پژوهشگران در مطالعهای جدید دریافتند: «کروسین ۲» (Crocin II)، یکی از ترکیبات فعال زعفران، میتواند با فعالسازی سیستم بازیافت سلولی، پروتئینی را که در ایجاد بیماری کبد چرب متابولیک نقش دارد تجزیه کند. این ترکیب در آزمایشهای حیوانی علاوه بر کاهش وزن، باعث بهبود قند خون، چربی خون و کاهش تجمع چربی در کبد شد.
به گزارش سیناپرس، پژوهشگران در بررسی جدیدی موفق شدند سازوکار مولکولی یکی از ترکیبات فعال زعفران را که میتواند در درمان بیماری کبد چرب مرتبط با اختلالات متابولیک (MASLD) مؤثر باشد، شناسایی کنند.
نتایج این تحقیق نشان میدهد کروسین ۲ (Crocin II) نسبت به ترکیب مشابه خود یعنی کروسین ۱ (Crocin I) اتصال بسیار قویتری به پروتئین ANGPTL8 دارد؛ پروتئینی که در تنظیم سوختوساز چربی و پیشرفت بیماری کبد چرب نقش مهمی ایفا میکند.
هدایت پروتئین مضر به سیستم بازیافت سلول
بررسیها نشان داد کروسین ۲ تنها فعالیت این پروتئین را مهار نمیکند، بلکه آن را به سمت سامانه بازیافت و تجزیه پروتئینهای سلولی (اتوفاژی) هدایت میکند.در این فرآیند، سلول پروتئینهای اضافی یا آسیبدیده را درون ساختارهای ویژهای محصور کرده و برای تجزیه و بازیافت به بخشهای اختصاصی خود منتقل میکند.
پژوهشگران دریافتند: زمانی که این سیستم بازیافت سلولی مسدود شد، اثر کروسین ۲ نیز از بین رفت؛ موضوعی که نشان میدهد عملکرد این ترکیب به همین مسیر وابسته است.
نتایج نشان داد :پس از ورود کروسین ۲، نیمی از پروتئین ANGPTL8 تنها طی حدود ۶ ساعت و ۲۷ دقیقه درون سلول تجزیه شد.
مدلسازیهای رایانهای همچنین نشان داد این ترکیب احتمالاً با پروتئین P62 نیز همکاری میکند؛ پروتئینی که نقش انتقال مواد به سیستم بازیافت سلولی را بر عهده دارد، هرچند این فرضیه هنوز باید در آزمایشهای بیشتر بررسی شود.
برای ارزیابی اثر این ترکیب در بدن موجود زنده، پژوهشگران موشهای نر را به مدت ۱۰ هفته با رژیم غذایی حاوی ۶۰ درصد چربی تغذیه کردند تا به بیماری کبد چرب مبتلا شوند.سپس حیوانات روزانه دوزهای مختلفی از کروسین ۲ خالص را از طریق تزریق دریافت کردند. گروه دیگری نیز تنها محلول نمکی دریافت کرد.
نتایج نشان داد موشهایی که بالاترین دوز کروسین ۲ را دریافت کرده بودند، در مقایسه با گروه کنترل ۱۸.۶ درصد وزن کمتری داشتند.
همچنین آزمایشهای خونی نشان داد این ترکیب موجب کاهش تریگلیسیرید، کلسترول تام و کلسترول LDL (کلسترول بد) شده و مقاومت به انسولین را نیز کاهش داده است. سطح قند خون حیوانات نیز متعادلتر شد.
از سوی دیگر، آنزیمهای کبدی که معمولاً هنگام آسیب کبد افزایش مییابند، کاهش پیدا کردند و بررسی بافت کبد نیز نشان داد میزان تجمع چربی در این اندام بهطور محسوسی کمتر شده است.
پژوهشگران در این مطالعه کلیه، قلب و طحال موشها را نیز بررسی کردند و هیچ آسیب آشکاری مشاهده نشد. با این حال تأکید کردند که این مطالعه تنها ۱۰ هفته طول کشیده و برای اثبات ایمنی کامل یا کاربرد درمانی این ترکیب کافی نیست.
محققان تأکید میکنند: این پژوهش هنوز در مراحل اولیه قرار دارد و تنها روی سلولها و مدلهای حیوانی انجام شده است؛ بنابراین نتایج آن به معنای درمان بیماری کبد چرب با مصرف زعفران یا مکملهای زعفران نیست.
با این حال، کشف این سازوکار جدید نشان میدهد ترکیبات طبیعی مانند کروسین ۲ میتوانند به الگوی مناسبی برای طراحی داروهای آینده تبدیل شوند. پژوهشگران معتقدند این یافته مسیر تازهای برای توسعه درمانهای مؤثر علیه بیماری کبد چرب متابولیک، که میلیونها نفر در سراسر جهان به آن مبتلا هستند، پیش روی دانشمندان قرار میدهد.
مترجم:مهگل غفاری