اگر مرتب صبحها با سردرد از خواب بیدار میشوید، تنها نیستید. بررسیها نشان داده است که از هر ۱۳ نفر، یک نفر صبحهای خود را با سردرد شروع میکند.
به گزارش سیناپرس به نقل از Sleep Foundation، چشم باز کردن با سردرد در صبح میتواند بسیار آزاردهنده باشد. این عارضه در زنان بهمراتب بیشتر از مردان رخ میدهد و بیشتر در گروه سنی ۴۵ تا ۶۴ سال مشاهده میشود.
برخی اختلالات خواب، مشکلات مرتبط با سلامت و حتی بعضی عادات شخصی ممکن است فرد را مستعد ابتلا به سردردهای صبحگاهی کنند. آپنه خواب، میگرن و کمبود خواب از جمله عوامل مؤثر در بروز این سردردها هستند. علاوهبراین، دندانقروچه، مصرف مشروبات الکلی و مصرف برخی داروها نیز میتوانند در بروز این عارضه نقش داشته باشند. گاهی نیز ترکیبی از این عوامل میتواند زمینهساز بروز سردردهای صبحگاهی شود.
چرا با سردرد بیدار میشویم؟
زمانی که از خواب به بیداری منتقل میشوید، بخشهایی از مغز نیز شروع به بیدار شدن میکنند و در این میان، مغز نسبت به تغییرات بدن مانند لمس یا صدا واکنش بیشتری نشان میدهد. در این وضعیت که حساسیت افزایش مییابد، ممکن است فرد نسبت به درد نیز حساستر شود.
علاوهبراین، هیپوتالاموس مغز در دو فرایند خواب و پردازش درد دخالت دارد. هیپوتالاموس ساعت درونی بدن، چرخههای خواب و همچنین احساس و درد را تنظیم میکند. اختلالات ایجادشده در هیپوتالاموس هنگام خواب میتواند بر توانایی بدن برای تحمل درد تأثیر بگذارد. در نتیجه، ممکن است فرد هنگام خواب دردی را احساس نکند، اما همان درد را صبح هنگام بیدار شدن تجربه کند.
علت سردردهای صبحگاهی
اختلالات خواب معمولاً از عوامل شروع سردردهای صبحگاهی هستند، اما دلایل مختلفی برای بیدار شدن با سردرد وجود دارد.
آپنه خواب: سردردهای صبحگاهی از شایعترین علائم آپنه خواب هستند؛ اختلالی که باعث توقف یا اختلال در تنفس حین خواب میشود. حدود ۲۹ درصد از سردردهای صبحگاهی به دلیل آپنه خواب رخ میدهد.
خروپف: همه افرادی که خروپف میکنند، مبتلا به آپنه خواب نیستند. بنابراین، اگر هنگام خواب خروپف میکنید، همین موضوع ممکن است علت سردردهای صبحگاهی باشد. در بررسیهای صورتگرفته روی ۲۶۸ فردی که هنگام خواب خروپف میکردند، مشخص شد این افراد ۲۳.۵ درصد بیشتر با سردرد هنگام صبح از خواب بیدار میشوند. همچنین، داشتن سابقه میگرن، بیخوابی و استرسهای فیزیولوژیکی، نرخ بروز این سردردها را افزایش میدهد.
کمخوابی یا بیخوابی: از آنجا که کمبود خواب یکی از علل شایع سردردهای صبحگاهی به شمار میرود، افرادی که بهطور مداوم دچار بیخوابی هستند، بیشتر این سردردها را تجربه میکنند. افرادی که دچار این اختلال خواب هستند، برای به خواب رفتن یا تداوم خواب با مشکل مواجه میشوند و در نتیجه، خواب کافی دریافت نمیکنند. ازاینرو، در طول روز احساس خوابآلودگی، کسالت یا بیحالی دارند.
