نتایج یک مطالعه گسترده نشان میدهد: افرادی که روزانه دستکم یک وعده نوشیدنی شیرینشده با قند مصرف میکنند، بیش از دو برابر بیشتر از افرادی که این نوشیدنیها را مصرف نمیکنند، در معرض ابتلا به سرطان معده قرار دارند؛ با این حال، پژوهشگران تأکید میکنند این یافته به معنای اثبات رابطه علت و معلولی نیست.
به گزارش سیناپرس، نوشیدنیهای شیرینشده با قند از جمله نوشابههای گازدار، لیموناد، پانچ و برخی نوشیدنیهای ورزشی، سالهاست بهدلیل ارتباط با چاقی، دیابت نوع ۲ و بیماریهای قلبی مورد توجه پژوهشگران قرار دارند. اکنون مطالعهای جدید، ارتباط احتمالی مصرف این نوشیدنیها با سرطان معده را نیز مطرح کرده است.
این پژوهش با بررسی دادههای بیش از ۱۱۲ هزار نفر از شرکتکنندگان دو مطالعه بزرگ سلامت در آمریکا انجام شده است. پژوهشگران در بازه زمانی ۱۹۸۶ تا ۲۰۲۲، میزان مصرف نوشیدنیهای شیرین، وضعیت سلامت و سبک زندگی افراد را بررسی کردند. در این مدت، ۲۷۸ مورد سرطان معده در میان شرکتکنندگان ثبت شد.
نتایج نشان داد: افرادی که روزانه دستکم یک وعده ۲۳۷ میلیلیتری نوشیدنی شیرینشده با قند مصرف میکردند، پس از در نظر گرفتن برخی عوامل خطر دیگر، حدود ۲.۴۵ برابر بیشتر از افرادی که این نوشیدنیها را مصرف نمیکردند، به سرطان معده مبتلا شدند.این ارتباط در هر دو جنس مشاهده شد؛ بهطوری که خطر ابتلا در زنان مصرفکننده روزانه نوشیدنیهای شیرین تقریباً سه برابر و در مردان حدود دو برابر افراد غیرمصرفکننده بود.
به گفته اندرو تی. چان، متخصص گوارش و پژوهشگر بیمارستان عمومی ماساچوست و نویسنده ارشد مطالعه، این نخستین پژوهشی است که ارتباط میان مصرف نوشیدنیهای شیرینشده با قند و سرطان معده را در یک جمعیت آمریکایی نشان میدهد.
پژوهشگران میگویند مطالعات قبلی نیز این ارتباط را بررسی کرده بودند، اما نتایج آنها قطعی نبود و احتمالاً محدود بودن حجم دادهها یکی از دلایل آن بوده است.با این حال، محققان تأکید دارند که مطالعه حاضر نیز یک مطالعه مشاهدهای است؛ بنابراین تنها میتواند وجود ارتباط آماری میان دو عامل را نشان دهد و ثابت نمیکند که نوشیدنیهای شیرین مستقیماً باعث سرطان معده شدهاند.
چرا ممکن است نوشیدنیهای شیرین با سرطان معده ارتباط داشته باشند؟
پژوهشگران هنوز سازوکار دقیق این ارتباط را نمیدانند، اما چند احتمال را مطرح کردهاند. افزایش وزن، مقاومت به انسولین، تغییرات هورمونی، التهاب، آسیب به DNA و تغییر در ترکیب میکروبیوم روده از جمله فرآیندهایی هستند که ممکن است در این ارتباط نقش داشته باشند.
از سوی دیگر، یکی از عوامل شناختهشده خطر سرطان معده، عفونت باکتری هلیکوباکتر پیلوری (H. pylori) است. پژوهشگران در مطالعه جدید اطلاعات کاملی درباره وضعیت این عفونت در همه شرکتکنندگان در اختیار نداشتند؛ موضوعی که یکی از محدودیتهای مهم پژوهش محسوب میشود.
نوشیدنیهای بدون قند چطور؟
در این مطالعه ارتباط معناداری میان مصرف نوشیدنیهای حاوی شیرینکنندههای مصنوعی و بروز سرطان معده مشاهده نشد.البته این نتیجه به معنای بیخطر بودن قطعی این نوشیدنیها نیست و پژوهش حاضر نیز برای بررسی تمام پیامدهای احتمالی شیرینکنندههای مصنوعی طراحی نشده بود.
سرطان معده همچنان یکی از مهمترین انواع سرطان در جهان محسوب میشود و پژوهشگران معتقدند شناسایی عوامل قابل اصلاح در سبک زندگی میتواند در کاهش بار این بیماری مؤثر باشد.
در مجموع، یافتههای جدید نشان میدهد مصرف روزانه نوشیدنیهای شیرینشده با قند ممکن است با افزایش خطر سرطان معده ارتباط داشته باشد، اما برای اثبات رابطه علت و معلولی و مشخص شدن سازوکار احتمالی آن، مطالعات بیشتری مورد نیاز است.نتایج این پژوهش در نشریه Gastro Hep Advances منتشر شده است.