پژوهشگران دانشگاه اموری آمریکا در مطالعهای جدید دریافتند مصرف روزانه دوز بالای ویتامین D با عملکرد شناختی بهتر در افراد مبتلا به اختلال شناختی خفیف و مشکلات خواب مرتبط است؛ یافتهای که میتواند سرنخ تازهای برای بررسی راههای مداخله در مراحل اولیه افت شناختی باشد.
به گزارش سیناپرس، در این پژوهش که نتایج آن در مجله Sleep Medicine منتشر شده است، ۵۴ فرد ۵۰ ساله و بالاتر که به اختلال شناختی خفیف (MCI) و اختلالات خواب مبتلا بودند یا احتمال ابتلا به این مشکلات در آنها وجود داشت، بررسی شدند. پژوهشگران عملکرد شناختی شرکتکنندگان را با استفاده از آزمون ارزیابی شناختی مونترال (MoCA) و وضعیت خواب آنها را با دو آزمون استاندارد بررسی کردند.
نتایج نشان داد افرادی که روزانه دستکم ۵ هزار واحد بینالمللی ویتامین D مصرف میکردند، پس از در نظر گرفتن عواملی مانند سن، جنسیت، شاخص توده بدنی و سطح تحصیلات، در آزمون شناختی مونترال حدود ۱۳ درصد امتیاز بالاتری نسبت به افرادی داشتند که مکمل ویتامین D مصرف نمیکردند. این اختلاف معادل حدود ۳.۷۸ امتیاز در آزمون MoCA بود.
پژوهشگران همچنین دریافتند این ارتباط میان مصرف ویتامین D و عملکرد شناختی، مستقل از نوع ویتامین D یعنی D2 یا D3 بود. در مقابل، مصرف دوزهای پایینتر ویتامین D با افزایش معنادار امتیازهای شناختی همراه نبود.
اختلال شناختی خفیف مرحلهای است که در آن تواناییهایی مانند حافظه و تفکر نسبت به گذشته کاهش پیدا میکند، اما فرد همچنان میتواند بسیاری از فعالیتهای روزمره خود را انجام دهد. این وضعیت در برخی افراد میتواند پیشدرآمد بیماریهایی مانند آلزایمر و سایر انواع زوال عقل باشد، هرچند همه افراد مبتلا به MCI الزاماً به زوال عقل مبتلا نمیشوند.
به گفته ویکتوریا پک، پژوهشگر ارشد این مطالعه، همزمانی اختلال خواب و اختلال شناختی خفیف ممکن است دورهای مهم برای شناسایی عوامل قابلتغییر و حمایت از سلامت مغز باشد. پژوهشگران معتقدند بررسی عواملی مانند مصرف مکمل ویتامین D در این مرحله میتواند در مطالعات آینده اهمیت بیشتری پیدا کند.
با وجود این، محققان تأکید دارند که نتایج این پژوهش به معنای اثبات اثر درمانی ویتامین D بر زوال عقل نیست. این مطالعه روی تنها ۵۴ نفر انجام شده و ماهیت مشاهدهای داشته است؛ بنابراین نمیتوان بر اساس آن نتیجه گرفت که مصرف ویتامین D مستقیماً باعث بهبود عملکرد شناختی شده است. برای مشخص شدن رابطه علت و معلولی، مطالعات بزرگتر و کارآزماییهای بالینی مورد نیاز است.
از سوی دیگر، دوز ۵ هزار واحد بینالمللی یا بیشتر در روز، بالاتر از حد بالای معمول توصیهشده برای مصرف روزانه ویتامین D است. به همین دلیل، پژوهشگران تأکید میکنند یافتههای این مطالعه نباید بهعنوان توصیهای برای مصرف خودسرانه دوزهای بالای این ویتامین تلقی شود؛ مصرف بیش از اندازه ویتامین D میتواند موجب افزایش کلسیم خون و عوارض ناشی از آن شود.
این مطالعه در مجموع، ویتامین D را بهعنوان یکی از عوامل قابلبررسی در مراحل اولیه افت شناختی مطرح میکند؛ با این حال، هنوز برای تبدیل این یافته به یک توصیه درمانی قطعی، شواهد بیشتری لازم است.
مترجم:فاطمه کردی