افراد مبتلا به اختلال نقص توجه و بیش‌فعالی (ADHD) با خطر بیشتری برای مرگ زودرس روبه‌رو هستند؛ اما یافته‌های یک مطالعه گسترده نشان می‌دهد داروهای تجویزشده برای این اختلال ممکن است با کاهش خطر مرگ ارتباط داشته باشند.
به گزارش سیناپرس، اختلال نقص توجه و بیش‌فعالی می‌تواند فراتر از مشکلات تمرکز و کنترل تکانه‌ها، بر سلامت عمومی افراد تأثیر بگذارد. مشکلات برنامه‌ریزی و بی‌توجهی ممکن است خطر تصادفات را افزایش دهد، پیگیری درمان‌های پزشکی را به تأخیر بیندازد و ترک عادت‌های ناسالم را دشوارتر کند.
پژوهشگران در این مطالعه که نتایج آن در نشریه JAMA Network Open منتشر شده است، ۱۹ پژوهش انجام‌شده بین سال‌های ۲۰۱۲ تا ۲۰۲۵ را بررسی کردند. این مطالعات در کشورهای مختلفی از جمله آمریکا، کانادا، سوئد، تایوان، بریتانیا، فنلاند و دانمارک انجام شده بودند.
تحلیل داده‌های ۱۲ مطالعه نشان داد خطر مرگ به هر علت در افراد مبتلا به ADHD حدود ۷۰ درصد بیشتر از افراد بدون این اختلال است. همچنین، خطر مرگ ناشی از خودکشی ۹۰ درصد، مرگ ناشی از جراحت‌های عمدی یا غیرعمدی ۵۰ درصد و مرگ ناشی از علل طبیعی ۳۰ درصد بیشتر گزارش شد.
این نتایج بر اهمیت تشخیص به‌موقع ADHD و توجه به خطرهای سلامت در افراد مبتلا تأکید دارد. پژوهشگران معتقدند مدیریت این اختلال باید علاوه بر علائم اصلی، سایر عوامل مؤثر بر سلامت و طول عمر را نیز در بر بگیرد.
داروهای ADHD چه نقشی دارند؟
یکی از یافته‌های این بررسی، ارتباط مصرف داروهای تجویزشده برای ADHD با کاهش خطر مرگ به هر علت بود. با این حال، پژوهشگران اثر داروهای مختلف را به‌صورت جداگانه بررسی نکردند؛ بنابراین، مشخص نیست کدام دارو یا گروه دارویی با این ارتباط همراه بوده است.
از سوی دیگر، این پژوهش بر پایه بررسی مطالعات پیشین انجام شده و نمی‌تواند رابطه علت و معلولی را اثبات کند. در نتیجه، نمی‌توان گفت ADHD به‌طور مستقیم باعث افزایش مرگ‌ومیر می‌شود یا مصرف داروهای آن به‌طور قطعی از مرگ زودرس جلوگیری می‌کند.
پژوهشگران همچنین به تفاوت نتایج مطالعات اشاره کردند. عواملی مانند ترکیب جنسیتی شرکت‌کنندگان، تفاوت در نگرش‌های فرهنگی و خدمات درمانی کشورها و تغییر شیوه‌های تشخیص و مدیریت ADHD در سال‌های گذشته می‌توانند بر نتایج تأثیر بگذارند.
به گفته محققان، شواهد موجود بر ضرورت حمایت مستمر از افراد مبتلا، مدیریت خطرهای سلامت و توجه به عوامل اجتماعی و ساختاری مؤثر بر سلامت این گروه تأکید دارد.
نتایج این پژوهش در نشریه JAMA Network Open منتشر شده است.
مترجم:امیر بابایی