زنان در ۵ تا ۷ سال پس از یائسگی بهطور متوسط ۱۰ درصد از تراکم استخوان خود را از دست میدهند. از آنجا که استروژندرمانی تنها در ۱۰ سال اول پس از یائسگی بیشترین تأثیر را دارد، برخی متخصصان خواستار انجام اسکن DEXA در دوران یائسگی هستند تا زنان با آگاهی از وضعیت استخوان خود، تصمیم بهتری برای شروع درمان بگیرند.
به گزارش سینا پرس، در سالهای اخیر، فشار فرهنگی فزایندهای برای زنان میانسال به وجود آمده است تا به فکر سلامت استخوانهای خود باشند. از تأثیرگذاران حوزه یائسگی تا سازمانهای پزشکی، همگی بر یک پیام تأکید میکنند: خطر شکستگی در زنان پس از یائسگی بهطور چشمگیری افزایش مییابد و زنان باید بسیار زودتر از آنچه مادرانشان فکر میکردند، به تراکم استخوان خود توجه کنند.
انجمن پزشکی آمریکا توصیه میکند زنان اولین اسکن DEXA خود — یک رادیوگرافی با دوز پایین که استاندارد طلایی تعیین تراکم استخوان است — را در ۶۵ سالگی یا بالاتر انجام دهند، مگر اینکه عامل خطری برای پوکی استخوان داشته باشند. اما شمار فزایندهای از پزشکان و متخصصان سلامت استخوان، اکنون اسکنهای زودتر را توصیه میکنند و استدلال میکنند که اگر زنان تا ۶۵ سالگی صبر کنند، ممکن است پنجره حیاتی پیشگیری از پوکی استخوان را از دست بدهند.
دکتر جاسلین ویتستاین، دانشیار جراحی ارتوپدی در دانشکده پزشکی دانشگاه دوک، در این باره میگوید: سالها پوکی استخوان بهعنوان چیزی شناخته میشد که آن را تشخیص میدهیم و درمان میکنیم، نه چیزی که از آن پیشگیری کنیم.
به گفته او، با آموختن بیشتر درباره پیشگیری، این طرز فکر در حال تغییر است. با این حال، اسکنها بهعنوان ابزار غربالگری برای زنان جوانتر بدون عوامل خطر شناختهشده مورد مطالعه قرار نگرفتهاند و هیچ سازمان پزشکی بزرگ از این رویکرد حمایت نمیکند.
استخوانهای شما در طول زمان چگونه تغییر میکنند؟
دکتر آنجلا چئونگ، مدیر مراقبت از پوکی استخوان در شبکه سلامت دانشگاه تورنتو، توضیح میدهد که استخوانهای شما دائماً خود را بازسازی میکنند. زنان تا دهه ۲۰ تا ۳۰ زندگی به اوج توده استخوانی خود میرسند و بهطور کلی، هرچه ورزشهای تحملوزن بیشتری در طول زندگی انجام داده باشید — فعالیتهایی که بدن را به مقاومت در برابر جاذبه وادار میکنند، مانند پریدن یا تمرین مقاومتی — استخوانهایتان قویتر خواهند بود، به شرطی که تغذیه خوبی داشته باشید.
زنان در سالهای یائسگی — که معمولاً بین ۴۵ تا ۵۵ سالگی رخ میدهد — کاهش قابل توجهی در تراکم استخوان تجربه میکنند؛ دلیل آن این است که استروژن، که در دوران یائسگی به شدت کاهش مییابد، به قوی ماندن استخوانها کمک میکند.
بدون انجام اقداماتی برای حفظ تراکم استخوان، زنان بهطور متوسط ۱۰ درصد از تراکم استخوان خود را در پنج تا هفت سال پس از یائسگی از دست میدهند.
دکتر چئونگ میگوید برای زنانی که با تراکم استخوانی بالا شروع میکنند، این کاهش استروژن ممکن است به استخوانهای ضعیف منجر نشود، اما برای بسیاری از زنان دیگر، این گذار میتواند به پوکی استخوان منتهی شود. بسیاری از عوامل خطر نیز زنان را مستعد این بیماری میکنند؛ از جمله سابقه اختلالات خوردن، سیگار کشیدن، مصرف زیاد الکل، سابقه خانوادگی پوکی استخوان یا صرفاً لاغر بودن.
هرگز برای فکر کردن به استخوانهایتان زود نیست
متخصصان میگویند هرگز برای فکر کردن به استخوانهایتان زود نیست؛ هرچه زودتر ورزش تحملوزن و تغذیه خوب را در اولویت قرار دهید، وضعیت بهتری خواهید داشت. اما پوکی استخوان اغلب «بیماری خاموش» نامیده میشود، زیرا بسیاری از زنان تنها پس از یک شکستگی متوجه میشوند که به آن مبتلا هستند.
اسکن DEXA تراکم استخوانهای لگن و ستون فقرات شما را اندازهگیری میکند. این اسکن میتواند نشان دهد که آیا شما استئوپنی دارید — وضعیتی که میتواند پیشدرآمد پوکی استخوان باشد. همچنین میتواند پوکی استخوان را شناسایی کند و به شما کمک کند تصمیم بگیرید که آیا مصرف دارو برای کاهش خطر شکستگی را شروع کنید یا خیر.
