نتایج یک مطالعه جدید نشان میدهد آمار رسمی هاری انسانی در آمریکا ممکن است فاصله زیادی با میزان واقعی این بیماری داشته باشد؛ بر اساس برآورد پژوهشگران دانشگاه آکسفورد، تنها حدود ۷ درصد موارد هاری انسانی در جمعیت عمومی در سالهای اخیر شناسایی شده و بیش از ۹۰ درصد موارد احتمالی ممکن است در آمار رسمی ثبت نشده باشند.
به گزارش سیناپرس، پژوهشگران مؤسسه علوم همهگیری دانشگاه آکسفورد با بررسی موارد نادر انتقال هاری از اهداکنندگان عضو که بیماری آنها پیش از مرگ تشخیص داده نشده بود، به این نتیجه رسیدهاند که میزان واقعی هاری انسانی در آمریکا ممکن است بسیار بیشتر از آمارهای رسمی باشد.
بر اساس این مطالعه که در نشریه Communications Health منتشر شده است، طی سالهای ۲۰۰۰ تا ۲۰۲۴ در آمریکا تنها ۶۰ مورد هاری انسانی بهطور رسمی تأیید شده است؛ یعنی میانگین سالانه حدود ۲.۴ مورد.با این حال، پژوهشگران با استفاده از دادههای مربوط به موارد انتقال هاری از طریق پیوند عضو، تعداد واقعی موارد این بیماری را در این دوره حدود ۸۵۶ مورد برآورد کردهاند.
هاری؛ بیماری نادری که شاید موارد زیادی از آن شناسایی نشود
هاری یک بیماری ویروسی بسیار خطرناک است که در صورت بروز علائم بالینی، تقریباً همیشه مرگبار است. با وجود این، تشخیص آن در برخی بیماران ممکن است دشوار باشد؛ بهویژه زمانی که سابقه تماس با حیوان آلوده یا گازگرفتگی و خراشیدگی در دسترس پزشکان نباشد.
پژوهشگران معتقدند: موارد انتقال هاری از طریق پیوند عضو، سرنخ مهمی درباره احتمال کمتشخیصی این بیماری در جمعیت عمومی ارائه میکند.تنها بخش کوچکی از افراد فوتشده در آمریکا به اهداکننده عضو تبدیل میشوند. بنابراین، اگر حتی در میان این گروه کوچک چند مورد هاری تشخیص دادهنشده شناسایی شود، میتواند نشاندهنده وجود موارد بیشتری از بیماری در جمعیت عمومی باشد.
بر اساس محاسبات این پژوهش، در فاصله سالهای ۲۰۰۰ تا ۲۰۲۴ حدود ۸۵۶ مورد هاری انسانی در آمریکا انتظار میرود؛ در حالی که تنها ۶۰ مورد بهطور رسمی ثبت شده است.
این اختلاف به آن معناست که بیش از ۹۰ درصد موارد احتمالی ممکن است شناسایی نشده باشند. پژوهشگران برآورد کردهاند که در سالهای اخیر تنها حدود ۷ درصد موارد هاری انسانی در جمعیت عمومی تشخیص داده شدهاند.حتی در بهترین سناریو و با در نظر گرفتن حدود اطمینان آماری، میزان تشخیص موارد هاری ممکن است تنها حدود ۲۲ درصد باشد.
به گفته پژوهشگران، اگر آمار رسمی واقعاً نشاندهنده تمام موارد هاری انسانی در آمریکا باشد، باید فرض کرد اهداکنندگان عضو فوتشده حدود ۱۴ برابر بیشتر از سایر افراد فوتشده در جمعیت عمومی در معرض خطر ابتلا به هاری قرار داشتهاند؛ فرضی که از نظر آماری بسیار بعید به نظر میرسد.
