نتایج یک مطالعه گسترده در سوئد نشان می‌دهد واکسیناسیون علیه ویروس پاپیلومای انسانی (HPV) پیش از بارداری، به‌ویژه در سنین پایین‌تر، با کاهش احتمال زایمان زودرس و برخی عوارض بارداری ارتباط دارد؛ هرچند برای اثبات رابطه علت و معلولی، به پژوهش‌های بیشتری نیاز است.
به گزارش سیناپرس، واکسن ویروس پاپیلومای انسانی (HPV) که نقش شناخته‌شده‌ای در پیشگیری از برخی سرطان‌ها، به‌ویژه سرطان دهانه رحم دارد، ممکن است مزایای دیگری نیز برای سلامت زنان داشته باشد. یافته‌های یک مطالعه جمعیت‌محور در سوئد حاکی از آن است که دریافت این واکسن پیش از بارداری می‌تواند با کاهش احتمال بروز برخی پیامدهای نامطلوب بارداری همراه باشد.
در این پژوهش که نتایج آن در نشریه پزشکی BMJ منتشر شده است، اطلاعات مربوط به ۶۲۴ هزار و ۷۱۳ تولد تک‌قلو در سوئد طی سال‌های ۲۰۰۶ تا ۲۰۲۳ بررسی شد. شرکت‌کنندگان زنانی در محدوده سنی ۱۶ تا ۳۵ سال بودند که پیش از این زایمان نداشتند. از میان آنان، حدود ۹۲ هزار و ۶۲۰ نفر، معادل نزدیک به ۱۵ درصد، پیش از بارداری واکسن چهارظرفیتی HPV دریافت کرده بودند.
پژوهشگران با مقایسه اطلاعات زنان واکسینه‌شده و واکسینه‌نشده، ارتباط میان دریافت واکسن و احتمال بروز عوارضی مانند زایمان زودرس، پارگی زودهنگام پرده‌های جنینی، تولد نوزاد با وزن کمتر از حد انتظار و مرده‌زایی را بررسی کردند. در تحلیل داده‌ها، عواملی مانند سن مادر، شاخص توده بدنی، استعمال دخانیات و استفاده از روش‌های کمک‌باروری نیز در نظر گرفته شد.
کاهش احتمال زایمان زودرس در زنان واکسینه‌شده
نتایج تحلیل‌ها نشان داد دریافت واکسن HPV پیش از بارداری با کاهش احتمال برخی عوارض همراه بوده است. در مجموع، احتمال زایمان زودرس و زایمان زودرس خودبه‌خودی در زنان واکسینه‌شده هر کدام حدود پنج درصد کمتر بود. همچنین، احتمال زایمان بسیار زودرس حدود ۱۵ درصد و احتمال پارگی زودرس پرده‌های جنینی پیش از شروع زایمان حدود هفت درصد کمتر گزارش شد.
در این مطالعه، احتمال تولد نوزاد با محدودیت شدید رشد نسبت به سن بارداری نیز در زنان واکسینه‌شده حدود هشت درصد کمتر بود. با این حال، ارتباط آماری معناداری برای همه پیامدهای بررسی‌شده، از جمله مرده‌زایی و مرگ نوزاد در دوره نوزادی، مشاهده نشد.
واکسیناسیون در سنین پایین‌تر؛ ارتباط قوی‌تر با کاهش عوارض
یکی از یافته‌های قابل توجه پژوهش، تفاوت نتایج بر اساس سن دریافت واکسن بود. زنانی که پیش از ۱۷ سالگی واکسن HPV دریافت کرده بودند، در مقایسه با زنان واکسینه‌نشده، حدود ۱۰ درصد احتمال کمتر برای زایمان زودرس و ۱۱ درصد احتمال کمتر برای زایمان زودرس خودبه‌خودی داشتند.
در این گروه، احتمال پارگی زودرس پرده‌های جنینی پیش از شروع زایمان نیز حدود ۱۴ درصد کمتر بود. پژوهشگران همچنین ارتباطی میان واکسیناسیون در سنین پایین‌تر و کاهش احتمال تولد نوزاد با محدودیت شدید رشد مشاهده کردند.
