دو بیمار پس از دریافت پیوند ریه جان خود را از دست دادند و بررسی‌ها نشان داد عفونت آنها با باکتری مقاوم «مایکوباکتریوم آبسه‌سوس» احتمالاً با آب بیمارستان مرتبط بوده است. اکنون یک مطالعه جدید جزئیات بیشتری از شیوع این عفونت در بیمارستان سلطنتی پاپ‌ورث بریتانیا منتشر کرده است.
به گزارش سیناپرس، تصور اینکه آب جاری از شیر یا دوش یک بیمارستان بتواند به منبع عفونت تبدیل شود، دشوار است؛ اما در یک بیمارستان تخصصی قلب و ریه در بریتانیا، همین اتفاق به یکی از چالش‌های جدی چندساله تبدیل شد.
بر اساس نتایج یک مطالعه جدید، بین ماه مه ۲۰۱۹ تا ژوئن ۲۰۲۵، در مجموع ۴۰ مورد عفونت با باکتری «مایکوباکتریوم آبسه‌سوس» (Mycobacterium abscessus) به شیوع این باکتری در بیمارستان سلطنتی پاپ‌ورث در کمبریج مرتبط شده است. نتایج این پژوهش در مجله Clinical Infectious Diseases منتشر شده است.
ماجرا زمانی جدی‌تر شد که دو زن پس از دریافت پیوند دوطرفه ریه در این بیمارستان به عفونت باکتریایی مبتلا شدند. هر دو بیمار برای بیماری ریوی ناشی از مایکوباکتریوم‌های غیرسلی تحت درمان قرار گرفتند، اما کمتر از یک سال پس از شناسایی باکتری در بدنشان جان باختند.
بررسی پزشکی قانونی نشان داد عفونت M. abscessus در مرگ هر دو بیمار نقش داشته است. مرگ یک بیمار سوم نیز در جریان بررسی‌ها مطرح شد، اما ارتباط آن با شیوع عفونت تأیید نشد.
چرا این باکتری برای بیماران آسیب‌پذیر خطرناک است؟
Mycobacterium abscessus معمولاً در محیط وجود دارد و برای افراد سالم الزاماً بیماری‌زا نیست، اما در افرادی که سیستم ایمنی ضعیفی دارند، به‌ویژه بیماران پیوندی، می‌تواند عفونت‌های جدی ایجاد کند.یکی از مشکلات اصلی این باکتری، مقاومت آن در برابر چندین دارو است؛ موضوعی که درمان عفونت را دشوار می‌کند.
در این شیوع، ۱۱ مورد مربوط به بیماران پیوند ریه، ۱۱ مورد مربوط به مبتلایان به فیبروز کیستیک، ۱۴ مورد مربوط به بیماران مبتلا به برونشکتازی غیرمرتبط با فیبروز کیستیک و چهار مورد نیز در سایر گروه‌های بیماران گزارش شد.
منشأ عفونت در آب ساختمان جدید بیمارستان بود
پس از شناسایی نخستین موارد، بررسی‌های محیطی در بیمارستان انجام شد. نتایج نشان داد منشأ شیوع، سیستم آب ساختمان جدید بیمارستان بوده است.در مقابل، آزمایش سطوح مختلف و تجهیزات پزشکی نشانه‌ای از حضور این باکتری نشان نداد.تا اکتبر ۲۰۲۱، بیمارستان مجموعه‌ای از اقدامات کنترلی را اجرا کرد؛ از جمله نصب فیلتر روی دوش‌ها و شیرهای آب اتاق بیماران، اطلاع‌رسانی به بیماران آسیب‌پذیر درباره خطرات احتمالی و تأمین آب بطری‌شده برای برخی بیماران.این اقدامات تعداد عفونت‌ها را کاهش داد، اما نتوانست شیوع باکتری را به‌طور کامل متوقف کند.
بررسی‌های تکمیلی بین سال‌های ۲۰۲۲ تا ۲۰۲۵ نشان داد فیلترهای نصب‌شده در محل مصرف توانسته‌اند باکتری را از آب خروجی شیرها حذف کنند؛ در نمونه‌های آب فیلترشده، مایکوباکتریوم مشاهده نشد.
با این حال، باکتری همچنان در بخش‌هایی از سیستم آب و فاضلاب بیمارستان، از جمله سیفون‌های فاضلاب و توالت‌ها، وجود داشت و می‌توانست بیماران را در معرض خطر قرار دهد.
پژوهشگران می‌گویند اجرای مجموعه اقدامات کنترلی باعث شد میزان بروز عفونت از ۱۲.۸ مورد به ۲.۲ مورد در سال کاهش پیدا کند.از ژوئن ۲۰۲۵ تاکنون نیز مورد جدیدی از عفونت مرتبط با این شیوع شناسایی نشده است؛ کاهشی که همزمان با بازبینی برنامه شست‌وشوی تقویت‌شده سیستم آب بیمارستان رخ داده است.
یک هشدار برای بیمارستان‌های مجهز به بیماران پرخطر
پژوهشگران تأکید دارند که عفونت‌های ناشی از M. abscessus ممکن است بلافاصله پس از مواجهه آشکار نشوند و در برخی افراد، علائم حتی سال‌ها بعد ظاهر شود.
مدیر پزشکی بیمارستان سلطنتی پاپ‌ورث نیز اعلام کرده است که با ادامه پایش، نظارت و آموزش بیماران و کارکنان، بیماران فعلی و آینده بیمارستان در برابر این باکتری ایمن هستند.
این مطالعه نشان می‌دهد کنترل ایمنی آب در مراکز درمانی، به‌ویژه بیمارستان‌هایی که از بیماران پیوندی و افراد دارای نقص ایمنی مراقبت می‌کنند، تنها به بررسی آب آشامیدنی محدود نمی‌شود و می‌تواند تمام اجزای شبکه آب و فاضلاب یک مرکز درمانی را دربرگیرد.
این پژوهش در مجله Clinical Infectious Diseases منتشر شده است.
مترجم:امیر بابایی