یک متخصص فارماسیوتیکس با تأکید بر نقش تعیینکننده میکروبیوم در سلامت انسان، گفت: شناخت تفاوتهای میکروبی بدن افراد و توجه به تأثیر متقابل غذا، دارو و مکملها بر این مجموعه، ضرورتی برای حرکت به سمت پزشکی شخصیسازیشده است.
به گزارش سیناپرس، حمید اکبری، متخصص فارماسیوتیکس، استاد و عضو هیئت علمی دانشکده داروسازی دانشگاه علوم پزشکی تهران، در حاشیه هفتمین کنگروه پروبیوتیک و غذاهای فراسودمند در گفتوگویی خبری با تأکید بر نقش میکروبیوم در سلامت انسان گفت: برای ارتقای کیفیت زندگی، تنها مصرف غذای سالم یا داروی مؤثر کافی نیست، بلکه باید به تفاوتهای زیستی هر فرد و ساختار میکروبی بدن او نیز توجه شود.
به گفته وی، میلیاردها میکروارگانیسم در بدن انسان زندگی میکنند و ترکیب میکروبیوم هر فرد، همانند اثر انگشت، منحصربهفرد است. همین تفاوت باعث میشود واکنش افراد به غذا، دارو و حتی مکملهای غذایی یکسان نباشد و درمانها به سمت پزشکی شخصیسازیشده یا فردمحور حرکت کنند.
تأثیر متقابل میکروبیوم، غذا و دارو
اکبری اظهار کرد: میکروبیوم نهتنها بر نحوه اثرگذاری غذا و دارو تأثیر میگذارد، بلکه خود نیز از رژیم غذایی و داروها تأثیر میپذیرد. انواع غذاها، از جمله مواد غذایی اسیدی، ترش یا شیرین، میتوانند تعادل میکروبی بدن را تغییر دهند و در صورت برهم خوردن این تعادل، سلامت فرد با مخاطره مواجه میشود.
وی افزود: داروها نیز از مهمترین عوامل تغییر میکروبیوم هستند و حتی مکملهای ویتامینی و سایر فرآوردههای تغذیهای ممکن است اثربخشی دارو یا عملکرد طبیعی میکروبیوم را تغییر دهند. از این رو، انتخاب رژیم غذایی و برنامه درمانی باید متناسب با شرایط زیستی هر فرد انجام شود.
پروبیوتیکها؛ فراتر از یک ادعای تبلیغاتی
این استاد دانشکده داروسازی درباره محصولات غذایی و لبنی دارای برچسب پروبیوتیک گفت: برخی از این فرآوردهها حاوی باکتریهای مفیدی مانند لاکتوباسیلوس هستند که میتوانند در روده کوچک فعالیت کرده و به بهبود عملکرد میکروبیوم کمک کنند؛ اما اثربخشی آنها تنها به وجود نام یک باکتری روی برچسب محصول محدود نمیشود.
به گفته وی، میکروارگانیسمهای پروبیوتیک موجودات زنده هستند و باید تا پایان تاریخ مصرف زنده بمانند، از محیط اسیدی معده و آنزیمهای گوارشی عبور کنند و با غلظت کافی به روده برسند. بنابراین، کیفیت فرمولاسیون و فناوری تولید، نقش تعیینکنندهای در کارایی این محصولات دارد.
انتخاب فرآورده مناسب بر اساس نیاز فرد
اکبری تأکید کرد که هیچ محصول پروبیوتیکی وجود ندارد که تمام نیازهای میکروبیوم انسان را برطرف کند. هر فرآورده برای هدف مشخصی طراحی شده و نوع میکروارگانیسم، غلظت آن و شرایط مصرف، در نتیجه درمان مؤثر است.
وی توصیه کرد: مصرف پروبیوتیکها باید بر اساس نیاز واقعی بدن، شرایط فرد و با مشورت پزشک یا داروساز انجام شود؛ زیرا همانقدر که مصرف صحیح این فرآوردهها میتواند مفید باشد، مصرف نابجا و بدون اندیکاسیون نیز ممکن است موجب بروز عوارض یا برهم خوردن تعادل میکروبیوم شود.
به نقل از آنا، این استاد دانشگاه در پایان خاطرنشان کرد: آینده سلامت در گرو توجه همزمان به تغذیه، دارودرمانی، میکروبیوم و پزشکی شخصیسازیشده است؛ رویکردی که درمان را متناسب با ویژگیهای زیستی هر فرد طراحی میکند.
فناوری دارویی یا فارماسیوتیکس (به انگلیسی: Pharmaceutics) یا فارماکوتکنی (به فرانسوی: Pharmacotechnie) در داروسازی فرایندی که ماده موردنظر تا زمان تبدیل شدن به دارو پشتسر میگذارد را، فناوری دارویی یا فارماسیوتیکس یا فارماکوتکنی میگویند.