این نتایج با اهمیت واکسیناسیون در سنین نوجوانی هم‌راستا است؛ زیرا واکسیناسیون پیش از مواجهه با ویروس می‌تواند از ابتلا به انواع هدف‌گیری‌شده HPV و پیامدهای ناشی از آن پیشگیری کند.
چرا پیشگیری از HPV ممکن است بر پیامدهای بارداری اثر بگذارد؟
ویروس پاپیلومای انسانی از عوامل شناخته‌شده ابتلا به سرطان دهانه رحم و برخی ضایعات پیش‌سرطانی این ناحیه است. برخی شواهد پیشین نیز نشان داده‌اند که عفونت HPV و درمان ضایعات دهانه رحم، به‌ویژه روش‌هایی که با برداشتن بخشی از بافت دهانه رحم همراه هستند، ممکن است با افزایش احتمال زایمان زودرس ارتباط داشته باشند.
بر این اساس، پژوهشگران دو مسیر احتمالی را برای توضیح یافته‌های جدید مطرح می‌کنند: نخست، پیشگیری از عفونت HPV و اثرات احتمالی آن بر روند بارداری؛ و دوم، کاهش نیاز به مداخلات درمانی روی دهانه رحم در پی پیشگیری از ضایعات مرتبط با این ویروس.
با وجود این، مطالعه حاضر مستقیماً سازوکارهای زیستی این ارتباط را بررسی نکرده است؛ بنابراین هنوز مشخص نیست چه میزان از کاهش مشاهده‌شده در عوارض بارداری را می‌توان به پیشگیری از عفونت یا کاهش نیاز به درمان ضایعات دهانه رحم نسبت داد.
ضرورت احتیاط در تفسیر نتایج
پژوهشگران تأکید می‌کنند که این مطالعه از نوع مشاهده‌ای بوده و نمی‌تواند به‌تنهایی ثابت کند واکسن HPV مستقیماً موجب کاهش عوارض بارداری می‌شود. با وجود بررسی تعداد زیادی از تولدها و در نظر گرفتن عوامل مؤثر متعدد، همچنان احتمال دخالت عوامل اندازه‌گیری‌نشده وجود دارد.
همچنین، اطلاعات مربوط به سقط‌های پیش از هفته بیست‌ودوم بارداری در این بررسی ثبت نشده بود و برای برخی پیامدهای نادر، تعداد موارد به‌اندازه‌ای نبود که بتوان نتیجه‌گیری قطعی کرد. از سوی دیگر، نتایج مطالعات انجام‌شده در کشورهای مختلف کاملاً یکسان نبوده است؛ موضوعی که ضرورت انجام پژوهش‌های بیشتر و پیگیری بلندمدت را نشان می‌دهد.
نکته مهم آن است که یافته‌های این پژوهش به دریافت واکسن پیش از بارداری مربوط می‌شود و نباید به‌عنوان توصیه‌ای برای تزریق واکسن در دوران بارداری تفسیر شود. بر اساس راهنمای مراکز کنترل و پیشگیری از بیماری‌های آمریکا (CDC)، واکسن HPV برای تزریق در دوران بارداری توصیه نمی‌شود و در صورت آغاز دوره واکسیناسیون، ادامه آن باید تا پایان بارداری به تعویق بیفتد.
در مجموع، یافته‌های این مطالعه نشان می‌دهد مزایای احتمالی واکسیناسیون HPV ممکن است فراتر از پیشگیری از سرطان باشد و به برخی جنبه‌های سلامت باروری نیز ارتباط پیدا کند. با این حال، تأیید این احتمال به مطالعات تکمیلی نیاز دارد و در حال حاضر، پیشگیری از عفونت HPV و سرطان‌های مرتبط با آن همچنان مهم‌ترین فایده اثبات‌شده این واکسن به شمار می‌رود.
منبع: News Medical