پژوهشگران در یک مطالعه جدید روی موشها دریافتند که افزودن زهر خشکشده زنبور عسل به درمان رایج بیماری پارکینسون با لوودوپا، میتواند عملکرد حرکتی و حافظه را بهبود بخشد. با این حال، محققان تأکید میکنند که این یافتهها تنها در مدل حیوانی به دست آمده و هنوز نمیتوان آن را به بیماران انسانی تعمیم داد.
به گزارش سیناپرس، بیماری پارکینسون با تخریب تدریجی سلولهای تولیدکننده دوپامین در مغز همراه است و باعث بروز علائمی مانند لرزش، کندی حرکت و اختلال در تعادل میشود. داروی لوودوپا که معمولاً همراه با کاربیدوپا تجویز میشود، سالهاست مؤثرترین درمان برای کنترل علائم این بیماری محسوب میشود، اما در بسیاری از بیماران با گذشت زمان اثربخشی آن کاهش یافته و عوارضی مانند نوسان پاسخ درمانی و حرکات غیرارادی ایجاد میشود.
در همین راستا، پژوهشگران دانشگاه گوادالاخارا مکزیک بررسی کردند که آیا افزودن زهر زنبور عسل به درمان استاندارد میتواند این مشکلات را کاهش دهد یا خیر. نتایج این پژوهش در نشریه Neuroprotection منتشر شده است.
در این مطالعه، پژوهشگران با تزریق یک سم به بخشی از مغز موشها، شرایطی مشابه پارکینسون ایجاد کردند. سپس گروهی از موشها تنها لوودوپا و کاربیدوپا دریافت کردند و گروه دیگر علاوه بر این داروها، هر ۴۸ ساعت یکبار زهر خشکشده زنبور عسل نیز دریافت کردند.
نتایج نشان داد: موشهایی که درمان ترکیبی دریافت کرده بودند، در آزمونهای حرکتی عملکردی نزدیک به موشهای سالم داشتند. آنها از هر دو دست خود بهطور متعادل استفاده میکردند و در آزمونهای هماهنگی حرکتی نیز عملکرد بهتری نسبت به موشهایی داشتند که فقط لوودوپا دریافت کرده بودند.
یکی از یافتههای مهم این پژوهش مربوط به عملکرد شناختی بود. موشهایی که تنها داروی لوودوپا دریافت کرده بودند، مانند گروه درماننشده، بهتدریج توانایی تشخیص اشیای جدید را از دست دادند که نشانهای از افت حافظه کوتاهمدت است. اما موشهای دریافتکننده زهر زنبور عسل همچنان توانستند اشیای جدید را شناسایی کنند و عملکردی مشابه موشهای سالم داشته باشند.
پژوهشگران معتقدند یکی از ترکیبات فعال زهر زنبور به نام آپامین (Apamin) میتواند از سد خونی-مغزی عبور کرده و بر فعالیت نورونها اثر بگذارد. مطالعات پیشین نیز نشان دادهاند که این ماده ممکن است التهاب مغزی را کاهش داده و از سلولهای تولیدکننده دوپامین محافظت کند.
با این حال، در این پژوهش هیچ بررسی مستقیمی روی سلولهای مغزی یا میزان التهاب انجام نشده است؛ بنابراین هنوز مشخص نیست که علت دقیق بهبود مشاهدهشده چیست.
پژوهشگران تأکید میکنند: این مطالعه محدودیتهای مهمی دارد. آزمایش تنها روی تعداد کمی موش نر انجام شده، دوره درمان کوتاه بوده و هنوز هیچ شواهدی از اثربخشی این روش در انسان وجود ندارد. همچنین پژوهشگران سلولهای عصبی را بهطور مستقیم بررسی نکردهاند تا مشخص شود آیا زهر زنبور واقعاً از آنها محافظت کرده است یا خیر.
به گفته محققان، مرحله بعدی تحقیقات، بررسی دقیق بافت مغز و در نهایت انجام مطالعات بالینی روی انسان خواهد بود تا مشخص شود آیا زهر زنبور عسل میتواند به عنوان یک درمان کمکی در کنار لوودوپا برای بیماران مبتلا به پارکینسون مورد استفاده قرار گیرد یا خیر.
مترجم:ندا جوادهراتی