پژوهش جدیدی نشان میدهد: وجود لکههای زرد و برجسته در اطراف چشم که به «گزانتلاسما» (Xanthelasma) شناخته میشود، ممکن است با افزایش خطر بروز حمله قلبی، سکته مغزی و حملات ایسکمیک گذرا (سکتههای خفیف و موقت) ارتباط داشته باشد.
به گزارش سیناپرس به نقل از ScienceAlert ، تصلب شرایین یا آترواسکلروز، به تجمع پلاکهای چربی در دیواره رگها گفته میشود که میتواند جریان خون را محدود کند. این عارضه یکی از عوامل اصلی بروز حمله قلبی و سکته مغزی است و در بسیاری از موارد، مدتها بدون علامت پیشرفت میکند.
به همین دلیل، پژوهشگران در سالهای اخیر به دنبال شناسایی نشانههایی هستند که بتواند احتمال وجود این مشکل را در مراحل اولیه مشخص کند.
در مطالعه جدیدی که در مجله علمی Atherosclerosis منتشر شده است، پژوهشگران دانشگاه استنفورد ارتباط میان «گزانتلاسما» و خطر بروز حوادث مهم قلبی و عروقی مغزی را بررسی کردند.
گزانتلاسما نوعی ضایعه پوستی است که به شکل لکهها یا برجستگیهای زردرنگ، معمولاً در اطراف پلکها و چشمها ظاهر میشود. این ضایعات زمانی شکل میگیرند که سلولهای ایمنی موسوم به ماکروفاژها، مقادیر زیادی کلسترول و سایر چربیها را در خود تجمع میدهند. اگرچه گزانتلاسما در بسیاری از موارد با افزایش سطح کلسترول خون همراه است، اما لزوماً به معنای بالا بودن چربی خون نیست.
پژوهشگران در این مطالعه اطلاعات سلامت ۱۷ هزار و ۹۲۵ فرد مبتلا به گزانتلاسما را با همین تعداد فرد در گروه کنترل مقایسه کردند. افراد گروه کنترل به دلیل ابتلا به پیرچشمی تحت معاینه چشم قرار گرفته بودند و فاقد گزانتلاسما بودند.
نتایج نشان داد :در نخستین سال پس از بررسی، حدود یک درصد از افراد مبتلا به گزانتلاسما دچار حمله قلبی شدند؛ در حالی که این رقم در گروه کنترل حدود ۰.۳۵ درصد بود.
در مورد سکته مغزی نیز این میزان در گروه مبتلا به گزانتلاسما حدود ۰.۹۵ درصد و در گروه کنترل ۰.۳ درصد گزارش شد.همچنین حدود ۰.۶ درصد از افراد مبتلا به گزانتلاسما دچار حمله ایسکمیک گذرا (TIA) شدند؛ رقمی که در گروه کنترل حدود ۰.۱۹ درصد بود. اگرچه درصد کلی این حوادث در هر دو گروه پایین بود، اما احتمال وقوع آنها در افراد مبتلا به گزانتلاسما چند برابر بیشتر گزارش شد.
محققان همچنین دریافتند: اگرچه فاصله میان دو گروه با گذشت زمان اندکی کاهش پیدا کرد، اما در بررسیهای پنجساله و ۱۰ ساله همچنان خطر بروز حوادث مهم قلبی و عروقی مغزی در افراد مبتلا به گزانتلاسما به شکل قابل توجهی بیشتر بود.
پژوهشگران بر این اساس معتقدند: گزانتلاسما میتواند بهعنوان یک نشانگر بالینی برای شناسایی افراد در معرض خطر بیماریهای قلبی و عروقی و مغزی مورد توجه قرار گیرد.
نکته قابل توجه این است که میزان بروز این حوادث در افراد مبتلا به گزانتلاسما، چه در افراد دارای سطح غیرطبیعی چربی خون و چه در افرادی که چنین اختلالی نداشتند، مشابه بود. این یافته نشان میدهد افزایش خطر احتمالاً تنها به بالا بودن کلسترول یا سایر چربیهای خون مربوط نمیشود.
لکههای اطراف چشم عامل حمله قلبی نیستند
پژوهشگران تأکید میکنند که این مطالعه نشان نمیدهد خود گزانتلاسما باعث حمله قلبی یا سکته مغزی میشود. در واقع، این لکهها ممکن است نشانهای از وجود عوامل خطر زمینهای باشند که احتمال بروز بیماریهای قلبی و عروقی را افزایش میدهند.
به گفته محققان، بسیاری از افراد مبتلا به گزانتلاسما به دلیل مسائل زیبایی به متخصصان پوست مراجعه میکنند، اما ممکن است برخی از آنها دارای عوامل خطر قلبی و عروقی تشخیصدادهنشده یا کنترلنشده باشند.
از آنجا که گزانتلاسما بهسادگی توسط پزشک قابل مشاهده است، شناسایی آن میتواند فرصتی برای بررسی وضعیت سلامت قلب و عروق فرد ایجاد کند. در چنین شرایطی، پزشک میتواند در صورت نیاز عواملی مانند فشار خون، سطح چربی خون و سایر عوامل خطر بیماریهای قلبی را ارزیابی کند.
محققان پیشنهاد میکنند: افراد مبتلا به گزانتلاسما در مراحل اولیه از نظر عوامل خطر بیماریهای قلبی و عروقی بررسی شوند تا در صورت نیاز، اقدامات پیشگیرانه مانند اصلاح سبک زندگی، کنترل فشار خون و درمان اختلالات چربی خون انجام شود.
پژوهشگران در عین حال تأکید دارند که برای درک دقیقتر علت ارتباط گزانتلاسما با افزایش خطر حمله قلبی و سکته مغزی، مطالعات بیشتری لازم است. این پژوهش در مجله Atherosclerosis منتشر شده است.
مترجم:نداجوادهراتی