نتایج یک مطالعه جمعیتی در سوئد نشان می‌دهد افرادی که در دوران کودکی و نوجوانی آنتی‌بیوتیک دریافت کرده‌اند، در ۲۴ سالگی با احتمال بیشتری به سندرم روده تحریک‌پذیر مبتلا بوده‌اند؛ با این حال، پژوهشگران تأکید می‌کنند که این یافته به‌تنهایی رابطه علت و معلولی را اثبات نمی‌کند.
به گزارش سیناپرس، پژوهشگران در مطالعه‌ای جدید دریافته‌اند که مصرف آنتی‌بیوتیک از دوران کودکی تا اوایل بزرگسالی ممکن است با افزایش احتمال ابتلا به سندرم روده تحریک‌پذیر (IBS) در سال‌های بعد زندگی ارتباط داشته باشد. یافته‌ها همچنین نشان می‌دهد که با افزایش تعداد نسخه‌های آنتی‌بیوتیک، احتمال مشاهده این اختلال نیز بیشتر می‌شود.
این مطالعه بر اساس داده‌های ۲ هزار و ۸۵۳ شرکت‌کننده در یک گروه جمعیتی متولدشده در سوئد انجام شده است. پژوهشگران سوابق تجویز آنتی‌بیوتیک را از سنین ۹ تا ۱۱ سالگی تا اوایل بزرگسالی بررسی کردند و وضعیت سلامت شرکت‌کنندگان را در ۲۴ سالگی مورد ارزیابی قرار دادند.
بر اساس نتایج گزارش‌شده، حدود ۱۰ درصد از شرکت‌کنندگان در ۲۴ سالگی به سندرم روده تحریک‌پذیر مبتلا بودند. افرادی که سابقه دریافت آنتی‌بیوتیک داشتند، در مقایسه با افرادی که این داروها را دریافت نکرده بودند، حدود یک‌ونیم برابر شانس بیشتری برای ابتلا به این اختلال داشتند. این نسبت در افرادی که شش نسخه یا بیشتر آنتی‌بیوتیک دریافت کرده بودند، به نزدیک دو برابر می‌رسید.
آنتی‌بیوتیک‌ها چگونه ممکن است بر سلامت روده اثر بگذارند؟
سندرم روده تحریک‌پذیر یکی از اختلالات شایع دستگاه گوارش است که می‌تواند با درد شکمی، نفخ و تغییر در عادات دفع، از جمله اسهال یا یبوست، همراه باشد. این اختلال با تغییرات عملکردی دستگاه گوارش ارتباط دارد و می‌تواند کیفیت زندگی افراد را تحت تأثیر قرار دهد.
یکی از فرضیه‌های مطرح درباره ارتباط آنتی‌بیوتیک‌ها با این عارضه، تأثیر این داروها بر میکروبیوم روده است؛ مجموعه‌ای از میکروارگانیسم‌ها که در عملکرد طبیعی دستگاه گوارش نقش دارند. آنتی‌بیوتیک‌ها، به‌ویژه در صورت مصرف مکرر، می‌توانند ترکیب این جامعه میکروبی را تغییر دهند. با این حال، مطالعه حاضر به‌تنهایی مشخص نمی‌کند که تغییرات میکروبی روده تا چه اندازه در ارتباط مشاهده‌شده نقش دارند.
یافته‌ها به معنای ضرورت کنار گذاشتن آنتی‌بیوتیک نیست
پژوهشگران تأکید دارند که نتایج این مطالعه نباید به خودداری از مصرف آنتی‌بیوتیک در موارد ضروری منجر شود. این داروها همچنان برای درمان بسیاری از عفونت‌های باکتریایی اهمیت دارند و استفاده از آن‌ها بر اساس تشخیص و تجویز پزشک می‌تواند ضروری باشد.
از سوی دیگر، ارتباط مشاهده‌شده در این پژوهش لزوماً به معنای آن نیست که آنتی‌بیوتیک‌ها مستقیماً باعث ایجاد سندرم روده تحریک‌پذیر می‌شوند. عواملی مانند عفونت زمینه‌ای، شرایط سلامت فرد و سایر متغیرهای مرتبط نیز ممکن است در این رابطه نقش داشته باشند.
ضرورت پژوهش‌های بیشتر
این یافته‌ها در نشست علمی هفته گوارش اروپا (UEG Week ۲۰۲۶) در بارسلون ارائه شده‌اند. از آنجا که نتایج در قالب یک ارائه علمی گزارش شده‌اند، تا زمان انتشار و ارزیابی در یک مجله علمی داوری‌شده باید آن‌ها را یافته‌هایی مقدماتی در نظر گرفت.
به گفته پژوهشگران، بررسی‌های بیشتر می‌تواند به روشن‌شدن سازوکارهای احتمالی این ارتباط و تعیین نقش عوامل مخدوش‌کننده کمک کند. در مجموع، نتایج بر اهمیت تجویز منطقی آنتی‌بیوتیک‌ها و پرهیز از مصرف غیرضروری آن‌ها تأکید دارد، بدون آنکه ضرورت استفاده از این داروها در درمان عفونت‌های باکتریایی نادیده گرفته شود.
منبع: HealthDay