استاتینها از پرمصرفترین داروهای کاهنده کلسترول در جهان هستند و میلیونها نفر برای کاهش خطر بیماریهای قلبی و عروقی از آنها استفاده میکنند. با این حال، برخی افراد پس از شروع مصرف این داروها از افزایش وزن شکایت دارند. اکنون کارشناسان تأکید میکنند که تاکنون شواهد علمی معتبری مبنی بر اینکه استاتینها مستقیماً باعث افزایش وزن میشوند، وجود ندارد.
به گزارش سیناپرس، افزایش وزن بهعنوان یکی از عوارض جانبی شناختهشده استاتینها در منابع پزشکی ثبت نشده است. با این حال، برخی افراد در طول دوره مصرف این داروها دچار افزایش وزن، افزایش چربی شکمی یا افزایش دور کمر میشوند؛ تغییراتی که پژوهشگران معتقدند ممکن است بیشتر به تغییر سبک زندگی و عادات غذایی مرتبط باشد تا اثر مستقیم دارو.
چرا برخی افراد پس از مصرف استاتین وزن اضافه میکنند؟
کارشناسان میگویند یکی از دلایل احتمالی این موضوع، تغییر رفتار غذایی است. برخی افراد پس از شروع مصرف استاتین، به دلیل کاهش سطح کلسترول خون، احساس میکنند دیگر نیازی به رعایت رژیم غذایی سالم ندارند و در نتیجه مصرف غذاهای پرچرب و پرکالری را افزایش میدهند. این تغییر در الگوی تغذیه میتواند به مرور زمان باعث افزایش وزن شود.
نتایج یک مطالعه جدید
در مطالعهای که در سال ۲۰۲۵ روی خوکهای جوان و با استفاده از داروی آتورواستاتین انجام شد، پژوهشگران تغییراتی در سوختوساز بدن حیوانات مشاهده کردند که میتواند سرنخهایی درباره ارتباط احتمالی استاتینها با افزایش وزن ارائه دهد.
بر اساس نتایج این تحقیق، مصرف آتورواستاتین با تغییرات زیر همراه بود:
- افزایش سطح هورمون گرلین که اشتها را تحریک میکند.
- افزایش مقاومت به انسولین که میتواند کنترل وزن را دشوارتر کند و خطر ابتلا به دیابت را افزایش دهد.
- تغییر در سطح برخی هورمونهای تولیدشده توسط سلولهای چربی، از جمله لپتین و رزستین که در تنظیم متابولیسم و چاقی نقش دارند.
با این حال، پژوهشگران تأکید میکنند که نتایج مطالعات حیوانی را نمیتوان مستقیماً به انسان تعمیم داد و برای اثبات این ارتباط به مطالعات بالینی بیشتری نیاز است.
آیا مدیریت وزن هنگام مصرف استاتین تفاوتی دارد؟
متخصصان میگویند اصول کنترل وزن در افرادی که استاتین مصرف میکنند، تفاوتی با سایر افراد ندارد. آنها توصیه میکنند مصرفکنندگان این داروها همچنان سبک زندگی سالم را حفظ کنند و تصور نکنند که مصرف استاتین جایگزین تغذیه مناسب یا فعالیت بدنی است.
برای حفظ وزن مناسب، توصیه میشود:
- دستکم ۱۵۰ دقیقه فعالیت بدنی با شدت متوسط در هفته انجام شود.
- مصرف فیبر غذایی افزایش یابد.
- خواب کافی و باکیفیت داشته باشید.
- اندازه وعدههای غذایی کنترل شود.
- غذاهای فراوریشده و پرکالری با گزینههای سالمتر جایگزین شوند.
- مصرف نوشیدنیها و خوراکیهای حاوی قند افزوده محدود شود.
- آب کافی در طول روز نوشیده شود.
آیا نوع خاصی از استاتین برای کنترل وزن بهتر است؟
کارشناسان میگویند هیچیک از داروهای گروه استاتین برای کاهش یا کنترل وزن طراحی نشدهاند و شواهدی وجود ندارد که نشان دهد یک نوع استاتین نسبت به سایر انواع از نظر تأثیر بر وزن برتری دارد. انتخاب نوع دارو و دوز مناسب، بر اساس وضعیت سلامت، میزان کلسترول و نظر پزشک انجام میشود.
اگرچه برخی افراد پس از شروع مصرف استاتینها افزایش وزن را تجربه میکنند، اما تاکنون شواهد علمی محکمی مبنی بر اینکه این داروها مستقیماً باعث چاقی میشوند، در دست نیست. پژوهشگران معتقدند تغییر عادات غذایی و سبک زندگی احتمالاً نقش مهمتری در این موضوع دارند. به همین دلیل، متخصصان توصیه میکنند افراد حتی در صورت مصرف داروهای کاهنده کلسترول نیز رژیم غذایی متعادل، فعالیت بدنی منظم و سایر اصول سبک زندگی سالم را ادامه دهند.