دانشمندان در یک مطالعه جدید، ارتباط میان سطح یک پروتئین خونی به نام «پرستین» و وزوز گوش را شناسایی کرده‌اند؛ یافته‌ای که می‌تواند مسیر توسعه آزمایش‌های تشخیصی عینی برای این اختلال شایع و درمان‌های احتمالی آن را هموار کند.
به گزارش سیناپرس، برای میلیون‌ها نفر در سراسر جهان، سکوت واقعی دست‌نیافتنی است؛ زیرا حتی در محیط‌های کاملاً ساکت نیز صدای زنگ، سوت یا وزوزی مداوم در گوش خود می‌شنوند. این وضعیت که «وزوز گوش» (Tinnitus) نام دارد، حدود ۱۵ درصد جمعیت جهان را تحت تأثیر قرار داده است.
با وجود شیوع گسترده این اختلال، علت دقیق بروز آن هنوز به‌طور کامل مشخص نیست و تاکنون نیز آزمایش عینی و قابل‌اعتمادی برای تشخیص آن وجود نداشته است. پزشکان معمولاً برای شناسایی وزوز گوش به گزارش خود فرد درباره شنیدن صداهایی متکی هستند که منبع خارجی ندارند.
اکنون پژوهشی جدید که نتایج آن در مجله علمی «Otolaryngology – Head and Neck Surgery» منتشر شده، از شناسایی یک نشانگر زیستی احتمالی در خون خبر می‌دهد که می‌تواند به درک بهتر این اختلال و توسعه روش‌های تشخیصی کمک کند.
پروتئینی که ممکن است با وزوز گوش ارتباط داشته باشد
در این پژوهش، محققان با بررسی نمونه خون ۸۲ بزرگسال، شامل ۴۱ فرد مبتلا به وزوز گوش و ۴۱ فرد بدون این اختلال، دریافتند سطح پروتئینی به نام «پرستین» (Prestin) در افراد مبتلا به وزوز گوش حدود ۵۰ درصد بیشتر است.
کوروش پرهام، متخصص گوش و حلق و بینی از دانشگاه کنتیکت آمریکا، می‌گوید این پژوهش شواهد اولیه‌ای ارائه می‌کند که نشان می‌دهد یک پروتئین مرتبط با عملکرد گوش ممکن است در شکل‌گیری و مدیریت وزوز گوش نقش مهمی داشته باشد.
پرستین یک پروتئین حرکتی است که در غشای سلول‌های مویی خارجی حلزون گوش قرار دارد. این سلول‌ها با تقویت ارتعاشات صوتی، نقش مهمی در حساسیت شنوایی و تشخیص صداهای ضعیف ایفا می‌کنند.پژوهش‌های پیشین نیز ارتباط این پروتئین را با آسیب‌های شنوایی نشان داده‌اند. بر همین اساس، محققان احتمال می‌دهند تغییر در میزان پرستین بتواند بر عملکرد طبیعی گوش داخلی تأثیر بگذارد و در بروز صداهای خیالی مرتبط با وزوز گوش نقش داشته باشد.
آسیب‌های شنوایی چگونه با افزایش پرستین ارتباط دارند؟
مطالعات قبلی نشان داده‌اند که سطح پرستین تحت تأثیر عواملی مانند قرار گرفتن در معرض صداهای بلند، افزایش سن و کاهش شنوایی قرار می‌گیرد. همچنین، آزمایش‌های انجام‌شده روی مدل‌های آسیب شنوایی نشان داده‌اند که صدمات واردشده به گوش می‌توانند میزان این پروتئین را تغییر دهند.
این یافته‌ها احتمال استفاده از پرستین به‌عنوان نشانگری برای شناسایی آسیب‌های حلزون گوش را مطرح کرده‌اند.
به گفته پرهام، اندازه‌گیری سطح این پروتئین ممکن است در آینده اطلاعات بالینی بیشتری درباره وضعیت و شدت وزوز گوش در اختیار پزشکان قرار دهد.برای مثال، سال‌هاست مشخص شده مصرف بیش از حد آسپرین می‌تواند با مختل کردن عملکرد حلزون گوش، مشکلات شنوایی ایجاد کند. پرستین نیز از جمله پروتئین‌هایی است که در این فرایند تحت تأثیر قرار می‌گیرد.
با این حال، ارتباط مشاهده‌شده میان پرستین و وزوز گوش هنوز به معنای اثبات نقش مستقیم این پروتئین در ایجاد اختلال نیست.
آیا آزمایش خون می‌تواند وزوز گوش را تشخیص دهد؟
با وجود نتایج امیدوارکننده، پژوهش حاضر یک مطالعه مشاهده‌ای با تعداد شرکت‌کنندگان نسبتاً محدود است و نمی‌تواند ثابت کند که افزایش سطح پرستین عامل ایجاد وزوز گوش است. آنچه تاکنون مشخص شده، وجود ارتباط میان این پروتئین و اختلال مذکور است؛ ارتباطی که ممکن است تحت تأثیر عوامل دیگری نیز قرار داشته باشد.
از سوی دیگر، بررسی دقت تشخیصی این نشانگر زیستی نشان داد که پرستین در شرایط فعلی هنوز نمی‌تواند به‌عنوان یک آزمایش قابل‌اعتماد برای تشخیص وزوز گوش مورد استفاده قرار گیرد.
پژوهشگران احتمال می‌دهند یکی از دلایل این محدودیت، وجود انواع مختلف وزوز گوش باشد. برای مثال، برخی افراد ممکن است به نوعی از این اختلال مبتلا باشند که منشأ آن به حلزون گوش مربوط نیست و در نتیجه، تغییرات پروتئین پرستین نیز لزوماً در آن‌ها مشاهده نمی‌شود.به همین دلیل، مطالعات آینده باید با بررسی تعداد بیشتری از افراد و تفکیک انواع وزوز گوش، مشخص کنند که این پروتئین در کدام گروه از بیماران می‌تواند نشانگر دقیق‌تری باشد.
محققان معتقدند شناسایی ارتباط پرستین با وزوز گوش می‌تواند نقطه شروعی برای توسعه روش‌های تشخیصی مبتنی بر آزمایش خون باشد؛ رویکردی که در صورت تأیید در مطالعات گسترده‌تر، امکان ارزیابی عینی‌تر این اختلال را فراهم می‌کند.
این یافته همچنین می‌تواند به پژوهشگران در شناسایی سازوکارهای زیستی دخیل در وزوز گوش و بررسی اهداف احتمالی برای تولید داروهای جدید کمک کند.
پرهام تأکید می‌کند که نتایج فعلی، امیدبخش بودن پرستین را به‌عنوان یک نشانگر زیستی احتمالی نشان می‌دهد و این پژوهش نخستین گام برای حرکت به سمت توسعه داروهایی با هدف مدیریت وزوز گوش است.
با این حال، تا زمانی که مطالعات بیشتری انجام نشود، نمی‌توان از آزمایش پرستین به‌عنوان یک روش تشخیصی قطعی یا درمان وزوز گوش استفاده کرد.نتایج این پژوهش در مجله علمی «Otolaryngology – Head and Neck Surgery» منتشر شده است.