چرا صدای جویدن، نفس کشیدن یا حتی یک صدای معمولی برای بعضی افراد واکنشی شدید و ناخوشایند ایجاد میکند؟ پژوهشگران دانشگاه ییل شواهد تازهای یافتهاند که نشان میدهد میسوفونیا (حساسیت شدید به صداهای خاص) ممکن است در خانوادهها تکرار شود و عوامل ژنتیکی در شکلگیری آن نقش داشته باشند.
برای فرد مبتلا به میسوفونیا، صدایی که برای دیگران کاملاً عادی است میتواند واکنشی شدید و ناخودآگاه ایجاد کند. صدای جویدن، بینی کشیدن یا برخی صداهای تکراری ممکن است باعث ناراحتی شدید شود و حتی فرد را به اجتناب از موقعیتهای اجتماعی مانند غذا خوردن در جمع، حضور در کلاس یا محیط کار وادار کند.
اکنون پژوهشگران دانشگاه ییل در بررسی جدیدی سرنخهایی درباره علت این واکنش پیدا کردهاند. یافتهها نشان میدهد میسوفونیا در برخی خانوادهها بیشتر دیده میشود و این موضوع میتواند نشانهای از نقش عوامل ژنتیکی یا عوامل محیطی مشترک در بروز آن باشد.
پژوهشگران با بررسی افراد مبتلا به میسوفونیا و اعضای خانواده آنها دریافتند در حدود ۳۹ درصد از افراد مورد بررسی، دستکم یکی از بستگان درجه یک نیز به میسوفونیا مبتلا بوده است. این رقم با در نظر گرفتن بستگان دورتر به ۴۸ درصد میرسید.
در خانوادههای بررسیشده، برخی اختلالات عصبیروانی دیگر مانند اضطراب، افسردگی، اختلال نقص توجه و بیشفعالی (ADHD) و اختلال وسواس فکری-عملی (OCD) نیز با فراوانی بیشتری دیده شد.
پژوهشگران معتقدند این الگو میتواند نشاندهنده وجود برخی عوامل خطر مشترک ژنتیکی یا محیطی میان اعضای خانواده باشد؛ با این حال، هنوز مشخص نیست سهم ژنتیک دقیقاً چقدر است.
ژنها؛ قطعه گمشده پازل میسوفونیا
دانشمندان پیشتر در برخی اختلالات مانند وسواس و اختلالات تیک توانستهاند با بررسی دقیق DNA، سرنخهایی درباره ژنها و مسیرهای زیستی مرتبط با این شرایط پیدا کنند. اکنون آنها قصد دارند از روشهای مشابه برای بررسی میسوفونیا استفاده کنند.
یکی از مسیرهای مورد توجه، بررسی تغییرات ژنتیکی جدیدی است که در فرد ایجاد میشوند و ممکن است در والدین او وجود نداشته باشند. پژوهشگران امیدوارند با مقایسه افراد مبتلا و خانوادههای بدون میسوفونیا، مشخص شود آیا الگوهای ژنتیکی خاصی با این اختلال ارتباط دارند یا خیر.
با وجود جذابیت این یافتهها، پژوهشگران تأکید میکنند که نتایج مقدماتی هستند و هنوز به داوری علمی نهایی نرسیدهاند. این مطالعه گروه کنترل نداشته و شواهد موجود نیز نشان نمیدهد که یک ژن خاص بهتنهایی عامل ایجاد میسوفونیا باشد.بنابراین داشتن سابقه خانوادگی میسوفونیا به این معنا نیست که فرد حتماً به آن مبتلا خواهد شد.
با این حال، شناخت بهتر ریشههای این واکنش میتواند در آینده به تشخیص دقیقتر و طراحی روشهای مؤثرتر برای کمک به افرادی منجر شود که واکنش آنها به صداهای روزمره، زندگی اجتماعی و روزمرهشان را تحت تأثیر قرار میدهد.این پژوهش بهصورت پیشچاپ در medRxiv منتشر شده است.