چربی قهوه‌ای که به سوزاندن انرژی و تولید گرما در بدن کمک می‌کند، ممکن است با خطر کمتر دیابت نوع ۲، بیماری‌های قلبی، اضطراب و افسردگی مرتبط باشد. پژوهشگران همچنین دریافته‌اند داروی فشارخون لوزارتان می‌تواند این بافت را در موش‌ها فعال‌تر کند؛ یافته‌ای که هنوز برای تأیید اثر مشابه در انسان به مطالعات بیشتری نیاز دارد.
به گزارش سیناپرس،بررسی پرونده‌های پزشکی بیش از ۱۰۱ هزار نفر نشان می‌دهد وجود چربی قهوه‌ای قابل‌شناسایی با شیوع کمتر دیابت نوع ۲، بیماری‌های قلبی، اضطراب و افسردگی ارتباط دارد. پژوهشگران همچنین دریافتند مصرف داروی لوزارتان با احتمال بیشتر شناسایی این بافت همراه است؛ اثری که قابلیت فعال‌سازی چربی قهوه‌ای با این دارو تاکنون در آزمایش‌های حیوانی بررسی شده و هنوز به تأیید در انسان نیاز دارد.
برخلاف چربی سفید که عمدتاً انرژی را ذخیره می‌کند، چربی قهوه‌ای با سوزاندن انرژی و تولید گرما به تنظیم دمای بدن کمک می‌کند. اکنون پژوهشی تازه نشان می‌دهد این بافت ممکن است علاوه بر نقش متابولیکی، با وضعیت بهتر سلامت جسمی و روانی نیز مرتبط باشد.
در این مطالعه که به سرپرستی گروهی از پژوهشگران دانشگاه راکفلر آمریکا انجام شد و نتایج آن در نشریه Nature انتشار یافت، از هوش مصنوعی برای شناسایی چربی قهوه‌ای در پرونده‌های پزشکی ۱۰۱ هزار و ۲۴۳ نفر استفاده شد. محققان نزدیک به ۸۹۰۰ نفر را شناسایی کردند که در بدنشان مقادیری از این بافت قابل‌تشخیص بود.
چربی قهوه‌ای در مقایسه با چربی سفید فراوانی کمتری دارد و مقدار آن معمولاً با افزایش سن کاهش می‌یابد. همچنین بخشی از این بافت ممکن است در شرایط عادی فعالیت محدودی داشته باشد.
مقایسه افراد دارای چربی قهوه‌ای قابل‌شناسایی با افراد مشابه نشان داد که گروه نخست کمتر به دیابت نوع ۲ و بیماری‌های قلبی مبتلا بودند. همچنین میزان تشخیص اضطراب و افسردگی در این افراد کمتر گزارش شد. ارتباط میان چربی قهوه‌ای فعال‌تر و برخی پیامدهای سلامت مطلوب‌تر نیز مشاهده شد؛ به‌ویژه در مواردی که این بافت در ناحیه زیر بغل شناسایی شده بود.
بااین‌حال، این نتایج ارتباط آماری را نشان می‌دهند و ثابت نمی‌کنند که چربی قهوه‌ای مستقیماً از بروز این بیماری‌ها جلوگیری می‌کند.
لوزارتان؛ سرنخی برای فعال‌سازی چربی قهوه‌ای
پژوهشگران در مرحله بعد، اطلاعات مربوط به مصرف داروهای فشارخون را بررسی کردند و دریافتند مصرف این داروها با احتمال بیشتر شناسایی چربی قهوه‌ای ارتباط دارد. در آزمایش‌های تکمیلی روی موش‌ها، مشخص شد که لوزارتان، دارویی که برای درمان فشارخون بالا استفاده می‌شود، با افزایش فعالیت چربی قهوه‌ای همراه است. در موش‌های دریافت‌کننده این دارو، مصرف انرژی و تولید گرما در این بافت افزایش یافت.
بررسی سلول‌های چربی قهوه‌ای موش‌ها نیز این یافته را تأیید کرد. محققان همچنین دریافتند مسیر مولکولی مرتبط با فعال‌سازی چربی قهوه‌ای با مسیر کاهش فشارخون متفاوت است؛ موضوعی که می‌تواند در آینده به طراحی درمان‌هایی برای تحریک این بافت، بدون نیاز به کاهش فشارخون، کمک کند.
نیکلاس گومز-بانوی، متخصص غدد درون‌ریز دانشگاه راکفلر، می‌گوید تفاوت این مسیرهای مولکولی می‌تواند امکان جداسازی اثرات دارو و توسعه درمان‌های هدفمند برای افراد دارای فشارخون طبیعی را فراهم کند.
چرا هنوز نمی‌توان لوزارتان را درمانی برای فعال‌سازی چربی قهوه‌ای دانست؟
مهم‌ترین محدودیت پژوهش این است که ارتباط میان مصرف داروهای فشارخون و وجود چربی قهوه‌ای در داده‌های انسانی مشاهده شد، اما اثر مستقیم لوزارتان بر فعال‌سازی این بافت در موش‌ها آزمایش شد. از آنجا که موش‌ها نسبت به انسان وابستگی بیشتری به چربی قهوه‌ای دارند، نمی‌توان نتایج حیوانی را مستقیماً به انسان تعمیم داد.
ترکیب جمعیت بررسی‌شده نیز محدودیت‌هایی داشت: همه افراد حاضر در پایگاه داده سابقه تشخیص سرطان داشتند و بیش از سه‌چهارم آن‌ها زن بودند. بنابراین، برای مشخص‌شدن میزان تعمیم‌پذیری نتایج به جمعیت عمومی، مطالعات گسترده‌تری لازم است.این پژوهش گامی در جهت شناخت بهتر نقش چربی قهوه‌ای در سلامت و شناسایی راه‌های احتمالی فعال‌سازی آن به شمار می‌رود؛ اما هنوز مشخص نیست تحریک این بافت در انسان بتواند خطر بیماری‌های متابولیکی یا اختلالات روانی را کاهش دهد.
پژوهشگران امیدوارند یافته‌های کنونی زمینه مطالعات بعدی درباره چربی قهوه‌ای به‌عنوان هدفی بالقوه برای درمان بیماری‌های مختلف را فراهم کند.
نتایج این پژوهش در نشریه علمی Nature منتشر شده است.