آمپولهای لاغری اگرچه میتوانند به کاهش وزن و بهبود برخی اختلالات متابولیکی کمک کنند، اما بدون اصلاح سبک زندگی و رعایت اصول تغذیهای ممکن است با عوارضی مانند کمآبی بدن، تشکیل سنگ کلیه و صفرا، کاهش توده عضلانی و کمبود ویتامینها همراه شوند.
دکتر آتوسا کریمی جراح و فلوشیپ درمان ناباروری و عضو هیات علمی پژوهشگاه ابنسینا در این خصوص به خبرنگار سیناپرس گفت: زمانی که افراد از آمپولهای لاغری استفاده میکنند، به دلیل کاهش اشتها ممکن است به صورت ناخودآگاه میزان غذای مصرفی خود را بسیار کم کنند، اما اگر آگاهی تغذیهای کافی نداشته باشند، این موضوع میتواند برای بدن مشکلساز شود.
وی افزود: اگر فردی در مدت کوتاهی وزن زیادی از دست بدهد یا به اندازه کافی آب و غذا دریافت نکند، ممکن است دچار عوارضی مانند کمآبی بدن، تشکیل سنگ صفراوی، سنگ کلیه و آسیب به عملکرد کلیه شود.
این متخصص درمان ناباروری تاکید کرد: افرادی که از این داروها استفاده میکنند باید تحت نظر پزشک باشند، مشاوره تغذیه دریافت کنند، به اندازه کافی مایعات مصرف کنند و در صورت نیاز با نظر پزشک از مکملهای ویتامینی یا آهن استفاده کنند تا دچار کمبودهای تغذیهای نشوند.
کاهش چربیهای شکمی به قیمت از دست دادن عضله نباشد
کریمی با اشاره به نوع کاهش وزنی که این داروها ایجاد میکنند، گفت: این داروها بیشتر باعث کاهش چربیهای احشایی میشوند؛ یعنی چربیهایی که در ناحیه شکم و لگن و در عمق بدن وجود دارند، اما اگر فرد پروتئین کافی دریافت نکند، ممکن است علاوه بر چربی، عضلات خود را نیز از دست بدهد.
وی ادامه داد: کاهش توده عضلانی موضوع مهمی است، زیرا وقتی عضلات کاهش پیدا میکنند، به مرور استخوانها نیز حمایت کمتری دریافت میکنند و احتمال ضعف بافت استخوانی افزایش مییابد بنابراین افرادی که از این داروها استفاده میکنند باید در رژیم غذایی خود پروتئین کافی داشته باشند، مصرف مایعات را جدی بگیرند و مکملها را تنها با نظر پزشک دریافت کنند.
اثرگذاری داروها معمولا پس از ۱۲ هفته ارزیابی میشود
کریمی درباره مدت زمان مشاهده اثر این داروها گفت: پاسخ بدن افراد متفاوت است و نمیتوان برای همه یک زمان مشخص تعیین کرد، اما معمولا در یک بازه ۱۲ هفتهای بررسی میشود که فرد چه میزان کاهش وزن داشته است.
عضو هیات علمی پژوهشگاه ابنسینا افزود: معمولا کاهش پنج تا ۱۰ درصد وزن بدن در این بازه زمانی نشاندهنده پاسخ مناسب به درمان است، هرچند برخی افراد ممکن است کاهش وزن بیشتری داشته باشند و حتی به کاهش ۲۰ تا ۳۰ درصدی وزن برسند.
این متخصص درمان ناباروری ادامه داد: میزان پاسخ به دارو به عوامل مختلفی بستگی دارد. برای مثال در افراد مبتلا به دیابت که داروهای ضد دیابت مصرف میکنند، کاهش وزن ممکن است نسبت به افراد غیر دیابتی کمتر باشد.
وی تاکید کرد: مهم این است که فرد در کنار مصرف دارو، رژیم غذایی خود را زیر نظر پزشک ادامه دهد تا به وزن مناسب برسد و بتواند آن را حفظ کند.
افزایش دوز دارو نباید خودسرانه باشد
کریمی با اشاره به اهمیت تنظیم دوز آمپولهای لاغری گفت: این داروها معمولا با دوزهای پایین شروع میشوند و افزایش دوز باید بر اساس شرایط بیمار و تصمیم پزشک انجام شود.
وی افزود: اینگونه نیست که هر چهار هفته حتما دوز دارو افزایش پیدا کند. برخی افراد به دلیل کاهش وزن مناسب یا بروز عوارض، ممکن است با همان دوز اولیه ادامه دهند.
عضو هیات علمی پژوهشگاه ابنسینا تصریح کرد: افزایش خودسرانه دوز دارو میتواند خطرناک باشد، زیرا میزان مصرف باید بر اساس تحمل بیمار، وجود یا نبود علائمی مانند تهوع، استفراغ و اسهال و همچنین میزان کاهش وزن تنظیم شود.
قطع ناگهانی دارو میتواند بازگشت اشتها را به دنبال داشته باشد
کریمی درباره نحوه قطع مصرف این داروها گفت: توصیه نمیشود این داروها به صورت ناگهانی قطع شوند. اگر فردی به وزن هدف خود رسیده باشد، بهتر است کاهش مصرف دارو به تدریج و با نظر پزشک انجام شود. برای مثال ممکن است فردی که با دوز مشخصی دارو مصرف میکرده به جای قطع ناگهانی، ابتدا فاصله تزریقها را بیشتر کند یا از دوز پایینتر استفاده کند و سپس دارو را قطع کند.
این متخصص درمان ناباروری افزود: در طول دوره مصرف دارو، فرد باید سبک زندگی خود را نیز اصلاح کرده باشد؛ یعنی به دلیل کاهش اشتها، به سمت مصرف غذاهای سالمتر، دریافت پروتئین کافی، مصرف میوه و آب کافی و کاهش مصرف چربیهای ناسالم رفته باشد.
تغییر سبک زندگی شرط حفظ کاهش وزن است
کریمی خاطرنشان کرد: هدف از مصرف این داروها تنها کاهش وزن موقت نیست، بلکه باید به فرد کمک کند در این مدت عادتهای غذایی سالمتری پیدا کند تا پس از قطع دارو بتواند وزن خود را کنترل کند.
وی در پایان گفت: با این حال، در برخی افراد ممکن است پس از کاهش یا قطع دارو، اشتها دوباره افزایش پیدا کند و پزشک تشخیص دهد که ادامه یا شروع دوباره درمان با این داروها لازم است.
خبرنگار: فرزانه صدقی