرطان در میان مردان آمریکایی است. انجمن سرطان آمریکا پیش‌بینی می‌کند در سال ۲۰۲۶ حدود ۳۳۳ هزار و ۸۳۰ مورد جدید ابتلا به این بیماری در ایالات متحده ثبت شود و بیش از ۳۶ هزار نفر نیز جان خود را بر اثر آن از دست بدهند.
چرا دستورالعمل‌های غربالگری تغییر کردند؟
سرطان پروستات زمانی ایجاد می‌شود که سلول‌های غده پروستات دچار تغییرات غیرطبیعی شوند و به‌صورت کنترل‌نشده رشد کنند. افزایش سن، سابقه خانوادگی و عوامل ژنتیکی از مهم‌ترین عوامل خطر ابتلا به این بیماری هستند.
یکی از چالش‌های اصلی سرطان پروستات، نبود علائم مشخص در مراحل اولیه است. با پیشرفت بیماری، ممکن است نشانه‌هایی مانند کاهش شدت جریان ادرار، تکرر ادرار به‌ویژه در شب و گاهی مشاهده خون در ادرار یا مایع منی ظاهر شوند. البته این علائم لزوماً به معنای ابتلا به سرطان نیستند و ممکن است در سایر بیماری‌های پروستات نیز دیده شوند.
در سال ۲۰۱۰، شواهد علمی درباره تأثیر غربالگری بر کاهش مرگ‌ومیر ناشی از سرطان پروستات هنوز قطعی نبود. یکی از نگرانی‌های اصلی، نتایج مثبت کاذب آزمایش PSA بود؛ وضعیتی که می‌تواند افراد سالم را به انجام نمونه‌برداری‌های غیرضروری و تحمل عوارض احتمالی آن سوق دهد.
به همین دلیل، انجمن سرطان آمریکا در دستورالعمل قبلی خود به‌جای تعیین یک برنامه زمانی مشخص، بر تصمیم‌گیری مشترک پزشک و بیمار تأکید داشت.
بااین‌حال، پژوهش‌های سال‌های اخیر شواهد بیشتری درباره فواید تشخیص زودهنگام ارائه کرده‌اند. همین موضوع باعث شده است که این انجمن در دستورالعمل جدید، برنامه مشخص‌تری برای غربالگری گروه‌های سنی مختلف و افراد دارای خطر بالاتر ارائه کند.
مردان از چه سنی باید آزمایش PSA انجام دهند؟
آزمایش PSA یک آزمایش خون است که میزان آنتی‌ژن اختصاصی پروستات را اندازه‌گیری می‌کند. افزایش سطح این ماده می‌تواند نشانه سرطان پروستات باشد؛ البته مشکلات دیگری مانند بزرگ‌شدن خوش‌خیم پروستات و التهاب نیز ممکن است باعث افزایش آن شوند.
بر اساس دستورالعمل جدید انجمن سرطان آمریکا، زمان شروع غربالگری به میزان خطر ابتلا بستگی دارد:
- مردان با خطر متوسط: از ۵۰ تا ۶۹ سالگی، هر دو سال یک‌بار آزمایش PSA انجام دهند.
- مردان سیاه‌پوست: غربالگری سالانه را از ۴۵ سالگی آغاز کنند.
- مردان دارای سابقه خانوادگی قوی: افرادی که پدر، برادر یا پسر آن‌ها پیش از ۶۵ سالگی به سرطان پروستات مبتلا شده است، باید از ۴۵ سالگی غربالگری سالانه را آغاز کنند.
- مردان غیرسیاه‌پوست با سابقه خانوادگی محدودتر: درصورتی‌که یکی از بستگان درجه‌یک آن‌ها پس از ۶۵ سالگی به سرطان پروستات مبتلا شده باشد، غربالگری باید از ۴۵ سالگی آغاز و هر دو سال یک‌بار تا ۶۹ سالگی انجام شود.
یکی دیگر از تغییرات مهم دستورالعمل جدید، تأکید بر بررسی‌های تکمیلی پیش از انجام نمونه‌برداری است. اگر سطح PSA بالاتر از حد طبیعی باشد، پزشکان می‌توانند با استفاده از تصویربرداری تشدید مغناطیسی (MRI) یا آزمایش نشانگرهای زیستی، احتمال وجود سرطان را دقیق‌تر ارزیابی کنند.
ویلیام داهوت، مدیر ارشد علمی انجمن سرطان آمریکا، می‌گوید هدف از این رویکرد، شناسایی بهتر بیمارانی است که واقعاً به نمونه‌برداری پروستات نیاز دارند و در نتیجه، کاهش مداخلات تشخیصی غیرضروری است.
آیا مردان سالمند هم باید غربالگری شوند؟
دستورالعمل جدید برای مردان ۷۰ تا ۷۴ ساله، تصمیم‌گیری فردی را توصیه می‌کند. در این گروه سنی، ادامه غربالگری باید با توجه به وضعیت عمومی سلامت، شرایط جسمی و ترجیح فرد و پس از مشورت با پزشک انجام شود.
برای مردان ۷۵ ساله و بالاتر و همچنین افرادی که امید به زندگی آن‌ها کمتر از ۱۰ سال است، غربالگری معمول توصیه نمی‌شود.
دلیل این محدودیت آن است که با افزایش سن، احتمال شناسایی تومورهایی که رشد آهسته‌ای دارند و ممکن است هیچ‌گاه تهدید جدی برای زندگی فرد ایجاد نکنند، بیشتر می‌شود. تشخیص چنین مواردی می‌تواند به درمان‌های غیرضروری و عوارضی مانند اختلال عملکرد جنسی و بی‌اختیاری ادرار منجر شود.
تشخیص زودهنگام در کنار پرهیز از درمان غیرضروری
به‌گزارش آی اف لایسنس، سرطان پروستات در صورت شناسایی زودهنگام، در بسیاری از موارد قابل‌کنترل و درمان است. بااین‌حال، انجام غربالگری به معنای ضرورت درمان فوری نیست. در برخی بیماران، به‌ویژه افراد مبتلا به تومورهای کم‌خطر، پزشکان ممکن است به‌جای درمان تهاجمی، پایش فعال بیماری را پیشنهاد کنند.
انجمن سرطان آمریکا امیدوار است دستورالعمل‌های جدید با شناسایی زودتر موارد پرخطر و کاهش نمونه‌برداری‌ها و درمان‌های غیرضروری، به بهبود نتایج درمان و کاهش مرگ‌ومیر ناشی از سرطان پروستات کمک کنند.
این دستورالعمل در مجله علمی CA: A Cancer Journal for Clinicians منتشر شده است.