پس از اسکن، ارائهدهنده مراقبت بهداشتی شما نمرهای را به اشتراک میگذارد که نشان میدهد تراکم شما طبیعی است یا پایین.دکتر چئونگ میگوید اسکنهای DEXA برای ترکیب بدن که توسط برخی باشگاهها و مراکز سلامت ارائه میشود، میتواند بینشهایی درباره بافت عضلانی و چربی ارائه دهد، اما بهویژه درباره خطر شکستگی اطلاعات زیادی نمیدهد.
توصیههای پزشکی فعلی برای اسکن
DEXA بر غربالگری زنان مسنتر برای پوکی استخوان به منظور پیشگیری از شکستگی متمرکز است، زیرا تحقیقات در این زمینه بر این جمعیت متمرکز بوده است.
دکتر جوئل تسوات، عضو کارگروه خدمات پیشگیرانه آمریکا — یک پنل تخصصی که تصمیم میگیرد کدام غربالگریها باید توسط بیمهها پوشش داده شوند — میگوید تا به امروز، هیچ مطالعه بزرگی درباره فواید سلامت پیشگیرانه انجام اسکن DEXA بر روی زنان زیر ۶۵ سال با خطر متوسط شکستگی منتشر نشده است.
با این حال، به گفته او، زنانی که زیر ۶۵ سال هستند و یائسگی را تجربه کردهاند و حداقل یک عامل خطر اضافی دارند، باید درباره غربالگری زودتر با ارائهدهنده مراقبت خود صحبت کنند.
استدلال برای اسکنهای زودتر
بیشتر مدافعان سلامت زنان که خواستار اسکنهای زودتر DEXA هستند، توافق دارند که زمان ایدهآل برای زنان برای اطلاع از تراکم استخوانشان، دوران یائسگی است؛ زمانی که با انتخاب شروع هورموندرمانی مواجه هستند.
تحقیقات نشان داده است که استروژندرمانی میتواند به حفظ تراکم استخوان زنان کمک کند، بنابراین دانستن نمره شما میتواند ابزار ارزشمندی در تصمیمگیری برای مصرف هورمون باشد. اما این درمان اگر در عرض ۱۰ سال پس از یائسگی شروع شود، مؤثرتر و ایمنتر است — که برای بیشتر زنان، یعنی قبل از ۶۵ سالگی.
در شبکههای اجتماعی، گروه کوچک اما پرصدایی از پزشکان و تأثیرگذاران پزشکی استدلال کردهاند که همه زنان باید در دهه ۳۰ یا اوایل ۴۰ زندگی یک اسکن پایه DEXA دریافت کنند. آنها میگویند با دریافت اسکن اولیه قبل از یائسگی، میتوانید نقطه شروع خود را بشناسید که میتواند هنگام کاهش استروژن مفید باشد.
اما در حالی که بیشتر متخصصان توافق دارند که انجام اسکن DEXA قبل از یائسگی مضر نیست، برخی استدلال میکنند که این کار میتواند احساس امنیت کاذب یا اضطراب ایجاد کند، بسته به نتایج و برای بیشتر زنان، دانستن نمره خود در آن مرحله زود، آنچه میتوانند برای پیشگیری از بیماری انجام دهند را تغییر نمیدهد.
چگونه از استخوانهای خود محافظت کنید
چه نمره DEXA شما طبیعی باشد چه پایین، اقدامات مشابهی میتواند به کاهش خطر زمین خوردن و شکستگی کمک کند.
دکتر لورا جیانگرگوریو، استاد کینزیولوژی در دانشگاه واترلو کانادا، میگوید تمرین مقاومتی منظم و ورزشهایی که شامل ضربه هستند میتوانند به قوی ماندن استخوانها کمک کنند. در حالی که برخی تأثیرگذاران تناسب اندام ادعا میکنند که برای تقویت استخوان باید وزنههای سنگین بلند کنید، دکتر جیانگرگوریو میگوید مهمتر این است که از سطحی شروع کنید که برای شما چالشبرانگیز است و به تدریج با افزایش وزنه یا انتخاب تمرین سختتر، خود را به چالش بکشید.
او میگوید علاوه بر تقویت استخوانها، کار بر روی تعادل، تحرک و پایداری میتواند به پیشگیری از زمین خوردن کمک کند. همچنین مهم است که به اندازه کافی کالری برای سوخترسانی به تمرینات و فعالیتهای روزانه خود بخورید، رژیم غذایی غنی از کلسیم و ویتامین D داشته باشید و از سیگار کشیدن و مصرف بیش از حد الکل خودداری کنید.
دکتر ویتستاین میگوید در نهایت، بسیاری از عادات مشابهی که از سلامت کلی و رفاه شما در طول زندگی حمایت میکنند، برای استخوانهای شما نیز مفید هستند: خوشبختانه، همان چیزها اغلب برای قلب، عضلات و استخوانهای شما خوب هستند. همپوشانی زیادی وجود دارد.
منبع: nytimes

