پژوهشگران در یک مطالعه پیشبالینی دریافتهاند؛ سلولهایی که در اثر شیمیدرمانی وارد مرحله پیری سلولی میشوند، ممکن است با تغییر محیط متابولیکی تومور، به انتشار سلولهای سرطانی کمک کنند؛ فرایندی که در موشها با رژیم غذایی سرشار از فروکتوز شدت بیشتری نشان داده است.
به گزارش سیناپرس،دانشمندان ابتدا این فرایند را در کشت سلولی مشاهده کردند و سپس برای بررسی دقیقتر، آن را در موشها نیز مورد مطالعه قرار دادند.
در این آزمایش، موشهایی که به سلولهای سرطان تخمدان مبتلا شده بودند، زمانی که در معرض مواد ترشحشده از سلولهای پیرشده قرار گرفتند، بهطور قابل توجهی تومورهای متاستاتیک بیشتری ایجاد کردند.
این در حالی بود که این مواد باعث افزایش تکثیر سلولهای سرطانی نشدند؛ موضوعی که نشان میدهد ممکن است سلولهای پیرشده، به جای تحریک مستقیم رشد تومور، شرایط را برای مهاجرت و انتشار سلولهای سرطانی فراهم کنند.یافته مهم دیگر به نوع قند موجود در رژیم غذایی مربوط میشود.
موشهایی که رژیم غذایی سرشار از فروکتوز دریافت کردند، در مقایسه با حیواناتی که گلوکز دریافت میکردند، به بیماری متاستاتیک گستردهتری مبتلا شدند.پژوهشگران همچنین توانایی سلولهای سرطانی برای متابولیسم فروکتوز را مختل کردند. در این شرایط، تعداد سلولهای سرطانی در حال حرکت و مهاجرت کاهش یافت؛ یافتهای که نشان میدهد فروکتوز ممکن است در تغییر رفتار سلولهای توموری و افزایش توانایی آنها برای انتشار نقش داشته باشد.به گفته پژوهشگران، این نتایج نشان میدهد آنچه یک موجود زنده مصرف میکند، میتواند بر نحوه پیشرفت سرطان تأثیر بگذارد.یکی از محققان این مطالعه تأکید کرده است که تا آنجا که پژوهشگران میدانند، این نخستین بار است که در یک مدل پیشبالینی، و نه صرفاً در محیط آزمایشگاهی، نشان داده میشود که مولکولهای آزادشده از سلولهای پیرشده ــ و نه خود این سلولها ــ میتوانند به گسترش سرطان کمک کنند.با این حال، دانشمندان تأکید میکنند که این یافتهها هنوز در مرحله پیشبالینی قرار دارند و از آزمایشهای سلولی و مطالعات روی موشها به دست آمدهاند.
بنابراین نمیتوان از آنها نتیجه گرفت که مصرف فروکتوز بهتنهایی باعث متاستاز سرطان تخمدان در انسان میشود.اهمیت این موضوع از آن جهت بیشتر مورد توجه قرار گرفته که مصرف قند در جوامع امروزی افزایش یافته است و بخش قابل توجهی از قند مصرفی در برخی رژیمهای غذایی، بهویژه از طریق محصولات حاوی شربت ذرت با فروکتوز بالا، تأمین میشود.
به نظر میرسد شیمیدرمانی با ایجاد سلولهای واردشده به مرحله پیری سلولی، میتواند محیط متابولیکی اطراف تومور را تغییر دهد؛ تغییری که در برخی شرایط به سلولهای سرطانی باقیمانده کمک میکند قابلیت مهاجرت و انتشار بیشتری پیدا کنند.
پژوهشگران در ادامه پیشنهاد کردهاند: درمانهای آینده ممکن است با ترکیب داروهای سنولیتیک، که بهطور انتخابی سلولهای پیر را هدف قرار میدهند، و مداخلات غذایی هدفمند، بتوانند این پیامد ناخواسته شیمیدرمانی را کاهش دهند.با وجود این، برای مشخص شدن ارتباط میان مصرف فروکتوز، پیری سلولی و متاستاز سرطان در انسان، مطالعات بالینی بیشتری ضروری است.
پژوهشگران در جمعبندی این مطالعه معتقدند: فروکتوز ممکن است نقشی کمتر مورد توجه قرارگرفته در تغییر رفتار سلولهای توموری داشته باشد و بررسی کاهش مصرف آن بهعنوان یک مداخله غذایی در کنار درمانهای سرطان، ارزش مطالعه بیشتر را دارد.نتایج این پژوهش در مجله علمی Nature منتشر شده است.
مترجم:سروش ساده