اختلالات ساعت درونی بدن: افرادی که در ساعت درونی بدن خود دچار مشکل هستند، بیشتر از کسانی که فاقد اختلال خواب هستند، دچار سردردهای میگرنی میشوند. این ساعت درونی زمانی دچار اختلال میشود که فرد از روند استاندارد خواب و بیداری در یک چرخه ۲۴ ساعته خارج شده باشد.
خواب بیش از حد: پرخوابی نیز میتواند بر سردردهای صبحگاهی تأثیر بگذارد. هم کیفیت پایین خواب و هم طولانیتر بودن مدت خواب با بروز سردرد بیشتر هنگام بیدار شدن مرتبط است.
وضعیت خواب یا کشیدگی گردن: وضعیت و نحوه خوابیدن میتواند باعث ایجاد تنش و فشار و در نتیجه، زمینهساز بروز سردردهای صبحگاهی شود. انتخاب بالشی که حمایت مناسبی فراهم کند و استفاده از تشکی که پشتیبانی مطلوبی برای بدن داشته باشد، میتواند به کاهش این تنشها کمک کند.
کمآبی: کمآبی یکی از علل شایع بروز سردردهای صبحگاهی به شمار میرود. زمانی که میزان مایعات بدن کاهش مییابد، حجم خون و جریان اکسیژن ورودی به مغز نیز کاهش پیدا میکند که ممکن است آغازگر درد یا احساس فشار در سر باشد. ساعتها بدون آب ماندن در طول شب، بهویژه زمانی که فرد خروپف میکند یا از دهان تنفس میکند، میتواند باعث کمآبی بدن هنگام صبح شود.
دندانقروچه: دندانقروچه یا کشیدن دندانها روی یکدیگر هنگام خواب ممکن است باعث شود فرد صبح را با سردرد آغاز کند. این حرکات پرفشار و شدید میتواند به پوشش دندانها آسیب بزند و موجب درد عضلانی و حتی آسیب به لثهها شود. از جمله علل دندانقروچه هنگام خواب میتوان به شکل نامنظم فک، استرس و اضطراب، اختلال خواب، مصرف الکل و قهوه اشاره کرد. استفاده از گاردهای دهانی هنگام خواب میتواند مانع بروز دندانقروچه و در نتیجه، موجب کاهش سردردهای صبحگاهی شود.
فشار خون بالا: افزایش فشار خون میتواند منجر به افزایش فشار داخل جمجمه و احساس دردی آزاردهنده در ناحیه سر شود. سردردهای مرتبط با این عارضه معمولاً ضرباندار هستند و اغلب در کنارههای سر احساس میشوند. این سردردها ممکن است با علائم دیگری مانند سرگیجه، تاری دید یا احساس فشار نیز همراه باشند.
نخوردن کافئین: نخوردن کافئین یکی از عوامل شایع بروز سردردهای صبحگاهی است، بهویژه در افرادی که بهطور مرتب قهوه، چای یا نوشیدنیهای انرژیزا مصرف میکنند. هنگامی که مصرف دوز معمول کافئین به تعویق میافتد یا حذف میشود، عروق خونی که معمولاً تحت تأثیر کافئین منقبض شدهاند، ناگهان منبسط میشوند. این وضعیت با افزایش جریان خون همراه است و میتواند زمینهساز بروز سردرد شود. این سردردها اغلب بهصورت دردی مبهم و ضرباندار احساس میشوند و ممکن است با خستگی، تحریکپذیری یا دشواری در تمرکز همراه باشند.
مصرف برخی داروها و مکملها: سردردها ممکن است از عوارض جانبی مصرف بیش از حد داروها و مکملها باشند. در حالی که ممکن است فرد برای درمان سردرد دارویی مصرف کند، مصرف برخی داروها میتواند به ایجاد چرخه سردردهای مزمن منجر شود. حذف شبانه این داروها نیز ممکن است فرد را با سردردهای صبحگاهی از خواب بیدار کند. داروهایی مانند اوپیوئیدها، تریپتانها، داروهای ضدالتهابی غیراستروئیدی، آسپرین، استامینوفن و داروهای ضداضطراب ممکن است باعث بروز سردرد شوند.
گزارش:ندااظهری