انتقال مرگبار هاری از طریق پیوند کلیه
یکی از مواردی که توجه پژوهشگران را به این موضوع جلب کرده، مرگ یک بیمار در ایالت میشیگان بود که سال گذشته پس از دریافت کلیه آلوده به ویروس هاری، به این بیماری مبتلا شد و جان خود را از دست داد.این کلیه از فردی در ایالت آیداهو گرفته شده بود که چند هفته پیش از آن فوت کرده بود. در زمان مرگ، هیچکس از ابتلای او به هاری اطلاع نداشت و اعضای بدنش برای پیوند اهدا شدند.
تحقیقات بعدی نشان داد این فرد مدتی پیش از مرگ توسط یک اسکانک در ملک روستایی خود خراشیده شده بود. در نهایت، بیماری او نهتنها باعث مرگ خودش شد، بلکه از طریق عضو اهدایی به گیرنده کلیه نیز منتقل شد.
این حادثه چهارمین مورد شناختهشده در تاریخ آمریکا بود که در آن هاری از یک اهداکننده فوتشده و تشخیصدادهنشده به گیرنده عضو منتقل شد. نخستین مورد از این نوع انتقال در سال ۱۹۷۸ گزارش شده بود.
علائم هاری میتواند با بیماریهای دیگر اشتباه شود
پژوهشگران یکی از دلایل احتمالی تشخیصدادهنشدن موارد هاری را شباهت برخی علائم آن به بیماریهای دیگر میدانند.در مورد اهداکننده عضو در آیداهو، فرد پیش از مرگ دچار مشکلاتی در بلع و راه رفتن و همچنین توهم شده بود. او سرانجام در خانه بیهوش پیدا شد و در ابتدا احتمال داده شد که دچار ایست قلبی شده است.
در یک مورد دیگر که در سال ۲۰۰۵ گزارش شد، اهداکننده علائمی مانند تهوع، استفراغ، خونریزی مغزی و تشنج داشت. پس از مشخص شدن ابتلای او به هاری، دوستانش به یاد آوردند که وی پیشتر از گازگرفتگی توسط خفاش صحبت کرده بود.در هر دو مورد، علائم بیماری در ابتدا بهگونهای نبود که هاری را بهعنوان علت اصلی مطرح کند.
چرا اهداکنندگان عضو بهطور معمول برای هاری آزمایش نمیشوند؟
یکی دیگر از نکات مهم این مطالعه آن است که آزمایش هاری بهطور معمول در فرآیند اهدای عضو انجام نمیشود.مرکز کنترل و پیشگیری از بیماریهای آمریکا (CDC) اعلام کرده است که اگر از نظر بالینی احتمال هاری مطرح نباشد، آزمایشهای مربوط به این بیماری بهصورت روتین انجام نمیشوند.
دلیل اصلی این مسئله، نادر بودن هاری در میان اهداکنندگان و همچنین محدودیت زمانی در فرآیند پیوند عضو است. پزشکان در زمان کوتاهی باید درباره قابلیت استفاده از اندامهای اهدایی تصمیم بگیرند و انجام آزمایشهای تخصصی هاری ممکن است در این بازه زمانی امکانپذیر نباشد.
پژوهشگران تأکید کردهاند که رقم ۸۵۶ مورد، یک برآورد آماری است و به معنای اثبات وجود این تعداد مورد شناسایینشده نیست.آنها همچنین در تحلیل خود برخی عوامل مؤثر بر خطر ابتلا به هاری، از جمله موقعیت جغرافیایی، نوع شغل و شرایط اجتماعی ـ اقتصادی افراد را لحاظ نکردهاند؛ عواملی که میتوانند در تعیین میزان واقعی خطر ابتلا نقش داشته باشند.
با این حال، پژوهشگران معتقدند موارد هاری شناساییشده در میان اهداکنندگان عضو، هشداری جدی درباره احتمال کمبرآورد شدن بار واقعی این بیماری در آمریکا است.یافتههای این پژوهش در نشریه Communications Health منتشر شده است.
مترجم:ندااظهری