سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) برای نخستین بار یک نوع پلاسمای خون خشکشده را تأیید کرد که میتواند بدون نیاز به نگهداری در فریزر، برای مدت طولانی ذخیره و در شرایط اضطراری تنها طی چند دقیقه برای تزریق آماده شود.
به گزارش سیناپرس، این محصول با نام Ezplaz Freeze Dried Plasma نخستین پلاسمای خون خشکشدهای است که مجوز FDA را در آمریکا دریافت کرده است. اهمیت این فناوری در شرایطی بیشتر نمایان میشود که بیمار دچار خونریزی شدید شده و دسترسی سریع به فرآوردههای خونی ضروری است.
پلاسمای خون بخش مایع خون است و حاوی پروتئینها و عوامل انعقادی است که به بدن در متوقف کردن خونریزی کمک میکنند. پلاسمای معمولی پس از تهیه باید در حالت منجمد نگهداری شود و پیش از تزریق نیز باید زمان لازم برای یخزدایی آن صرف شود؛ فرآیندی که در بیمارستانها قابل انجام است اما ممکن است در آمبولانسها، مناطق دورافتاده، محل حوادث گسترده یا مناطق جنگی با دشواری همراه باشد.
Ezplaz با استفاده از فرآیند خشککردن انجمادی تولید میشود و میتواند به مدت ۱۲ ماه در دمای بین ۲ تا ۲۵ درجه سانتیگراد نگهداری شود. هنگام نیاز، کارکنان درمانی آب استریل موجود در بسته را به آن اضافه میکنند و طبق ارزیابی FDA، محصول در حدود ۲.۵ دقیقه برای تزریق آماده میشود.
هر بسته این محصول شامل یک واحد پلاسمای خشکشده، یک کیسه ۲۵۰ میلیلیتری آب استریل و تجهیزات مورد نیاز برای آمادهسازی و تزریق است. بستهبندی آن نیز در کیسه پلاستیکی انعطافپذیر انجام شده تا خطر شکستن در زمان حملونقل کاهش یابد.
این محصول در حال حاضر به صورت پلاسمای گروه خونی AB و پلاسمای گروه A با سطح پایین آنتیبادی ضد B عرضه میشود. انتخاب این گروهها با هدف کاهش خطر ناسازگاری خونی در شرایطی انجام شده است که گروه خونی بیمار هنوز مشخص نیست.
FDA استفاده از این پلاسما را برای بزرگسالانی مجاز دانسته است که به پلاسما نیاز دارند اما سایر فرآوردههای پلاسمایی در دسترس نیست. بیماران دچار خونریزی شدید، افرادی که به انتقال حجم زیادی از خون نیاز دارند و برخی مصرفکنندگان داروی رقیقکننده خون «وارفارین» میتوانند از جمله دریافتکنندگان این محصول باشند.
با وجود تأیید FDA، پلاسمای خشکشده کاملاً بدون خطر نیست و میتواند مانند سایر فرآوردههای پلاسمایی باعث واکنشهای آلرژیک، آسیب ریوی مرتبط با تزریق، اضافهبار گردش خون یا واکنشهای ناشی از ناسازگاری گروه خونی شود. همچنین خطر ایجاد لخته خون به عنوان یکی از عوارض احتمالی همچنان تحت بررسی است.
شواهد پیش از تأیید این محصول شامل مطالعهای روی ۲۴ فرد سالم بود که در آن عارضه جدی یا مرگی گزارش نشد. با این حال، این مطالعه کوچک برای ارزیابی عملکرد محصول در بیماران دچار خونریزی شدید کافی نیست.
پژوهشگران تأکید دارند که مزیت اصلی این فناوری در حال حاضر، سهولت نگهداری و دسترسی سریع به پلاسما است و هنوز مشخص نیست که این محصول در مقایسه با پلاسمای معمولی بتواند میزان بقای بیماران را افزایش دهد.
نتایج مربوط به تأیید این محصول در نشریه JAMA منتشر شده است.
مترجم:مهگل غفاری